Cờ Vua bắt nguồn từ Ai Cập?

[i]Thân chào,
Xin được có ý kiến là:
Ngày xưa khi bàn cờ Tướng được dùng với quân ĐEN và quân TRẮNG, nhưng bây giờ đã đổi thành quân XANH và ĐỎ, nhưng các bạn vẫn quen gọi theo kiểu cũ là quân ĐEN và TRẮNG, điều này làm cho chúng tôi (những người đang học cờ) lẫn lộn và khó theo dõi, vậy các bạn có thể vui lòng gọi là quân XANH và Đỏ được không? Rất cám ơn qúi bạn?
CAO Thân[/i]

Xin cám ơn bạn đã góp ý.

Thật ra “ngày xưa” không có qui định bắt buộc nào về mầu, phân biệt bên, bên đi trước của cờ Tướng. Có chăng chỉ là các qui ước mang tính chất cục bộ đối với làng, vùng hoặc dùng trong một số sách cờ. Do vậy các qui định đó khá nhiều, khác nhau và gây nhiều hiểu nhầm. Ta thử điểm qua một vài qui định:
– Đen/Trắng với bên đi trước là đen (theo luật “hắc giả tiên hành): hay gặp trong các sách cờ ở miền nam. Đôi khi gây sự hiểu nhầm: đây là mầu chữ hay mầu nền? (quân trắng có chữ trắng hay mầu nền trắng?). Một số sách cờ Trung quốc cũng dùng như vậy.
– Đen/đỏ: Theo sự tìm hiểu của tôi, hay được dùng trong sách cờ ở miền bắc. Một số sách cờ Trung quốc cũng dùng như vậy.
– Xanh/đỏ: Tôi ít thấy sách báo dùng cặp mầu này, đơn giản là khi in đen trắng dễ gây ngộ nhận. Thường các chương trình cờ máy tính lại dễ dùng hơn. Khi xuất bản lại quyển sách “Cờ Tướng nhập môn” với chương trình CCW chúng tôi đã chủ động dùng cặp mầu này. Ưu điểm của cặp mầu này là đẹp, không sợ nhầm trên máy tính, nhược là chẳng giống ai và khó đưa trở lại in ấn.

Tuy nhiên, hiện nay chúng ta đã ban hành Luật cờ tướng, trong đó qui định rõ ràng về tên gọi, mầu quân cờ, bên đi trước và thậm chí in hình quân cờ nên không thể nhầm lẫn và ngộ nhận nữa. Luật này cũng tương đối giống Luật cờ Tướng Châu Á. Chúng tôi quyết định theo triệt để bộ luật này. Có thể bạn và một vài người khác quen kiểu khác lúc đầu sẽ cảm thấy bất tiện. Nhưng chúng tôi tin rằng các bất tiện đó có thể dễ dàng vượt qua, và việc tuân thủ qui định này ít ra cũng tốt cho những người mới bắt đầu chơi cũng như tương lai con em chúng ta.

Ở nước ta, các nhà vô địch cờ Vua, cờ Tướng, cờ Vây quốc gia và một số kiện tướng có tên như Đặng Vũ Dũng, Lưu Đức Hải, Trần Văn Ninh, Trương Xuân Vũ, Huỳnh Tấn Bá, Hồ Văn Huỳnh, Trần Chí Thành, Hoàng Nam Thắng, Châu Thị Ngọc Giao, Hoàng Hải Bình… cũng chơi hai thậm chí cả ba loại cờ. Thực tế là khi đã chơi thạo cờ Tướng khi chuyển sang chơi có Vua hay cờ Vây cũng dễ dàng vì nói cho cùng thì đều là dạng “tư duy cờ” cả, thậm chí trong một người, các mặt mạnh của từng loại cờ được kết hợp lại cũng tạo nên một sức mạnh đáng kể cho đấu thủ đó.

Tuy nhiên chỉ chơi cho vui thì được chứ còn thi đấu để đạt thành tích thì lại là một chuyện khác.
Trước tiên khi đã xác định mình là một đấu thủ, tức là sẽ tham gia vào các giải lớn ở cấp tỉnh thành, cấp quốc gia, quốc tế thì trước tiên bạn phải là một kỳ thủ có trình độ và đẳng cấp cao. Muốn có đẳng cấp tất yếu phải bỏ nhiều công sức nghiên cứu, luyện tập. Mà ai cũng biết cờ là môn thể thao “ngốn” thời gian rất ghê. Đánh một ván cờ có thể mất 3 hay 4 giờ, tuy nhiên thời giờ “ở nhà” để nghiền ngẫm từng ván, tìm ra một phương án mới thì thời gian còn lớn hơn thế nhiều, đó là chưa kể thời gian tập luyện, nghe huấn luyện, giảng dạy và cuối cùng là thời gian tham gia các giải đấu mỗi giải kéo dài từ 10 tới 15 ngày. Ngay một kỳ thủ chuyên nghiệp (tức là chỉ đánh cờ để sống mà không phải làm một nghề nghiệp khác) cũng đã cảm thấy thời giờ quá eo hẹp chứ đừng nói tới kỳ thủ không chuyên, bởi ngoài chuyện đánh cờ còn phải lo học hành hay mưu sinh. Như vậy làm sao “thân này ví xẻ làm hai (hay làm ba)” được?

Ở lứa tuổi học sinh lại càng khó vì cả một khối lượng kiến thức khổng lồ trong 12 năm học đang chờ các em! Mà thật ra có chơi nhiều loại cờ cũng chẳng thể thông minh hơn được!

Tất cả các kỳ thủ có tên trên, sau một thời gian thi đấu cả hai loại cờ, ngày nay đều chi chọn một mà thôi: Đặng Vũ Dũng từ bỏ cờ Tướng, Trần Văn Ninh từ bỏ cờ Vua… Còn những ai, cứ ôm hai ba loại cờ thì thi đấu chỉ làng nhàng chứ khó leo được đến một vị thứ cao hay một ngôi vô địch.

Tất nhiên các kiện tướng trên nói là bỏ bớt một loại cờ chứ không phải là bỏ hẳn, họ dồn sức thi đấu một môn, còn môn kia thường là để giải trí.

Lời khuyên của chúng tôi cũng thật giản dị: nếu để thi đấu bạn chỉ nên chơi một môn mà thôi. Sự “tham lam” sẽ chẳng đem lại lợi ích gì, bởi nói cho cùng cuộc đời bạn đâu phải chỉ có cờ và… cờ!

[img]xq258-0.jpg;right;Trận chung kết và Lễ tổng kết giải (ảnh của báo PCWorld VN)[/img]Số này không phải là ít nếu ta biết rằng, giải cờ vua trên máy tính chỉ cỡ 10-12 chương trình tham gia và lần đầu tiên tổ chức cũng chỉ có 5-7 người tham gia. Đáng nói là, chính ở Trung Quốc có nhiều người viết chương trình này nhưng chưa có một giải tương tự.

Ngày 2/1, vòng đấu loại đã được thực hiện, mỗi bảng có 4 chương trình đấu vòng tròn để chọn nhất – nhì bảng. 24 máy tính tốc độ cao nối mạng để đấu đồng thời song song 8 trận. Cứ mỗi trận dùng 2 máy cho hai chương trình và 1 máy trọng tài kiểm soát, đánh giá. Sau đó, nhất bảng A đấu với nhì bảng B và ngược lại. Tổng cộng có 28 trận vòng loại.

Kết quả chọn ra được 4 chương trình vào vòng chung kết gồm chương trình của các anh Nguyễn Vũ Hoài (TP HCM) và nhóm HSV (Hà, Sơn, Vũ) – sinh viên năm thứ 2 khoa Công nghệ ĐHQGHN tranh giải nhất – nhì, các chương trình của các anh Nguyễn Phúc Huy (Cục Đo đạc và bản đồ) và Nguyễn Quang Minh (sinh viên vừa tốt nghiệp của khoa Công nghệ ĐHQGHN) tranh giải ba – tư.

Vòng chung kết tổ chức ngày 6/1 tại khoa Công nghệ ĐHQGHN với sự tham gia của các tác giả chương trình cờ, sinh viên, đại diện các đơn vị tài trợ và cơ quan báo chí, đài truyền hình. Có 4 trận diễn ra song song nhất – nhì – ba – tư lượt đi và về, được chiếu lên màn ảnh lớn có huấn luyện viên của CLB Quân đội bình luận trực tiếp. Một số khán giả lựa chọn bằng bốc thăm được đấu trực tiếp với các chương trình đang tham gia tranh giải nhất – nhì.

Kết quả, Nguyễn Vũ Hoài thắng 2-0 giành giải nhất, nhận 5 triệu đồng và Công ty Intel trao thêm 200 USD. Giải nhì: Nhóm HSV 3 triệu đồng. Nguyễn Quang Minh thắng 2-0 nhận giải ba (2 triệu đồng). Giải khuyến khích được nhận 1 triệu đồng.

Thời gian tới, giải sẽ được mở rộng với sự tham gia của VASC và được đưa lên trang thế giới game của IT Park với giao thức thi đấu thay đổi để có thể chơi được trên Internet.

Từ năm 1997, một nhóm nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo ở khoa Công nghệ thông tin, nay là khoa Công nghệ thuộc ĐHQGHN, do anh Phạm Hồng Nguyên lãnh đạo, đã xây dựng một phần mềm chơi cờ tướng để mô phỏng hoạt động suy luận của con người. (Anh Nguyên chính là tác giả của phần mềm VietRes rất được ưa dùng trước đây). Một nhóm sinh viên gồm các bạn Trương Xuân Nam (đã hai lần được giải Olympic Tin học quốc tế), Nguyễn Văn Vinh, Nguyễn Lê Minh đã viết phiên bản đầu tiên. Phiên bản này còn khá đơn giản nhưng đã có thể đánh thắng được những người chơi cờ trình độ thấp.

Để khuyến khích các lập trình viên tham gia vào việc nghiên cứu các thuật toán trí tuệ nhân tạo, trong đó có chơi cờ, cùng với tạp chí PC World, khoa Công nghệ ĐHQG HN đã tổ chức giải cờ tướng – máy tính. Chương trình ban đầu được công bố mã để các lập trình viên có thể cải tiến thuật toán và xây dựng các phần mềm đánh cờ của riêng mình mạnh hơn. Theo đó, các lập trình viên có thể tận dụng được những chức năng giao diện người máy, kiểm soát tính hợp lệ của nước đi… Họ chỉ phải viết các giải pháp riêng về chiến lược chọn nước đi.

Giải đã thu hút được rất nhiều các lập trình viên đua tài và tạp chí PC World trở thành một diễn đàn học thuật về các chiến lược máy tính trong chơi cờ suốt một thời gian dài.