Cờ Vua bắt nguồn từ Ai Cập?

[img]xq29-0.jpg;left;Người hâm mộ nghe thuyết trình ở kỳ đài.[/img]Kỳ đài cờ tướng là một ván đấu giữa một đài chủ – một danh thủ nổi tiếng, và người thách đấu gọi là công đài. Mọi đối tượng đều có thể ghi tên thách đấu với đài chủ. Nếu chiến thắng được đài chủ, người công đài sẽ trở thành đài chủ kế tiếp. Các ván đấu sẽ do một cao thủ thuyết trình, thông qua một bàn cờ lớn đặt bên ngoài cho người hâm mộ đến xem.

Đây là mô hình không mới, nhưng ở TP HCM, kỳ đài mới chỉ phát huy hết khả năng thu hút người yêu thích cờ tướng trong thời gian gần đây. Hiện nay, thành phố có 3 địa điểm mà những người yêu thích cờ có thể đến tham dự kỳ đài vào dịp cuối tuần: Nhà văn hóa Thanh Niên, Cung văn hóa Lao Động, Trung tâm văn hóa Quận 11. Đây là ba địa điểm thu hút rất nhiều sinh viên, học sinh đến tham gia. Và kỳ đài Vọng Cát ở số 30 Nguyễn Biểu (quận 5) dành cho các vận động viên có đẳng cấp tham gia công đài. Người giữ kỷ lục về thời gian làm đài chủ ở TP HCM hiện nay là đại kiện tướng quốc tế Trương Á Minh, với 55 tuần làm đài chủ. Các kỳ đài còn có sự tham dự của các vận động viên nữ nổi tiếng như Lê Thị Hương, Ngô Lan Hưong…

[img]xq29-1.jpg;left;Đài chủ và công đài tranh tài.[/img]Đến nay, kỳ đài cờ tướng đã phát triển mạnh mẽ, thu hút rất đông người hâm mộ, trong đó phần lớn là giới sinh viên, học sinh. Ông Hoàng Đình Hồng – phụ trách kỳ đài Nhà văn hóa Thanh Niên – cho biết: “Kỳ đài đã phục vụ rất tốt trong việc phát triển phong trào cờ tướng. Ngày càng nhiều các bạn trẻ đã đến với cờ tướng thông qua Kỳ đài.”
Sắp tới, giải cờ tướng các danh thủ TP HCM sẽ diễn ra từ ngày 8 đến 16/11, tại công viên văn hóa Tao Đàn. Trong dịp này sẽ có một kỳ đài diễn ra tại đây, do nữ kiện tướng quốc tế Ngô Lan Hương làm đài chủ.

[img]xq33-0.jpg;right;Kỳ thủ Châu Thị Ngọc Giao (bên trái) tại một giải vô địch cờ tướng hạng nhất quốc gia[/img]Qua nhiều trận đấu thắng lợi ở địa phương Ngọc Giao được cử đi dự giải vô địch cờ tướng A1 toàn quốc tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh vào tháng 3 năm 1997. Đấu thủ kỳ này là những người có độ tuổi chênh lệnh nhau từ thiếu niên đến hưu trí, có thành tích cao nhất trong làng cờ Việt Nam, có kinh nghiệm, và mới được Liên đoàn cờ Việt Nam phong cấp năm qua.

Ở giải nữ vẻn vẹn chỉ có 12 vận động viên, riêng đoàn Bình Định chỉ có 2. Làng cờ nam đông hơn, 29 người.

Thắng lợi lớn nhất của Ngọc Giao lần này là đã hai lần chiến thắng “Đặc cấp quốc tế đại sư” Liên đoàn cờ tướng thế giới chỉ mới phong danh hiệu “Đặc cấp quốc tế đại sư”, cấp cao nhất, cho rất ít nhà quán quân cờ tướng trên thế giới. Ở Việt Nam ta, danh thủ cờ tướng từng giành được các giải thưởng lớn thì nhiều, nhưng cho đến nay, chỉ có Lê Thị Hương kiện cờ tướng của TP. Hồ Chí Minh được phong là “Đặc cấp quốc tế đại sư” và bốn năm liền giành được chức nữ vô địch cờ tướng Việt Nam. Từ trước nay chưa ai thắng được kiện tướng trong các trận đấu, trừ Châu Thị Ngọc Giao, cô bé giỏi cờ của huyện An Nhơn, quê miền đất võ Bình Định.

Đây không phải lần đầu, Ngọc Giao thắng nhà vô địch cờ tướng Việt Nam.. cách đây gần hai năm, ngày 12/5/1995, Ngọc Giao 1 lần đã chiến thắng Lê Thị Hương tại đại hội TDTT toàn quốc lần thứ 3.

Kỳ đấu lần này, sau khi liên tiếp thắng như chẻ tre trước các đấu thủ Hà Nội, Bộ Nội vụ, Bà Rịa – Vũng Tàu, Lê Thị Hương với quyết tâm cao, phải đánh thắng Ngọc Giao để phục thù và để khẳng định sự bất khả chiến bại của mình. Còn Ngọc Giao thì rất hiền lành và điềm tĩnh, tự tin, với quyết tâm cao khi gặp lại nhà vô địch cờ tướng Việt Nam.

Vào trận đấu, Lê Thị Hương đi Tiền, Ngọc Giao đi Hậu. Lê Thị Hương sử dụng đội binh cơ động chủ lực – xe, pháo sớm hành quân sang đất Ngọc Giao, hòng giành quyền chủ động, vây hãm đối phương.

Ngọc Giao rất bình tĩnh, đề phòng trước nên huy động đôi Sĩ, đôi Tượng cùng hai cỗ Pháo lui khá sâu, che mặt tướng nên không những phá được âm mưu của đối phương mà còn diệt được cả đội quân chủ lực: 2 Xe, 2 Pháo, 1 Mã mà cũng không tránh khỏi tổn thất, mất 2 Pháo, 1 Xe, 1 Mã.

Những nước cuối trận của Ngọc Giao càng trở nên sắc sảo, đặc biệt với thế “Vó ngựa thần kỳ”, (trong thủ pháp “Mã xuyên kiều”). Mã của Ngọc Giao vượt sông, nhanh chóng tiến sát khung thành của Lê Thị Hương đè bẹp Mã không cho nhích lên một bước, còn Xe và Tốt tự do tung hoành trước mặt Tướng – Sĩ đối phương. Lê Thị Hương còn quá ít quân thiện chiến chủ lực lại bị vây chặt, đành phải bó tay, giương cờ trắng đầu hàng nước cờ thứ 44.

Tin thắng trận của Ngọc Giao làm nức lòng những người hâm mộ cờ tướng, đã luôn theo dõi sát trận chiến giữa hai kỳ thủ nữ đặc sắc nhất của nước nhà. Lê Thị Hương thua duy nhất 1 trận, nhưng thắng 10 trận nên giành được giải nhất, quán quân đạt 10 điểm. Châu Thị Ngọc Giao, 8 trận thắng, 3 trận hoà, là người duy nhất không thua trận nào ở giải thi cờ tướng cấp quốc gia năm nay, đạt 9,5 điểm, thua quán quân 0,5 điểm, giành giải á quân, được phong kiện tướng cờ quốc gia.

[img]xq267-0.jpg;right;Vua Tự Đức[/img]Chơi được một lúc, thấy cờ mình đang lợi thế, cặp Mã của mình đang tung hoành trên bàn cờ, tưởng như chắc thắng, Tự Đức bèn cao hứng đọc:

[i]”Lưỡng Mã trì khu thiên lý địa”
(Hai quân Mã đang phi nhanh trên ngàn dặm đất)[/i]

Cao Bá Quát bèn nhìn vào hai quân Xe của mình đang nhằm vào cung tướng của vua, thủng thẳng đối luôn:

[i]”Song Xa truy kích cửu thiên trùng”
(Song xe rượt đánh lên tận chín Tầng trời)[/i]

[img]xq267-1.jpg;right;Lăng Tự Đức, một trong những công trình đẹp nhất của triều đình Huế[/img]Tự Đức nghe xong giận tím mặt, không ngờ Cao lại dám qua câu đối mà tỏ thái độ ngạo mạn, thách thức triều đình đến như thế. Tuy nhiên cứ xét theo thế trận trên bàn cờ thì câu đối quá chỉnh, không làm sao có thể bắt bẻ hay ghép tội Cao được. Vả lại Tự Đức là ông vua có học thức, thừa khôn ngoan để tự kìm chế, không để lộ ra nét mặt sự giận dữ của mình.

Một lát bất chợt Tự Đức làm ra vẻ vô tình hỏi Cao:
– Này, ta nghe nói kẻ nào cao cờ cũng đều có cái u lớn sau gáy, có phải vậy không, ta xem nào?

Nếu Cao Bá Quát quay đấu lại cho vua xem thì sẽ phạm tội khi quân vì dám quay lưng lại trước mặt vua, có thể bị đem chém ngay. Tuy nhiên, rất khôn ngoan và nhanh trí. Cao bèn gục ngay đầu xuống bàn, để lộ gáy mình cho vua nhìn. Tự Đức rất phục tri thông minh của Cao, bèn ạm ờ cho qua chuyện. Nhờ thế Cao Bá Quát tuy vẫn biểu lộ được chí khí của mình nhưng rốt cục lại không bị làm sao.