Cờ thế 7/9/2005

Nhiều bạn trẻ thường quên mất vai trò tiến công của Sĩ Tượng nên dễ mắc sai sót trong việc sử đụng hai quân này.

Các nhà nghiên cứu cờ Tướng đã tổng kết: giai đoạn khai cục phải chú ý nhiều đến Sĩ.

Câu nói của miệng của các danh thủ Trung Quốc là “dĩ sĩ lợi Xa”. Nếu lên Sĩ sớm thì có lợi cho Xe ra nhanh. Song điều đó cũng có mặt trái. Các quân khác nếu đi nhầm còn có thể đi lại nhưng Sĩ khó có thể đi lại. Vì vậy phải suy nghĩ kỹ trước khi lên Sĩ. Thời gian dành cho Sĩ phải gấp đôi quân khác. Vào giai đoạn trung, tàn vai trò tiến công của Sĩ Tượng ngày càng rõ. Nhất là khi đối phương ham tiến công đưa quân chiến chủ lực vào vị xấu ở bên ta. Các danh thủ thường phối hợp quân chiến với Sĩ Tượng để vây bắt quân đối phương. Lúc này nếu quên vai trò của Sĩ, Tượng thì chắc chắn phải trả giá đắt. Khi xem đối cuộc các bạn hãy tập trung chú ý nghiên cứu các danh thủ sử dụng Sĩ, Tượng như thế nào.

Thế cờ sau chọn từ giải tranh Cúp Hậu Tiếu năm 1991 ở Trung Quốc. Phát hiện thấy vị trí Xe bên hậu quá xấu, Vận động viên cầm quân bên tiên là Hồ Minh tìm cách dùng Sĩ phối hợp với Pháo vây bắt:

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Hồ Minh (vs) Đen
RED Hồ Minh
BLACK Đen
FEN 2eaka3/9/h3e1hc1/p1p1pR2p/6p2/P1P1P4/4H1c1P/C1H1E2C1/2r1A4/2E1KA3 w – – – 1
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. P2/1! X3.1 2. S5/6 X3/1
/*Bên hậu không thể X3-1 vì bên tiên sẽ: P2-9 bắt chết Xe.*/
3. S4.5 P7.2 4. X4/5 P7/2
5. X4.1 P7.2 6. X4-3 P7-6
/*Sau một loạt nước luân chuyển quân chiếm vị trí xuất sắc, Hồ Minh dồn Xe Pháo đối phương vào tử địa*/
7. S5.4 P6.1 8. S6.5 P6/1
9. S5/4 }END[/game]

Trong ván cờ với danh thủ Hồng Kông tại giải châu Á năm 1982, Hồ Vinh Hoa (Trung Quốc) gặp thế cờ sau, Hồ đi:

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Hồ Vinh Hoa vs Đen
RED Hồ Vinh Hoa
BLACK Đen
FEN 3ak4/4a4/1Ch1e1h2/p3p3p/2p3e2/PH1cP4/2c2r2P/3HEC3/4A4/2EAK1R2 w – – – 1
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. M8.6! M7.8
/*Mới nhìn thì thấy nếu bên hậu M3.4 bên tiên P8-3 đổi quân. Nhưng thật ra không phải thế. Hồ định X3.5 bắt đôi cây, ăn hơn Tượng. Bên hậu không thể T5.7 vì bên tiên có nước P8.2 chiếu bí*/
2. T5.7!
/*Hồ lên Tượng dùng Mã trước bắt Mã bên hậu, Mã sau hỏi Xe ở lộ 6.*/
P3-5
3. Tg5-4 X6/2 4. Mt.7 }END[/game]
Hơn quân, thắng.

Cục thế này nước đi quyết định chính là nước bay Tượng bắt hai cây. Các bạn thấy đấy, Sĩ, Tượng quan trọng biết bao.

[b]VI. Không nên tham lợi nhỏ mà bị bẫy[/b]

Khi khai cuộc không phải chỉ ra nhanh các quân mà còn phải tạo một thế liên hoàn giữa chúng, trong đó cần có những cái bẫy để nhử đối phương. Những người chơi cờ thiếu kinh nghiệm ham rượt đuổi, bắt quân, bắt Tốt thường bị vây hãm, có khi bị mất quân luôn.

Do đó nguyên tắc này dạy chúng ta phải luôn luôn nhìn toàn diện, đừng phiến diện, đừng tham một lợi nhỏ mà bị mắc mưu đối phương.

Về những loại bẫy trong khai cuộc thì có rất nhiều, mỗi thế trận đều có những kiểu bẫy riêng. Sau đây xin giới thiệu một số bẫy thường gặp nhất trong các thế trận thông dụng.

[b]Ván 16: Pháo Đầu Bị Đơn Đề Mã Giăng Bẫy[/b]
[game]
FORMAT WXF
GAME Pháo Đầu Bị Đơn Đề Mã Giăng Bẫy
RED Trắng
BLACK Đen
START{
1. P2-5 M2.3 2. M2.3 M8.9
3. X1-2 X9-8 4. M8.9 T3.5
5. P8-7 P2.2 6. X9-8 P2-3
7. P7.3 B3.1 8. X8.6 B7.1
9. B9.1 S4.5 10. X8-7 X1-2
11. X2.4 P8-7! 12. X2-6 X8.6
DIAG{ #13 RED }
/*Trắng chơi Pháo đầu tấn công không mạnh nên Đen phòng thủ dễ dàng. Bây giờ Trắng dồn quân sang cánh trái để cánh mặt cho Đen trả đòn. Thế nhưng ham đè Mã mà không thấy cái bẫy của Đen giương ra.*/
13. M9.8 X8-7 14. P5-8? X2-3!
15. T3.5 P7.1 }END[/game]
Bắt chết Xe trắng.

Tất nhiên ván cờ còn giằng co nhưng Trắng lỗ chất mà không có thế thì phải thua cờ tàn.

[b]Ván 17: Pháo Đầu Bị Phản Công Mã Giăng Bẫy[/b]
[game]
FORMAT WXF
GAME Pháo Đầu Bị Phản Công Mã Giăng Bẫy
RED Trắng
BLACK Đen
START{
1. P2-5 M2.3 2. M2.3 P8-6
3. X1-2 M8.7 4. M8.7 T3.5
5. P8-9 X1-2 6. X2.6 X9.2
7. X2-3 P2/1 8. B5.1
DIAG{ #8 BLUE }
/*Trắng chơi không tích cực nên bị Đen lợi dụng cánh mặt của Trắng yếu đã trầm Pháo cánh mặt của mình chuyển sang bắt Xe. Bây giờ nếu Trắng đi: 8.X9-8 P2-7 9.X3-4 M7.8 10.X4-2 X2.9 11.M7/8 M8.6 12.M3/1 X9-7 13.X2-4 P7-6 14.X4-2 Pt.7 15.X2/2 M6.5 16.T7.5 X7-6, Đen vẫn ưu thế.*/
8. … P2-7
9. X3-4 M7.8 10. X4-2 P7.6
11. P5.4 M3.5 12. X2-5 P7-1
13. X9.2 P6/1 14. X5-7 P6-5
15. X7/2 M8.7 }END[/game]
Đen lời quân, ưu thế thắng.

[b]Ván 18: Pháo Đầu Bị Bình Phong Mã Giăng Bẫy[/b]
[game]
FORMAT WXF
GAME Pháo Đầu Bị Bình Phong Mã Giăng Bẫy
RED Trắng
BLACK Đen
START{
1. P2-5 M8.7 2. M2.3 M2.3
3. X1-2 X9-8 4. B7.1 B7.1
5. X2.6 P8-9 6. X2-3 P9/1
7. P8-7? M3/5!
DIAG{ #8 RED }
/*Trắng xông xáo cho Xe qua hà đè Mã lại mở thêm mũi tấn công của Pháo ở lộ 7 định chơi B7.1 uy hiếp Mã đối phương. Đen nhân cơ hội nhảy Mã về tâm đe dọa bắt chết Xe đen.*/
8. P5.4
/*Tất nhiên Trắng có nhiều phương án, nhưng nếu chủ quan chơi 8.M8.9 P9-7 9. P5.4 M5.3! 10. X3-4 M3.5 11. P7-5 P2-5, Đen lời quân, ưu thế.*/
8. … M7.5
9. X3-5 B7.1 10. B3.1 P2-7
11. T7.5 P9-7 12. M3.4 Pt.7
13. T5/3 P7.8 14. S4.5 P7-9
15. Tg5-4 X1.2 16. B3.1 X8.9
17. Tg4.1 X1-6 18. X5/2 X8/4
}END[/game]
Đen ưu thế lớn.

Ông Trọng đi đâu, làm gì cũng rất long trọng, anh em gọi đùa là ông “Long Trọng”. Nhiều lần ông Long Trọng khuyên ông Vinh nên khiêm tốn, nhã nhặn, đừng có kiêu mà sẽ có lúc rước khổ vào thân. Ông Vinh không nghe, lại còn mắng ông Trọng “đã là vịt thì đừng có cạc cạc mãi, rác tai”. Ông Long Trọng giận lắm, chỉ mặt ông Vinh nói: “Rồi có ngày tôi cho anh một bài học”.

Tết năm ấy, hội làng thi đấu cờ Tướng và tổ chức Đả lôi đài. Ông Vinh giành giải nhất, thủ đài luôn. Ngày hội cuối cùng, ông Long Trọng xin vào thi đấu. Hai kỳ thủ ngồi chơi bàn trong hậu cung. Bên ngoài ban tổ chức treo một bàn cờ lớn. Sau 5 nước đi, người ta mang bản ghi ra để bầy trên bàn cờ lớn cho bạn hâm mộ cờ thưởng thức. Ông Long Trọng chơi chậm rãi, tính toán kỹ. Ván cờ kéo dài đến gần tối. Dù hết sức cố gắng nhưng cờ ông Long Trọng cứ đuối dần. Cuối cùng ông Vinh còn Xe, Pháo, Sĩ Tượng toàn và hai Tốt biên. Pháo đầu đã đóng chặt. Ông Long Trọng chỉ còn Xe, Sĩ Tượng toàn. Xe ông nằm ở đáy. Ông Vinh xuất Tướng hỏi hết. Đó là cục Pháo đầu, Tướng xuất, Xe đâm thọc mà ai cũng biết. Ông Vinh nói: “Thôi, chơi được đến đây là cao đột xuất lắm rồi. Buông cờ đi!” Ông Long Trọng thủng thẳng đáp: “Bao giờ anh bắt được Tướng tôi hẵng hay!”.

Đoạn ông ngồi nghĩ. Ông Vinh bực lắm nhưng đối thủ chưa chịu thua thì ván cờ vẫn tiếp tục, luật đã định thế. Ông Long Trọng chỉ tay đến đáy bàn cờ. Một lần, hai lần, ba lần, bốn lần, năm lần. Ông Vinh sốt ruột nhớm ngón tay lên Tướng, chỉ đợi ông Long Trọng chiếu Tướng là lên. Rồi ông Long Trọng nhấc Xe, đặt rõ mạnh trên bàn cờ. Ông Vinh thượng Tướng theo thói quen và chợt lạnh toát người. Ông Long Trọng không tiến 9 để chiếu mà chỉ tiến 8. Ông Vinh tiến Tướng thành ra đúng tầm Xe. Ông Long Trọng đứng dậy mời trọng tài: “Đề nghị các vị phân xử, ông Vinh bỏ Tướng!”.

Nghe nói sau ván thua này ông Vinh liệt gường cả tháng. Được cái sau khi ốm dậy ông thành người khiêm nhường, nhã nhặn hơn, được quý trọng hơn. Cờ giang hồ gọi đây là “đòn bẫy mụ”, đòn này ngoài việc chiến thắng đối phương còn chữa được bệnh nữa.