Cờ cười: Mùi… Cờ Tướng

PHỤ LỤC 3 CÁC GHI CHÉP CỜ TƯỚNG MỚI

Để khắc phục sự khó khăn trong cách ghi chép thế cờ trong cách ghi truyền thống và giúp bạn chơi cờ làm quen với các chương trình cờ Tướng trên máy vi tính, Tạp chí NGƯỜI CHƠI CỜ của Liên đoàn Cờ Việt Nam đã đề xuất một cách ghi chép mới, được trình bày dưới đây:

[img]xq220-0.jpg;center;[/img]
Các quân cờ tướng được ký hiệu:
Tướng = T
Sĩ = S
Tượng = V (voi)
Xe = X
Pháo = P
Mã = M
Tốt = B (binh)

Các cột được ký hiệu cố định từ trái sang phải bằng các chữ cái a, b, c, d, e, f, g, h, i.
Các hàng được đánh số từ dưới lên từ 0 tới 9.
Ví dụ như nước hai bên sẽ ghi:
[b]1. Phe2 Mg7[/b]
Nước thứ hai:
[b]2. Pb1 Bg5[/b]
Nếu có hai quân cùng tên có thể tới cùng một vị trí thì ghi thêm hàng hay cột xuất phát của quân đó.

Cách ghi này đơn giản: không cần ký hiệu tiến bình, thoái. Không cần ghi cột xuất phát, chỉ cần ghi vị trí sẽ đến là đủ. Xếp thế cờ thuận tiện vì tọa độ ghi luôn cố định, giống như cách ghi của cờ Vua, không bị phụ thuộc vào hai bên. Ví dụ thế cờ sau đây sẽ được ghi lại như sau:
[img]xq220-1.jpg;center;[/img]
Trắng: [b]Te0 Sd0 Sf0 Ve2 Xf8[/b]
Đen: [b]Te9 Sd9 Mb2 Ba4 Bb4[/b]

Việc ghi biên bản ván cờ theo cách này gọn nhẹ, đỡ nhầm lần. Ví dụ nước đi tiếp theo, nếu ghi theo cách cũ là:
[b]1.X4-7 B2.1[/b]
thì với cách mới sẽ ghi:
[b]1.Xc8 Bb3[/b]

Tiếng đồn đến tai viên quan vừa được bổ về nhậm chức. Viên quan này tiếng mạo nho nhã, thông kim bác cổ và cũng khá đa tình. Sau tết, viên quan bèn mở một chuyến vi hành, tiện thể ghé thăm hội đấu cờ người, nhưng thực chất là muốn tận mắt chứng kiến kỳ tài của hai chị em nhà nọ. Lẫn vào đám đông, viên quan chăm chú theo dõi cuộc đấu ăn giải lớn của cô chị với một vua cờ tướng khăn gói từ Nghệ An ra. Vốn rất cao cờ viên quan kinh ngạc trước lối chơi cực kỳ sắc sảo, táo bạo nhưng kín cạnh của cô chị. Nàng học cờ từ hồi nào mà tinh diệu đến vậy. Nàng cử dụng con mã mới ma quái làm sao. Rốt cuộc, ông vua cờ rơi vào thế “thất tinh” và chỉ sau vài nước nhảy ngựa đối phương đành bó giáo nhận “giải nhì”. Vừa thán phục, vừa bị mê hoặc bởi sắc đẹp của cô chị, viên quan theo gót nàng đến tận nhà.

Hai chị em tiếp rước viên quan rất là đúng lễ nghĩa và vô cùng đoan trang. Lời vàng, ý ngọc thật kím kẽ kiến viên quan nọ đành phải nói thẳng ý định của mình. Ông đặt vấn đề muốn cưới cô chị làm vợ.

Vốn là con một nhà nho nghèo nhưng lánh tục, cô chị rất nhớ lời cha: “Quan lại thời buổi nào cũng ít nhiều lòng lang dạ sói. Các bậc ích quân trạch dân thường bị xúc xiểm, lui về nơi thôn dã cả. Khi lũ nịnh thần đông như kiến cỏ thì lòng ngay thẳng trung thực mà được tại vị là rất khó”. Xét thế nên cô chị một mực từ chối.

– Em là gái nhà quê, trăm sự vụng về không dám làm bận lòng các bậc đại nhân. Vả, lòng này đã trót mang nặng lời ước hẹn… không nỡ để trầu cau nhà người ta khó nhọc.

Viên quan biết tâm sự của người đẹp mà bịa ra câu chuyện ước hẹn vớ vẩn kia, cố mở lòng mình để nàng thấu cho mà không được. Cuối cùng, viên quan thách cờ:

– Tôi biết mình là kẻ mọn, học được vài nước lên ngựa xuống xe đã muốn khoe tài, chỉ là múa rìu qua mắt thọe, đem một chọi lại trăm ngàn. Nhưng nếu trời thương, thấu tỏ, thắng được mỹ nhân thì xin được nàng cúi đầu đi thẳng không dám khua môi múa mép làm bẩn tai người khác.

Cô chị có phần chủ quan, tin vào tài cờ của mình, vừa nể tình kẻ làm quan mà biết đến lẽ lịch duyệt mà nhận lời.

Ngày lành tháng tốt đã tới, đích thân viên quan tự đến một mình. Hai chị em tiếp trầu nước rất trịnh trọng thị rồi cô em lui vào buồng để chị và viên quan đối cờ.

Hai bên nhường nhau cầm quân rất lâu rồi cô chị mới chịu nhận đi trước.

Thế cờ nghiêng ngả, tài cờ một chín một mười kiến cả hai đều toát mồ hôi. Viên quan có lối đánh “tứ chi” rất độc và hiểm. Cô chị tuy nước sắc như dao vẫn không sao dứt điểm được đối phương. Khi bóng nắng đã quá đỉnh đầu thì cờ sắp tàn và cô chị sợ hãi nhận ra thế thua đang hiện rõ. Viên quan vẫn tỉnh khô, không hề chủ quan nhưng cũng không hề nao núng. Thắng được nàng là cả một diễm phúc lớn. Ngược lại, với cô chị, nếu thua viên quan nàng không thể rút lời. Cả hai đều có những lý do để không lùi bước.

Bấy giờ cô em đang nằm đọc sách. Chợt thấy bên ngoài ắng lặng và hình như có tiếng thở dài rất nhẹ của cô chị, bèn ghé mắt qua lỗ vách nhìn ra. Cô em toát mồ hôi lo cho chị sắp phải làm vợ một viên quan mà mình chỉ kính chứ không yêu. Mà như thế thì khổ vô chừng. Thế thua thắng đã lệch hẳn, rõ lắm mất rồi. Chợt cô em nhìn ra chỗ chết của viên quan nếu cô chị biết đi hai nước độc. Trở lại cỗ cũ, cô em vờ sốt ruột nói vóng ra:

– Chị ơi, nếu chẳng may thua quan lớn thì cũng được xênh xang, lên xe xuống ngựa, làm gì mà cẩn thận quá thế.

Cô chị đang rối bời gan ruột, nghe cô em trách vậy thì thót tim vì vui sướng. Đúng là chỉ lên xe và hạ ngựa là đối phương vào thế tắc tử, có đế thích sống lại cũng không giải được. Vờ tỏ ra thất vọng, cô chị đáp:

– Quan lớn chỉ đùa chị tí thôi nên thả cho thắng chứ cờ quan lớn ai dám địch.

Miệng nói tay nhặt quân xe tiến lên mấy bước. Đến khi cô chị rút mã thì tới lượt quan lớn toát mồ hôi. Người cao cờ là phải biết mình thua, bèn chắp tay vái địch thủ.

Tuy thế cô chị vẫn một điều lễ phép:

– Nước đi của ông thật đáng sợ. Ông thương em không nỡ để em mang tiếng bội ước mà hạ tay đó thôi, ơn ấy em xin ghi tạc.

Viên quan im lặng ra về, vừa đau đớn, vừa xấu hổ nhưng cũng vừa kinh sợ. Về sau viên quan này rũ áo về quê, làm rất nhiều việc phúc đức.

[i](Trần Công Nguyên sưu tầm)[/i]

PHỤ LỤC 1 BẢNG TRÌNH TỰ THI ĐẤU

Bảng thi đấu nhằm xác định thứ tự trận đấu trong các cuộc thi và để xác định đấu thủ nào cầm quân Trắng đi trước. Trước tiên các đấu thủ sẽ bốc thăm và mỗi người sẽ nhận được một số từ 01 đến số cuối cùng tương ứng với số lượng đấu thủ tham gia cuộc thi. Sau đó theo bảng thi đấu, đã chỉ rõ các cặp đấu thủ nào sẽ gặp nhau trong lượt thi đấu thứ máy. Nếu số lượng đấu thủ là số lẻ thì đáu thủ nào gặp đấu thủ có số thứ tự đặt trong dấu ngoặc ( ) sẽ được nghỉ trong lượt đấu ấy.
Dưới đây là bảng thi đấu lập mẫu cho các vòng đấu từ 3 đến 16 đấu thủ (đấu thủ ở số bên trái gạch ngang đều cầm quân Trắng):

[img]xq218-0.jpg;center;[/img]

Nếu có 3 đấu thủ, thì đấu thủ nào gặp số 4 sẽ được nghỉ trong lượt đấu ấy.

[img]xq218-1.jpg;center;[/img]

Nếu có 5 đấu thủ, thì đấu thủ nào gặp số 6 sẽ được nghỉ trong lượt đấu ấy.

[img]xq218-2.jpg;center;[/img]

Nếu có 7 đấu thủ, thì đấu thủ nào gặp số 8 sẽ được nghỉ trong lượt đấu ấy.

[img]xq218-3.jpg;center;[/img]

[img]xq218-4.jpg;center;[/img]

[img]xq218-5.jpg;center;[/img]

[img]xq218-6.jpg;center;[/img]

[img]xq218-7.jpg;center;[/img]

Trong các cuộc thi đấu hệ vòng trong theo bảng mẫu trên, trọng tài cần nắm chắc 2 quy tắc sau:
a) Nếu đấu thủ mang số chẵn gặp đấu thủ mang số lẻ thì đấu thủ có số thứ tự nhỏ hơn sẽ cầm quân Trắng. Nếu số thứ tự của 2 đấu thủ gặp nhau cùng là chẵn, hoặc lẻ thì đấu thủ cầm quân Trắng là đấu thủ có số thứ tự lớn.
Riêng đối với đấu thủ mang số chẵn cuối cùng thì quy tắc này không vận dụng được, đấu thủ này cầm quân Đen với tất cả các đấu thủ có số thứ tự nửa trên của số đấu thủ và cầm quân Trắng với số đấu thủ còn lại.
b) Muốn xác định được xem 2 đấu thủ sẽ gặp nhau ở lượt đấu nào thì chỉ cần cộng 2 số thứ tự lại và trừ đi 1. Nếu tổng số này lớn hơn số lượt đấu thủ thì trừ tiếp số lượng lượt đấu. Thí dụ: Trong vòng đấu 12 người, đấu thủ mang số 3 và số 5 sẽ gặp nhau ở lượt đấu thứ (3+5-1)=7, đấu thủ số 9 và 11 gặp nhau lượt thứ (9+11-1)=8.
Riêng đối với đấu thủ mang số chẵn cuối cùng thì quy tắc này không áp dụng được. Muốn xác định lượt đấu của đấu thủ này, ta phải thay tổng số trên cho đấu thủ cuối cùng bằng chính số của đấu thủ mà anh ta đã gặp. Thí dụ: Trong vòng đấu 12 người, đấu thủ số 12 sẽ gặp đấu thủ số 3 ở lượt đấu thứ (3+3-1) = 5 và gặp đấu thủ số 10 ở lượt thứ (10+10-1) = 8.
Cuối cùng nếu cả hai chỉ số trên đều bằng nhau thì người ta tính đến ván cờ giữa các đấu thủ bằng điểm, đấu thủ nào thắng trong ván đó sẽ được xếp hạng trên.
Hiếm có trường hợp các chỉ số trên của các đấu thủ bằng điểm nhau hoàn toàn ngang nhau, nhưng nếu điều này xảy ra thì phải dùng biện pháp bốc thăm để phân định thứ hạng.
Hội đồng trọng tài cho các cuộc thi đấu theo hệ vòng tròn phải lập biên bản cho từng lượt đấu, lên bảng điểm sau mỗi lượt đấu và công bố cho đấu thủ và khán giả được biết.