Ngô Lan Hương đoạt HCĐ giải vô địch cờ tướng châu Á 2006

Chỉ cần một bàn cờ, một hộp đựng quân cờ, tìm được đối thủ để so tài là có thể say sưa hàng tiếng đồng hồ. Mỗi bàn cờ chỉ có 2 người chơi, nhưng thường có rất đông người đến xem và bình phẩm, tạo nên không khí hào hứng trong từng ván cờ. Nếu như trước đây, cờ tướng được xem là môn thể thao dành riêng cho người cao tuổi thì hiện nay thu hút được khá đông thanh niên tham gia.
[img]xq590-0.jpg;center;Các “kỳ thủ” đang so tài tại một quán cà phê trên vỉa hè TP Tuy Hòa[/img]

Anh Trần Văn Hoàng, một kỳ thủ hay đến quán cà phê cóc ngã tư Trường Chinh – Đồng Khởi (phường 7, TP Tuy Hòa) cho biết: “Lúc đầu tôi không biết chơi cờ tướng. Sau vài lần đi uống nước thấy nhiều người tụ lại một góc, cười nói huyên thuyên, tôi lân la tới xem thử và đâm ra ghiền môn này lúc nào chẳng biết. Do vậy, mỗi khi rảnh rỗi, tôi đều đến đây, tìm người đánh cờ giải khuây”. Với người chơi, cờ tướng không chỉ đơn thuần là nét văn hóa giải trí mang lại niềm vui lành mạnh mà còn là phương thức hữu hiệu để hàm dưỡng nhân cách bởi khi tham gia trò này, người chơi rất thận trọng và có trách nhiệm trong mỗi nước đi. Anh Nguyễn Đăng Khoa, một người đam mê cờ cho biết, cờ tướng là một môn thể thao trí tuệ, thể hiện tính cách, khả năng tư duy, tầm nhìn của mỗi người. Nó giúp người chơi rèn luyện khả năng nhận biết sự việc, nhìn xa trông rộng và tập trung cao độ. Không những thế, cờ tướng còn giúp người chơi tăng cường trí nhớ, luyện tập tính kiên nhẫn giúp cho não bộ nhanh nhẹn và linh hoạt hơn bởi nó là môn thể thao thể hiện quan điểm sống của người phương Đông “Bất chiến tự nhiên thành”. Nhưng “nghề chơi cũng lắm công phu”, lại thiên về luyện trí nên không phải ai cũng có thể học và chơi hay được. Giới chơi cờ thường truyền tụng với nhau rằng chơi cờ tướng phải có “tâm cơ” và “có duyên với cờ”. Khi đó dù mới học nhưng vẫn chơi hay, còn không thì dù có học bao nhiêu năm đi chăng nữa vẫn chỉ như “học nghề”.

Dựa vào trình độ người chơi, cờ tướng được chia làm hai loại: phổ thông và cờ đạo. Trong cờ tướng phổ thông, yếu tố thắng bại được đặt lên hàng đầu nên người chơi sử dụng mọi chiêu thức để giành chiến thắng. Còn trong cờ đạo, người chơi nhằm mục đích giao lưu và tìm tri kỷ. Cụ Lê Hòa Phương, 75 tuổi, một cao thủ cờ tướng ở TP Tuy Hòa cho biết, xem một ván cờ là biết được tính cách lẫn năng lực của “đối tác”. Điềm tĩnh hay nôn nóng, kiên nhẫn hay bộp chộp, nóng nảy, tinh tế hay phàm tục… tất cả đều thể hiện trong mỗi nước đi, nhất là giai đoạn về cuối khi chiến cuộc giằng co trở nên căng thẳng, khó lường. Ai suy nghĩ nông cạn, nước cờ chỉ nhắm vào cái lợi trước mắt; ai “đa mưu túc trí” thì nước đi đầy toan tính, cạm bẫy trùng điệp; còn khoan hòa thì thế ngồi vững chãi, tĩnh tâm, nước cờ thoáng đạt, nhanh mà hiệu quả, công thủ toàn diện.

Hiện nay, cờ tướng không chỉ là môn thể thao trí tuệ, lành mạnh mà đang trở thành một nét sinh hoạt văn hóa tao nhã và độc đáo. Đánh cờ không chỉ đơn thuần để giải trí. Đó là cuộc chiêm nghiệm đầy thử thách và đam mê về “bàn cờ cuộc đời”.

Đó là:
*Bộ “Tâm vu tân biên ” ra đời năm 1800
*Bộ “Bách cục tượng kỳ phổ” ra đời năm 1801
*Bộ “Trúc hương trai tượng kỳ phổ” ra đời năm 1804
*Bộ “Uyên thâm hải khoát tượng kỳ phổ” viết năm 1808

Ra đời vào những năm ấy nhưng thông thường các tác giả biên soạn đã lượm lặt trong kho tàng văn hiến tứ thời xa xưa để lại các thế cờ hay và độc đáo, đồng thời cũng bỏ công phu lượm lặt trong dân gian và các giới giang hồ nhiều thế cớ hiểm hóc.

Tiếc thay sử liệu ghi chép như vậy nhưng các sách trên đã thất lạc từ lâu.

Vào năm 1933 Tiền Mộng Ngộ người Thiên Tân – một kỳ thủ lừng danh đương thời – phát hiện có một bản sao chép công phu cuốn Uyên thâm ở một nhà khách thương có lên Lý Mưu. Họ Lý kêu giá 8000 lạng bạc. Họ Tiền không có nổi tiền, qua thương thảo họ Lý chấp nhận sẽ để các kỳ thủ đương thời được thưởng lãm qua ít thế trên hai tờ báo hôm ấy là “Thương báo” và “Hoa Bắc nhật báo”.

Thế rồi thời cuộc đổi thay, sách cờ mất hút. Phải 30 năm sau, mãi đến năm 1964, trong một dịp triển lãm nội bộ kho tàng văn hiến cũ người ta lại phát hiện ra một bản khác của Uyên thâm và hội cờ tướng Trung Quốc cùng nhiều nhà nghiên cứu đã hoạch định chương trình sưu tầm, đối chiếu, chỉnh lý cho bộ Uyên thâm này. Lại phải mất 30 năm nữa, mới đây xuất hiện bộ “Uyên thâm hải khoát tượng kỳ phổ”, sách cờ cổ biên soạn vào đời nhà Thanh do Trần Văn Căn chủ biên, Chu Hạc Châu chỉnh lý.

Sách dẫn ra 371 thế cờ cơ bản và những thế cục biến đổi khôn lường của chiến trận.

Ngay từ sáng sớm, người dân các phường Quang Trung, Trung Liệt, Kim Liên…đã tổ chức lễ rước kiệu rồng đến trước tượng đài vị anh hùng Nguyễn Huệ và thực hiện lễ dâng hương thành kính. Sau phần lễ dâng hương là các trò chơi dân gian thể hiện tài điều binh khiển tướng, tinh thần thượng võ tộc việt gắn với cuộc hành binh thần tốc từ Phú Xuân ra thành Thăng Long đại phá 29 vạn quân thanh của tướng sĩ Quang Trung năm Kỷ Dậu (1789) như: chọi gà, cờ tướng, múa rồng, sênh tiền vv… Ngoài các đoàn vùng phụ cận Đống Đa như Hà Tây, Bắc Ninh, Hải Phòng vv….còn có cả đoàn TP.HCM cùng tham dự.

[img]xq376-0.jpg;center;Múa rồng trước tượng đài Quang Trung[/img]
[img]xq376-1.jpg;center;Đấu cờ người
[/img]
[img]xq376-2.jpg;center;[/img]