Cờ bỏi đầu xuân

Các kỳ thủ có kinh nghiệm thường mở đầu bằng Tiến binh cục cũng ở lý do đó. Nước đầu đẩy Tốt, sau đó có thể đưa vào Pháo đầu, có thể lên Mã, có thể lên Tượng, tùy cách đối phó của đối phương mà biến hóa. Thế trận khởi mà cũng có nguyên lý như trên và đều là cách khai cục có tính linh hoạt rất cao.

Chúng ta xem một ván thực đấu để hình dung một cách “ném đá dò đường”:

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Ném đá dò đường
RED Trắng;;;
BLACK Đen;;;
RESULT 1-0
START{
1. B7.1 P2-3 2. P2-5 M8.7
3. M2.3 X9-8 4. M8.7
/*Bên tiên đi B7.1 để thăm dò. Bên hậu P2-3 gọi là Tốt để Pháo (Pháo dưới đáy Tốt). Nước thứ tư bên tiên lên Mã có ý bỏ Tốt tranh tiên.*/
4. … B3.1
/*Nếu P8-9 thì M7.6, T3.5, P8-6, X8.4, X9-8, Mã cánh phải bên hậu khó hoạt động.*/
5. M7.6 B3.1 6. M6.4
/*Chính xác! Nếu M6.5, T7.5, X1-2, M7.5, P5.4, S6.5, bên hậu có Tốt độ hà hơi ưu*/

6. … T3.5
7. P8.5
DIAG{ #7 BLUE POPUP }
/*Nước tranh tiên xuất sắc. Mã hậu khó đi. Nếu bên hậu M7/5 thì bên tiên P8-5, T7.5, M4.5, M5.7, M5.7 được quân ưu thế*/
7. … M2.4 8. M4.3 X8.1
/*Sai lầm! Nên đi X8-9, tiếp đó bên tiên X1-2, M4.2, M2.7, bên tiên được quân nhưng Xe Mã bị khống chế chặt.*/
9. P8.1 M4.3
/*Nếu M4.6 thì P5.4, T5/3, P8/1 bên tiên cũng ưu*/
10. P5.4 T5/3
11. Mt.5 Tg5.1 12. P8-2 }END
[/game]

Bên tiên ăn Xe thắng.

[b]Chú thích của Bạn cờ:[/b]
[img]xq57-0.jpg;right;[/img]Khai cuộc Tiến binh (lên Tốt) còn có tên gọi khác là Tiên nhân chỉ lộ (ông Tiên chỉ đường). Để hiểu vì sao có tên này, bạn hãy tưởng tượng 5 quân Tốt trên bàn cờ là 5 ngón tay. Tiến Tốt 3 tương đương với chìa ngón trỏ ra “chỉ đường”.

[b]2. Bỏ Xe tấn công Đơn đề Mã[/b]

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Bỏ Xe tấn công Đơn đề Mã
RED Trắng;;;
BLACK Đen;;;
START{
1. P2-5 M2.3 2. M2.3 X9.1
3. X1-2 X9-4 4. M8.7
/*Đây là khai cục thường thấy của bố trận Trung Pháo trực Xa đối Đơn đề Mã. Nếu Trắng đổi lại là P8.2 X4.3 P8-3 T7.9 sau đó có hai biến:
Một: M8.9 M8.6 rồi X4-6 có thể công Mã bên phải của Trắng, bên Đen không khó đi.
Hai: M8.7 M8.6 M9-8 X1-2 P3-4 B7.1 Đen không khó đi.*/
4. … M8.9
5. P8.2 B3.1 6. B5.1 P8-5
/*Trắng liên tiếp lên Pháo, lên Tốt, gài bẫy rất xa. Đen đóng Pháo đầu gần như nước đi mười phần tất yếu. Tư duy thông thường khó có thể đi khác*/
7. M3.5 X4.5 8. B5.1
/*Tiến Tốt mở đường cho Mã, làm Pháo linh hoạt.*/
8. … P5.2
/*Còn hai cách chơi khác:
Cách một: B5.1 P8-3 P5.4 M7.5 đến đây Đen có hai cách đi tiếp: một là T3.5 M5.4 S4.5 X2.7 Trắng ưu; Hai là: T7.5 X9-8 sau đó nếu Đen P2.2 thì M5.4, còn nếu X1-2 thì P5.3 S4.5 P3-5 Trắng ưu.
Cách hai: B3.1 B7.1 B5.1 (P5.2 B7.1), B7.1 P5.4 P5.3 P5/1 X2.4 Trắng ưu*/
9. P8-3 T3.5 10. X9-8
DIAG{ #10 BLUE POPUP }
/*Xuất Xe bắt Pháo, dụ Đen nhảy Mã bắt Xe.*/
10. … M3.2
11. P5.3
/*Bỏ Xe ăn Pháo, thực hiện đòn vây bắt giành cục diện thắng lợi.*/
11. … P2.7 12. P3.5 S6.5
13. P5.2 S5.4 14. X2.7 }END
[/game]

Trắng thắng thế.

[b]Bình chú:[/b]
Đen không nên nhảy Mã bắt Xe. Cần phải đi X1-2 X8.6 B7.1 P3-4 P5.3 tiếp tục chiến đấu.

Dịch từ: Tượng kỳ bố cục cử yếu
[i]Còn tiếp[/i]

[b]Ván 29: Mục tiêu có thể là con tượng đầu[/b]
[game]
FORMAT WXF
GAME Mục tiêu có thể là con tượng đầu
RED Trắng
BLACK Đen
RESULT 1-0
START{
1. P8-5 M8.7 2. M8.7 M2.1
3. X9-8 P2-4 4. B5.1 T7.5
5. B5.1 B5.1 6. X8.5 S6.5
7. X8-5 X9-6 8. M2.3 P4.5
9. P2-1 P4-7 10. M7.5 P7.1
11. X1-2 P8/2
DIAG{ #12 RED }
/*Sau khi tiêu diệt Tốt đầu, bây giờ Trắng muốn kết thúc sớm thì phải đánh thủng cả tuyến phòng thủ của Tượng, do đó Trắng sẵn sàng hi sinh cả Xe.*/
12. X5.2 T3.5
13. P5.5 S5.6 14. P1-5 X6.1
15. M5.4 Tg5-6 16. M4.3 X6-7
17. X2.9 Tg6.1 18. X2-5 M1/3
19. Ps-4 S6/5 20. P5/4 }END[/game]
Đen chịu thua vì không chống đỡ được Pháo trùng

Đây là trường hợp Trắng có điều kiện phối hợp quân để kết thúc ván cờ. Trong nhiều trường hợp diệt Tượng chỉ gây cho hệ thống phòng thủ của đối phương yếu kém để sau đó tấn công mạnh hơn mới giành được thắng lợi. Ván Lý Nghĩa Đình gặp Đới Quang Khiết ngày 16-12-56 dưới đây minh họa kiểu chơi này.

[b]Ván 30: Pháo đầu đối bình phong mã[/b]
[game]
FORMAT WXF
GAME Pháo đầu đối bình phong mã
RED Lý Nghĩa Đình
BLACK Đới Quang Khiết
RESULT 1-0
START{
1. P2-5 M8.7 2. M2.3 X9-8
3. X1-2 M2.3 4. B7.1 B7.1
5. P8.2 P2.2 6. X2.6 P8-9
7. X2.3 M7/8 8. M8.7 T3.5
9. X9.1 P9-7 10. X9-2 M8.9
11. X2.6 P7.1 12. B5.1 S4.5
13. B5.1 X1-4 14. B5-4
/*Mục tiêu diệt Tốt đầu của Trắng thay đổi vì sợ tạo điều kiện cho Mã Đen kịp nhảy lên trả đòn. Bây giờ Trắng nhằm con Tượng đầu nhưng Đen tỏ ra không lo lắng vì tính chuyện phản công.*/
14. … X4.6
15. P5.5 T7.5 16. X2-1 B3.1
17. B7.1 P2-6 18. X1-5 P6-5
DIAG{ #19 RED }
/*Đen lỡ “phóng lao phải theo lao” chứ nếu lui Xe về đổi Xe Trắng thì khó chống đỡ cờ tàn. Hi sinh Mã để chơi Pháo huyền khống tạo thế đối công.*/
19. X5-7 X4-3 20. P8-2 S5.4
21. X7.2 Tg5.1 22. X7/1 Tg5.1
23. X7-4 X3-5 24. M3/5 X5/1
25. T7.5 P7.3 26. X4/5 X5-8
27. X4-3 X8-6 28. X3-5 B7.1
29. B7-6 P5.1 30. M5/7 B7.1
31. Ms.6 }END[/game]
Trắng thắng rõ.

[b]Ván 31: Pháo đầu công bình phong Mã[/b]
Tương tự kiểu tấn công như ván 30, chúng ta xem tiếp ván Ngụy Trường Lâm chơi với Đặng Bằng cùng ngày 16-12-56 như sau.

[game]
FORMAT WXF
GAME Pháo đầu công bình phong Mã
RED Ngụy Trường Lâm
BLACK Đặng Bằng
RESULT 1-0
START{
1. P8-5 M2.3 2. M8.7 M8.7
3. X9-8 X1-2 4. B3.1 B3.1
5. X8.6 P2-1 6. X8-7 P1/1
7. P2-3? P1-3?
/*Trắng nên đi 7. M2.3 hoặc 7. P2.4 uy hiếp mạnh hơn còn Đen nên 7… M7/5 có nhiều cơ may trả đòn.*/
8. X7-6 T7.5
9. X6.2 P3-2
10. B3.1 T5.7
/*Trắng hi sinh Tốt để cánh trái của đối phương ngột ngạt đồng thời Trắng mở đường cho Mã tiến biên và nhảy lên nhanh chóng.*/
11. M2.1 S6.5 12. X1-2 X9-8
13. X2.6 P8/1 14. X6/2 T3.5
15. X6-7 X2-3 16. X2-3 M7/6
17. X3-2 X8-9 18. B5.1 P8-7
19. P3.6 P2-7 20. X2-3 P7.1
21. M1.3 X9-8 22. M3.4 P7-6
23. M4.6 X8.6 24. B5.1 P6.5
DIAG{ #25 RED }
/*Sau khi giằng co uy hiếp cả hai cánh, cuối cùng vẫn nhắm mục tiêu Tốt đầu và Tượng đầu của đối phương.*/
25. B5.1 X8-6 26. B5.1 T7/5
27. X3/3 X6/5 28. M7.5 X6.4
29. M5.6 X6/4 30. Ms.4 X6.2
31. M6.7 X3.1 32. X7-4 }END[/game]

Trắng bắt Pháo và đe dọa 33. X3.6 đánh bí, Đen chịu thua.