Giai thoại làng cờ: Cần thua hơn thắng!

Thú chơi cờ đã khiến cho những người ham mê môn thể thao trí tuệ thành lập Hội chơi cờ, và Hội đã trở thành cầu nối giữa các nhà quản lý thể thao và những người yêu thích bộ môn này. Trong công tác chuyên môn, Hội đã tham mưu cho ngành TDTT về các biện pháp xây dựng phong trào cũng như xây dựng lực lượng VĐV đội tuyển. Nhờ đó phong trào cờ tướng được tăng thêm sức mạnh và nhận được sự ủng hộ của đông đảo quần chúng, của các cấp, các ngành. Nhiều cơ quan tổ chức giải phong trào cho các cán bộ, công nhân viên và các địa điểm sinh hoạt của quần chúng như Nhà văn hóa Thanh Niên, Cung văn hóa đã đưa môn này vào nội dung sinh hoạt của mình.

Qua đó có thể thấy rằng dù chỉ mới được đưa vào hệ thống nhưng môn cờ tướng đã có những bước tiến nhảy vọt, từng bước vươn lên các vị trí đỉnh cao của thế giới, cùng với cờ vua xứng đáng là một trong những môn thể thao mũi nhọn của thành phố.

Những năm gần đây phong trào cờ vua cũng có những bước phát triển mạnh, Phong trào cờ vua đã được tập trung phát triển mạnh trong lực lượng trẻ với hệ thống các giải thi đấu chia theo lứa tuổi và nhiều loại hình thi đấu cờ nhanh, cờ chớp, từ đó tuyển chọn VĐV vào đội tuyển thành phố tham dự các giải quốc gia, quốc tế và đã đạt nhiều thành tích ở lứa tuổi trẻ khu vực và thế giới.

Dù chỉ mới hình thành trong thời gian ngắn, Cờ vua của Việt Nam đã có những bước tiến dài và đạt những thành quả đáng trân trọng, có được kết quả như trên là do phong trào đã nhận được sự quan tâm đầu tư của ngành TDTT và sự ủng hộ của các ban ngành.

Tôi đã có một [topic id=506]bài viết về Kỳ Ngộ Quán[/topic] cách đâu không lâu, nay tôi tiếp tục cung cấp thêm một vài thông tin ít ỏi mà tôi thu lượm được từ việc đến Kỳ Ngộ đều đặn hàng tuần cho bạn đọc, hy vọng mang đến cho những người yêu cờ ở xa TPHCM theo dõi thêm được tình hình cờ tướng ở đây…

Thoạt nghe đấu kỳ đài, chúng ta thường hình dung đó chỉ là sân chơi cho các danh thủ có đẳng cấp thành phố là ít nhất, vì Kỳ đài thường là nơi lui tới thường xuyên của các cao thủ tiếng tăm. Thực sự Kỳ đài đơn giản là một sân chơi bổ ích cho những người chơi cờ muốn nâng cao trình độ và tâm lí thi đấu. Thứ 7 tuần rồi (13/5/2006), ván đấu trên kỳ đài gồm đài chủ Đinh Tiến Lộc và một bạn sinh viên Cường không có tiếng tăm gì mấy diễn ra rất thuyết phục từ đầu đến cuối. Dù biết yếu hơn trước Đinh Tiến Lộc nhưng bạn công đài vẫn đánh rất tự tin, ăn miếng trả miếng liên tục. Ván cờ kết thúc với phần thắng thuộc về Đinh Tiến Lộc khi một sơ hở xảy ra ở phút cuối nhưng Lộc cũng bước từ đài thi đấu xuống mà mồ hôi nhễ nhãi. Đó là một trong những ranh giới để phân biệt danh thủ và những người chơi cờ bình thường. Như ông Trần Hoàng Lâm bình cờ: các danh thủ thường đánh 3, 4 ván mới xảy ra một sai lầm nhưng chưa chắc ai cũng thấy được. Còn các bạn trẻ như chúng ta thì thường bộc lộ tâm lí nôn nóng và để lại nhiều lổ hổng.

Như vậy, việc các bạn trẻ chưa có tiếng tăm lên công đài cũng đem lại cho người xem những ván cờ thú vị, bộc lộ những sai sót bình thường (đương nhiên là không quá sơ sài). Còn những ván đấu của các cao thủ hàng đầu thế giới thì có đầy tại các tiệm sách nhưng chúng ta theo dõi chưa chắc đã lĩnh hội được nhiều. Ông Lâm rất khuyến khích các kỳ thủ trẻ tự tin công đài, để mọi người cùng học, cùng xem, cùng hiểu, cùng bàn luận.

Một điều nữa khiến tôi thấy thích thú khi xem các ván cờ ở Kỳ Đài so với những ván đấu của danh thủ trên sách vở là những ván cờ diễn ra rất quyệt liệt và mạo hiểm. Tôi đam mê cờ cũng như mê bóng đá, yêu thích lối đá tấn công kiểu như AC Milan, Barcelona hay MU,… Các đấu thủ công đài thường “chịu chơi” và đánh đẹp. Người mà tôi khoái lối đánh này nhất là ông Nguyễn Anh Hoàng, cũng đã lên ngôi đài chủ vài lần, vừa mất ngôi đài chủ trước Đinh Tiến Lộc. Tôi không hiểu sâu về cờ tướng lắm nhưng tôi mạo muội nhận xét, danh thủ này thường lấy công làm thủ.

Hôm vừa rồi đến đó chơi cờ, tôi có chép lại nội qui Kỳ đài, nay ghi lại để các bạn có thêm thông tin:

Nội qui Kỳ đài
1. Hình thức tham dự:
Mỗi đấu thủ tham gia thi đấu phải đóng lệ phí cho Ban Tổ Chức 10.000 đồng.
Khi thi đấu thắng đạt giải thưởng 100.000
Khi thi đấu hòa đạt giải thưởng 50.000
Đấu thủ nào thắng sẽ được làm đài chủ cho Kỳ đài lần kế tiếp, nếu đài chủ thủ hòa 3 lần liên tiếp thì Ban Tổ Chức sẽ thay đổi đài chủ khác.

2. Đối thủ đi trễ 15 phút so với thời gian qui định, Ban Tổ Chức sẽ xử thua. Luật thi đấu áp dụng theo luật cờ tướng hiện hành của liên đoàn cờ Việt Nam.

3. Thời gian tổ chức công đài: 8h sáng thứ 4 và thứ 7 hàng tuần.

4. Nội dung thi đấu:
Mỗi trận chỉ đấu một ván.

Do chép vội vã từ cuốn sổ tay của ông Lâm nên có thể không đúng nguyên văn vì tôi không kịp dò lại nhưng những nội dung chính là đúng. Mong các bạn trẻ tự tin công đài nếu thấy đủ trình độ để hội cờ ở Kỳ Ngộ Quán có thêm những ván cờ sống động hơn.

[b]I. THẾ TRẬN PHÁO ĐẦU VỚI CÁC THẾ TRẬN ĐỐI CÔNG[/b]
Khi bên đi tiên sử dụng thế trận Pháo đầu để tấn công mà bên đi hậu muốn đánh trả lại ngay thì thường sử dụng các thế trận Thuận Pháo, Nghịch Pháo hoặc Bán đồ Nghịch Pháo. Chúng ta lần lượt xem qua những kiểu tấn công và đối công diễn ra giữa Pháo đầu với các thế trận này.

[b]A. PHÁO ĐẦU ĐỐI VỚI THUẬN PHÁO[/b]

[FEN]rheakaehr/9/1c2c4/p1p1p1p1p/9/9/P1P1P1P1P/1C2C4/9/RHEAKAEHR w – – – 2[/FEN]Đây là kiểu chơi xuất hiện sớm nhất trong lịch sử hình thành các khai cuộc. Theo các nhà nghiên cứu, từ thế kỷ 12, sau khi người ta sáng tạo, cho mỗi bên hai Pháo, thì Cờ Tướng trở nên sôi nổi, hấp dẫn, đặc biệt là các trận đấu Pháo. Thế nhưng lý thuyết cổ điển đánh giá thấp kiểu chơi của bên đi sau, cho rằng Thuận Pháo không chống nổi Pháo đầu. Ngày nay qua thực tiễn các danh thủ khẳng định Thuận Pháo đủ sức đối công, tranh hoành với Pháo đầu. Tư tưởng chiến lược của cả hai bên là tấn công, phản công chứ không phòng ngự.

Sở dĩ gọi Thuận Pháo là vì khi bên đi tiên vào Pháo đầu bên nào thì bên hậu cũng vào Pháo đầu bên đó, hai Pháo vào đầu cùng chiều nhau. Chẳng hạn bên tiên đi 1. P2-5 thì bên hậu đối lại bằng 1…P8-5, còn nếu bên tiên đi 1. P8-5 thì bên hậu đi 1… P2-5 (xem hình). Thường một bên ra Xe thẳng (trực Xa) còn một bên ra Xe hoành (hoành Xa) hay ngược lại. Do đó, để dễ phân biệt người ta chia ra hai loại: Pháo đầu hoành Xe đối Thuận Pháo trực Xe và Pháo đầu trực Xe đối Thuận Pháo hoành Xe. Từ hơn ba thập kỷ gần đây các danh kỳ thay đổi phong cách chơi, vạch nhiều đường hướng rất mới trong thế trận của cả hai bên, do đó người ta còn phân biệt kiểu chơi cổ điển và kiểu chơi hiện đại. Tất cả sự phân biệt này có tính cách qui ước để dễ nghiên cứu mà thôi.

Sau đây chúng ta tìm hiểu cụ thể cách tấn công và đối công giữa Pháo đầu và Thuận Pháo.