Giai thoại làng cờ: Nước đi chính xác

[i]Trước đây tôi có nghe 1 ông cụ đề cập đến “cờ chẹt mà lũ trẻ hay chơi”. Sau đó ông giải thích là: Cờ gánh là chui vào giữa 2 quân gánh 2 quân đó (ăn 2 quân đó), còn cờ Chẹt là ngược lại, lấy 2 quân mình chẹt 1 quân đối phương là sẽ ăn lấy quân cờ đó.

Nhưng sau đó lại có người cho tôi biết là 2 cách ăn quân đó thật ra đều nằm trong cờ Gánh, còn cờ Chẹt chắc là 1 cái tên địa phương để chỉ cờ Gánh mà thôi. Xin tòa soạn giải thích chi tiết hơn về cờ Gánh và các loại cờ phổ thông ở làng quê mà trẻ con hay chơi như cờ Đinh Bộ Lĩnh, cờ Mụ (tôi nghe nói là 2 Mụ đấu với nhiều quân ?)

Không biết các bạn có định đưa những loại cờ này lên vi tính hay ko, tôi nghĩ những cờ này đỡ phức tạp hơn cờ tướng nhiều, do đó đem lại vi tính chắc cũng ko đến nỗi quá khó.
Chat Nguyễn[/i]

Cờ Gánh có tên tiếng Anh là Reversi, tên thương mại là Othello (tên do một hãng sản xuất đặt ra và giữ bản quyền về tên này).

Cờ Gánh được chơi trên bàn cờ kẻ ô (giống như cờ caro – gomoku hay cờ vây – go). Bàn cờ tiêu chuẩn có kích thước 8×8 nhưng cũng có thể dùng các kích thước khác như 6×6, 10×10. Người chơi khi đến lượt sẽ đặt các quân đồng nhất có mầu trắng hoặc đen (tùy theo bên – cũng giống như cờ vây) lên bàn cờ. Hình dưới là bàn cờ lúc khởi đầu:

[img]xq247-0.gif;center;[/img]

Nếu có quân đối phương nằm kẹp giữa (tính theo hàng, cột hoặt đường chéo) quân vừa đặt lên và một quân có từ trước thì các quân đối phương đó sẽ biến thành quân của người vừa đi (ăn quân).

Ví dụ, giả sử bạn đi quân trắng và có một hàng quân như hình sau:

[img]xq247-1.gif;center;[/img]

Bạn có thể đặt quân mới vào đầu hàng (mũi tên) và biến hai quân đen thành trắng:

[img]xq247-2.gif;center;[/img]

Không những ăn quân theo một đường mà cùng lúc bạn có thể ăn quân theo nhiều đường. Hình dưới cho thấy sau khi đi quân trắng vào ô chỉ bởi mũi tên, bạn sẽ ăn một loạt quân theo cả đường dọc, ngang và chéo.

[img]xq247-3.gif;center;[/img]
[img]xq247-4.gif;center;[/img]

[b]Mục tiêu của trò chơi[/b] là có nhiều quân của mình hơn đối phương.

Chú ý là bạn bắt buộc phải đặt quân tại những vị trí có ăn được quân đối phương chứ không phải là đặt tùy ý.

Cờ Gánh đươc coi là không khó lập trình, có độ bùng nổ tổ hợp thấp và có khả năng được các nhà nghiên cứu / lập trình giải quyết trong tương lai gần (có nghĩa là có thể tạo ra được một chương trình cho biết bên nào sẽ thắng trong một thế cờ bất kỳ).

Bạn có thể chơi trò chơi này trên mạng (chơi online, ví dụ tại http://www.itsyourturn.com/) hoặc download một số chương trình miễn phí.

[b]1. TRỰC XE VỚI PHƯƠNG ÁN XE TUẦN HÀ[/b]

[b]Biến chung:[/b]
[game]
FORMAT WXF
GAME Trực Xe với phương án Xe tuần hà – Biến chung
RED Trắng
BLACK Đen
START{
1. P2-5 P2-5
2. M2.3 M8.9
3. X1-2
/*Trường hợp Trắng chơi 3. P5.4 S4.5 4. P8-5 M2.3 5. Pt-1 X9-8 6. M8.7 X1-2, Đen chủ động hơn. Còn nếu Trắng chơi 3. M8.7 M2.3 4. X9-8 X9.1 5. B7.1 X9-4 6. X1-2 P8-7 7. X2.4. Bây giờ Đen chơi 7… X1-2 8. P8.4 hoặc 7… B7.1 8. M7.6, hoặc 7… X4.5 8. M7.6. Cả ba trường hợp Trắng đều ưu thế.*/
3. … X9-8
4. M8.9 M2.3
5. X9-8 X1-2
DIAG{ #6 RED }
}END[/game]
 

[b]Biến 1:[/b]
[game]
FORMAT WXF
GAME Trực Xe với phương án Xe tuần hà – Biến 1
RED Trắng
BLACK Đen
START{
1. P2-5 P2-5 2. M2.3 M8.9
3. X1-2 X9-8 4. M8.9 M2.3
5. X9-8 X1-2 6. B9.1
DIAG{ #6 BLUE }
6. … B9.1
7. X2.4 X2.4
8. M9.8 X2-6
9. X2-6 B3.1
/*Nếu Đen chơi 9… M9.8 10. M8.6 hoặc nếu 9… X8.1 10. X8.1, cả hai trường hợp này Trắng đều ưu thế.*/
10. M8.7 S6.5
11. P8.7 P5-6 12. P8-9 P6.1
13. P5.4 M3.5 14. X8.9 Tg5-6
15. P9-7 Tg6.1 16. P7/1 Tg6.1
}END[/game]
[b]∞[/b]

[b]Biến 2:[/b]
[game]
FORMAT WXF
GAME Trực Xe với phương án Xe tuần hà – Biến 2
RED Trắng
BLACK Đen
START{
1. P2-5 P2-5 2. M2.3 M8.9
3. X1-2 X9-8 4. M8.9 M2.3
5. X9-8 X1-2 6. B9.1 B9.1
7. X2.4 P8-7
DIAG{ #8 RED }
8. X2-6 X2.4
9. M9.8 X2-6
10. M8.6 X8.8
/*Đen còn hai khả năng khác là: 10… S6.5 11. M6.7 P7-3 12. P8.7 Trắng ưu, hoặc: 10… X8.4 11. M6.7 P7-3 12. P5.4 S6.5 13. P8.7 X6-4 14. X8.4 Trắng hơi ưu.*/
11. M6.7 P7-3 12. P8.7 S6.5
13. P5.4 Tg5-6 14. S6.5 X8/4
15. X8.8 X6-4 16. X6-8 P5-7
}END[/game]
[b]+-[/b]

[b]Biến 3:[/b]
[game]
FORMAT WXF
GAME Trực Xe với phương án Xe tuần hà – Biến 3
RED Trắng
BLACK Đen
START{
1. P2-5 P2-5 2. M2.3 M8.9
3. X1-2 X9-8 4. M8.9 M2.3
5. X9-8 X1-2 6. B9.1 B9.1
7. X2.4 P8-7 8. X2-6 X2.6
DIAG{ #9 RED }
9. P5-6 X8.8
10. P6.1 X2-3
11. P8.7 X3-4
/*Nếu Đen chơi 11… X3.1 12. P6.6 X3-7 13. P6-4 T3.1 14. S6.5 P7/1 15. X8.8 P5/1 16. Tg5-6, Trắng ưu lớn.*/
12. X6/1 P7.4
13. X6.1 P7.3 14. S4.5 M3/2
15. X8.9 X8-7 16. X6-2 X7/1
}END[/game]
[b]∞[/b]

[b]Biến 4:[/b]
[game]
FORMAT WXF
GAME Trực Xe với phương án Xe tuần hà – Biến 4
RED Trắng
BLACK Đen
START{
1. P2-5 P2-5 2. M2.3 M8.9
3. X1-2 X9-8 4. M8.9 M2.3
5. X9-8 X1-2 6. B9.1 X2.4
DIAG{ #7 RED }
7. P8-7 X2-6
/*Nếu Đen đổi Xe 7… X2.5 8. M9/8 bây giờ nếu Đen đi 8…P8.4 9. B3.1 P8-3 10. X2.9 P3.3 11. S6.5 M9/8 12. P7.5 P3/7 13. P5.4, Trắng ưu lớn. Còn nếu Đen đi 8…B9.1 9. B7.1 P8-7 10. X2.9 M9/8 11. P7.4 T3.1 12. M8.7 P7.4 13. M7.6, Trắng ưu. */
8. X8.8 B9.1
/*Đen còn hai khả năng khác là:
a) Nếu như 8… B3.1 9. B7.1 S4.5 10. P7.3 B9.1 11. X2.6 P8/1 12. X8/2 T3.1 13. M9.8 X6.3 14. M8.7, Trắng ưu.
b) Nếu như 7…P5-6 8. X8.8 P5-6 9. M9.8 B3.1 10. M8.9 M3.1 11. X8/2 B9.1 12. X8-9 M9.8 13. X9-5 P6-5 14. X5/1, Trắng ưu. */
9. X2.6 P5-6 10. M9.8 P6.1
11. X2-3 P8.7 12. X3-4 X6/1
13. P7.4 X6.1 14. P7.3 S4.5
15. P7-9 S5.6 16. M8.7 X8.4
}END[/game]
[b]+-[/b]

Ông Phan Kỳ Trung là bạn của ông Nguyễn Thi Hùng, một danh kỳ hàng đầu Hà Nội. Ông thích chơi cờ nhưng chơi kém, bị ông Thi Hùng chấp đến Pháo mà vẫn thua. Ông tìm đủ mọi cách để “thắng một bàn danh dự” mà không nổi. Cuối cùng, ông ôm chăn màn đến nhà ông Lục Chi xin học. Ông Lục Chi thấy ông Trung chơi yếu quá nên bảo: “Tôi dạy ông cách chống chấp Mã, nhưng nếu ông vận dụng tốt thì có thể chơi bằng phân một hai ván. Nhưng phải nhớ là không được chơi ván thứ ba, vì từ ván thứ ba trở đi chắc chắn ông chỉ có thảm bại”.

Ba ngày đầu ông Lục Chi dạy cách đổi quân, hễ đối phương ra cây nào là… tính luôn.

Ba ngày sau ông dạy cuộc cờ tàn Xe Mã Tốt, Sĩ Tượng toàn thắng Xe Sĩ Tượng toàn.

Sau một tuần ông Lục Chi đánh thử và cho phép “siêu học trò” xuất trận.

Về đến nhà, ông Trung bèn mời ông Thi Hùng tỷ thí. Ông tuyên bố nếu ông Thi Hùng chấp nửa Mã (ván một Mã, ván đi trước) thì ông sẽ… xóa tên Thi Hùng. Ông Thi Hùng nóng mặt liền mang bàn cờ đến. Giải thưởng là một vò rượu ngon.

Trận đấu diễn ra trên sân, cả làng kéo đến xem và chờ thưởng thức rượu. Nghe nói ông Thi Hùng đánh đến vã mồ hôi mà vẫn thua cả hai ván. Sau trận đấu ông bắt tay chúc mừng ông Trung. Còn ông Trung hể hả tuyên bố luôn với mọi người rằng thư nay ông quyết… vĩnh biệt với cờ. Ai cũng lấy làm tiếc tại sao ông tài ba thế mà không cố chút nữa để làm vẻ vang cho cờ Tướng nước nhà.

Chỉ có ông Lục Chi là tủm tỉm cười, ngâm nga “Cuộc cờ tan trong chén rượu nồng…”