XqMoon

[img]xq282-0.jpg;right;GIẢI NHẤT: Nguyễn Vũ Hoài, kỹ sư điện tử TpHCM[/img]Được phát động bởi ĐHQG Hà Nội và tạp chí PC World VN (từ tháng 3/1999), Giải Cờ Tướng Máy Tính Lần Thứ Nhất là cuộc thi đấu thể thao trí tuệ chủ yếu giữa các lập trình viên máy tính hơn là những tay chơi cờ sành sỏi. Đây là một cuộc thi khá độc đáo và cũng là cuộc thi đầu tiên trong lĩnh vực đấu đối kháng dành cho các chương trình máy tính.

Tổ chức cuộc thi Cờ Tướng Máy Tính đòi hỏi sự chuẩn bị rất công phu và mất nhiều thời gian. Thứ nhất, từ phía người tham gia thì đây là một hình thức thi đấu mới mẻ, còn bỡ ngỡ nên hầu như họ bắt đầu từ con số không, phải làm quen với lý thuyết, kỹ thuật viết chương trình, tuân thủ các quy luật chơi… Nhưng có lẽ khó khăn nhất vẫn là công tác tổ chức mà chủ yếu là khoa Trí Tuệ Nhân Tạo -ĐHQG Hà Nội đã đảm đương suốt gần hai năm từ khi phát động giải, đặc biệt là trong những ngày tổ chức thi đấu vào đầu tháng 1 vừa qua: viết bài; giải đáp kỹ thuật; tiếp xúc trao đổi với người tham gia; biên soạn, cung cấp tài liệu, chương trình; đề ra quy tắc, luật chơi; viết chương trình trọng tài; chuẩn bị cơ sở vật chất kỹ thuật… đã chiếm rất nhiều công sức và thời gian của ban tổ chức.
[img]xq282-1.jpg;center;GIẢI NHÌ: Nhóm HSV – sinh viên khoa CN, ĐHQG Hà Nội (Nguyễn Minh Vũ, Trần Việt Hà, Trần Thái Sơn)[/img]
[img]xq282-2.jpg;right;GIẢI BA: Bùi Quang Minh, sinh viên khoa CN, ĐHQG Hà Nội[/img]Ông Phạm Hồng Nguyên, giảng viên của khoa Trí Tuệ Nhân Tạo, là người đã đề xuất ý tưởng cho giải Cờ Tướng Máy Tính và cũng là người tham gia nhiệt tình nhất. Vai trò đầu đàn của ông Nguyên đã có tác động lớn đến thành công của giải và sẽ còn tiếp tục đóng góp cho những giải tiếp theo.

Mong muốn của ông Nguyên, cũng như của ban tổ chức là nâng cao chất lượng của các chương trình đấu cờ trong nước nhằm đưa giải Cờ Tướng Máy Tính vượt khỏi phạm vi trong nước để trở thành giải quốc tế. “Với kết quả của giải lần này, tôi nghĩ rằng chúng ta có thể hy vọng vào một giải tầm cỡ quốc tế. Tuy nhiên cần phải có thời gian và đặc biệt là sự hỗ trợ, quan tâm của giới chuyên môn cũng như các nhà tài trợ”, ông Nguyên cho biết.

[img]xq282-3.jpg;right;GIẢI TƯ: Nguyễn Phúc Huy, Kỹ sư trắc địa, Hà Nội[/img]Quay lại Giải, mặc dù không có nhiều chương trình tham gia – 9 chương trình – nhưng đây cũng là con số mong muốn cho lần tổ chức đầu tiên. Chất lượng các chương trình chơi cờ, như nhận xét của ban tổ chức và giới chơi cờ, còn ở mức trung bình và mang tính nghiệp dư. Điều này cũng thể hiện rõ các tác giả đều là những người làm máy tính chứ không phải là chơi cờ chuyên nghiệp. ông Lê Minh Phương, huấn luyện viên Trung Tâm TDTT Quân Đội, người đóng vai trò bình luận viên cho các trận đấu vòng chung kết, đã nhận xét: “Mặc dù có những nước đi rất độc đáo, nhưng các chương trình chơi cờ vẫn theo suy luận của “máy” chứ không giống người chơi”. Theo ông Phương thì nhìn chung, khả năng của các chương trình chỉ tương đương với người chơi cờ mức khá, chúng thi đấu khá tốt ở phần đầu, nhưng lại kém linh động và hay phạm lỗi ở cuối cuộc chơi, khi trên bàn cờ không còn nhiều quân. Có rất nhiều việc cần phải làm giữa giới chơi cờ chuyên nghiệp và người viết chương trình để nâng cao chất lượng giải.

Có thể tham khảo chi tiết các chương trình chơi cờ trong bài “Tổng kết giải” của Phạm Hồng Nguyên trong số này (2/2001), trang 77.

[i]Ở cuối hồi 74, khi Quan Công (Vân Trường) đang thị sát để đánh thành, bị tướng giữ thành là Tào Nhơn đốc thúc quân sĩ bắn tên xuống như mưa. Quan Công bị một mũi tên trúng tay. Phần dưới đây là trích đoạn hồi 75.[/i]

Vì tên tẩm thuốc độc, nên cánh tay Quan Công bị tê liệt. Quan Bình thay cha bị thương nặng, bèn bàn với. chư tướng đưa Quan công về Kinh Châu dưỡng bệnh.

Quan Công thấy thế mắng rằng:

– Phàn Thành nay đã nguy ngập. Thành ấy ta đã lấy được trước mặt rồi, há vì vết thương nhỏ này mà lui binh sao ?

Chư tướng thấy vậy, bèn đi tìm lương y điều trị.

Ngày kia, bỗng có người ngồi trên thuyền nhỏ ở Giang Ðông đi qua. Quan Bình hỏi, người ấy xưng là Hoa Ðà, nghe tin Vân Trường bị thương nặng nên tìm đến chữa. Quan Bình cả mừng, nói:

– Tôi nghe danh tiên sinh đã lâu, nay lại đích thân đến, ơn ấy ngàn ngày không quên.

Nói đoạn, mời Hoa Ðà đến gặp Vân Trường. Hoa Ðà xem vết thương nói:

– Tên có tẩm thuốc độc đã tới xương rồi. Phải trị ngay, nếu chậm sẽ nguy khốn.

Quan Công hỏi:

– Phải dùng thuốc chi?

Hoa đà nói:

– Phải trồng một cây trụ nơi vắng vẻ. Tướng công phải chịu cho tôi cột vào cây trụ đó, lấy vải bịt mắt để khỏi thấy việc tôi làm.

Vân Trường hỏi:

– Chữa cách gì mà lạ vậy?

Hoa Ðà nói:

– Tôi phải lóc thịt ra, cạo xương cho hết chất độc. Nếu không cột vào trụ, hoặc để nhìn thấy, ngài sẽ không chịu nổi.

Vân Trường cười:

– Có gì mà không chịu nổi!

Nói rồi liền khiến Hoa Ðà cứ việc làm. Còn mình vẫn ngồi đánh cờ với Mã Lương. Hoa Ðà lấy dao mổ vết thương. Vân Trường vẫn cười nói như không. Máu chảy ràn rụa. Hoa Ðà thán phục trước khí phách can trường của Quan Công.

[img]xq279-0.jpg;center;[/img]

Quan Công đứng đậy nói:

– Cánh tay đã hết đau, co dãn được. Ngài thật là bậc thần y đó .

Vân Trường bèn sai dọn tiệc đãi Hoa Ðà, rồi lại lấy vàng ra tạ ơn.

Hoa Ðà nói:

– Tôi nghe ngài là bậc trung nghĩa nên đến trị giúp, đâu phải để lấy bạc vàng.

Nói rồi từ giã ra về.

[b]Xe[/b]

[b]Đặc điểm[/b]

Xe là quân chủ lực số một. Sức cơ động của nó rất lớn, di động rất nhanh, khống chế phạm vi hoạt động rất rộng, có thể công, thủ. Nhìn toàn cục thì chính Xe là quân tổ chức công thủ nhanh chóng nhất, nhưng vai trò chính của Xe là lực lượng trung kiên dùng để chiến đấu.

[b]Thực lực[/b]

Nói Xe là quân chủ lực số một vì uy lực của nó mạnh nhất. Trong các giai đoạn khai cuộc và trung cuộc, các Xe luôn luôn là quân chủ lực tác chiến. Còn giai đoạn tàn cuộc, hai bên tổn thất nhiều quân, chiến trường trống vắng khiến Xe càng dễ phát huy năng lực. Do đó [b]Thực lực[/b] của Xe càng nổi rõ. Người ta đánh giá [b]Thực lực[/b] bằng câu: “Nhất xa sát vạn”.

[b]Cách sử dụng[/b]

Trong giai đoạn khai cuộc nên ra Xe thật sớm chiếm lấy lộ thông. Làng cờ có câu “ba nước không ra Xe, nhất quyết phải thua cờ” để khẳng định ra Xe sớm là điều trọng yếu. Lúc mở đợt tấn công Xe nên tiến xuống hàng tuyến Tốt hoặc ở 2 trục lộ cho dễ phối hợp với các quân khác tiến lên. Khi phòng thủ thì Xe nên đặt ở trên hà hoặc ở hàng tuyến Tốt để ngăn cản các quân đối phương vượt qua tiếp cận trung Tướng.

Nếu đối phương khuyết Sĩ thì chớ dễ dàng chấp nhận đổi Xe, đồng thời phối hợp Xe, Mã, Tốt để tấn công. Như đối phương khuyết Tượng thì Xe phối hợp cùng Pháo, Tốt tác chiến. Còn đối phương bền Sĩ Tượng thì Xe phối hợp Pháo, Mã, Tốt uy hiếp rất hiệu quả.

Cờ tàn, tối kỵ để Xe ở những chỗ kẹt, nên để ở những chỗ thông thoáng để dễ đối phó 4 phương 8 hướng.

Chúng ta xem các thế cờ sau.

Thế cờ một Xe phá đối phương còn đủ bền Sĩ, Tượng. Đây là trường hợp “xe công kiên phá địch”.

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Xe công kiên phá địch
RED Trắng
BLACK Đen
FEN 3ak4/4a4/e8/9/2e1R4/9/9/9/9/4KA3 w – – – 1
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1.S4.5 Tg5-6 2.S5.6 Tg6.1
/*Bắt buộc. Nếu 2…Tg6-5 thì 3.Tg5-4 khiến Đen phải đi Tượng biên và Xe ăn Tượng hà.*/
3.X5-4 S5.6 4. Tg5-4 S4.5
5.X4-2 S5.4 6. X2.2 S4/5
7.X2.1 Tg6/1 8. X2-5
}END[/game]
Trắng thắng rõ.

Thế cờ tiếp theo, Xe chiếu Tướng ăn quân.

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Xe chiếu Tướng ăn quân
RED Trắng
BLACK Đen
FEN 3ak1e2/1r7/9/9/9/6R2/2p6/4E4/H8/4K4 w – – – 1
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1.X3.5 Tg5.1 2.X3/1 Tg5/1 3.X3-8
}END[/game]
ăn Xe thắng.

Cũng thế cờ này, nếu Đen đi trước thì:
[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Xe chiếu Tướng ăn quân
RED Trắng
BLACK Đen
FEN 3ak1e2/1r7/9/9/9/6R2/2p6/4E4/H8/4K4 b – – – 1
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. … X2.8 2. Tg5.1 X2/1 3. Tg5/1 X2-1 }END[/game]
ăn Mã, cuối cùng Đen cũng thắng.

Thế thứ 3, Xe yểm trợ điều quân di chuyển.

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Xe yểm trợ điều quân di chuyển
RED Trắng
BLACK Đen
FEN 4kae2/4a4/4e4/9/5r3/2P2H3/r8/E3C4/4A4/3RKAE2 w – – – 1
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. M4.6 X1/5 2. M6.8 X1-2
3. X6.6 X6-5 4. Tg5-6 }END[/game]

Trắng thắng thế. Sau đó qua Tốt phối hợp dễ chiến thắng.

Thế thứ 4, Xe phòng thủ đẩy lùi quân địch.

Hiện tại Mã Đen ngoạ tào rất nguy hiểm, nếu Xe Đen tấn 3 thì Trắng bị động khó đỡ. Thế nhưng Trắng có thể phòng thủ bằng cách:

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Xe phòng thủ
RED Trắng
BLACK Đen
FEN r3kae1C/4a3H/3ce4/4p4/9/P1R6/4P4/4E4/4A1h2/3K1AE2 w – – – 1
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. X7-3 M7/8 2. X3/1 M8/7 3. X3.1 }END[/game]
hai bên cân bằng. Đó là nhờ Xe Trắng đánh đuổi Mã dữ Đen phải thoái lui.

[i]Kính gửi toà soạn báo.
Xin cho hỏi:
– Phần mềm (sw) nào hiện nay là sw mạnh nhất của cờ tướng?
– xq master và xiexie master cái nào mạnh hơn?[/i]
[b]Trần Công Nguyên[/b]

Câu hỏi của bạn trả lời không đơn giản chút nào. Chúng ta sẽ chia phần trả lời thành nhiều phần và đi lần lượt:

[b]1. So sánh công bằng hai chương trình cờ[/b]

*Muốn so sánh bất cứ thứ gì một cách công bằng, người ta phải so sánh chúng trong các môi trường giống hệt nhau. Nếu môi trường khác nhau, việc so sánh thường mất hầu hết ý nghĩa. Ví dụ so sánh giữa một người chạy bộ xuống dốc, thuận gió với một người chạy lên dốc và ngược gió sẽ không được công nhận kết quả trong đa số trường hợp.

Đối với các chương trình cờ, để so sánh công bằng phải chạy chúng trên các phần cứng giống hệt nhau, cài hệ điều hành như nhau. Sau một số ván còn phải đổi máy giữa chúng (mặc dù cách dùng một máy để chạy cả hai là đơn giản nhất nhưng cách làm này không công bằng do các chương trình có thể ảnh hưởng đến nhau).

*Phải cho chúng đấu với nhau một số lượng ván tương đối lớn (thường là từ một vài trăm ván trở lên) thì kết quả mới thực chất. Một vài ván tuy có thể cho bạn kết quả “áng chừng” nhưng không chắc đúng. Lý do [i]cờ là vô cùng[/i]. Có thể đối với một vài kiểu khai cuộc này chương trình này đánh kém chương trình kia, nhưng ở khai cuộc khác kết cục có thể lại ngược hoàn toàn. Một số chương trình lại có khả năng học tốt nên ngay sau một vài ván nó sẽ nắm được đối thủ và có phương cách xử lý thích hợp.

Người mua phần mềm thích kết quả so sánh kiểu này (tức là công bằng) hơn. Mong muốn của họ là mua được một chương trình mạnh nhất khi chạy trên cùng một phần cứng là máy của họ.

Trong [topic id=258]Giải cờ Tướng máy tính lần 1[/topic] (kết hợp giữa ĐHQG Hà Nội và tạp chí PCWorld VN), chúng tôi đã nhấn mạnh việc so sánh công bằng bằng cách cho chạy các chương trình cờ trên các phần cứng giống nhau và đấu qua chương trình trọng tài để đảm bảo thật công bằng về luật và thời gian.

[b]2. Cách so sánh phổ biến hiện nay[/b]
Tuy nhiên, cách so sánh “công bằng” ở trên không dễ thực hiện, rắc rối về mặt kỹ thuật (phải đảm bảo các máy tính chạy thật giống nhau), nhưng quan trọng hơn là nó làm hạn chế khả năng sáng tạo của những người phát triển chương trình cờ do đã tách rời phần mềm với phần cứng, bỏ qua sự phát triển của phần cứng. Ví dụ, dù một người lập trình có bỏ rất nhiều tiền ra để mua những phần cứng tiên tiến nhất (như máy có nhiều bộ vi xử lý, máy tính lớn, máy cài hệ điều hành khác thường…) và bỏ rất nhiều công sức ra phát triển chương trình cờ chạy trên các phần cứng đó thì khi thi đấu họ lại phải bỏ hết những phát triển đó để quay về với cấu hình cơ bản trong cuộc đấu nhân danh “công bằng”. Mặt khác, những cuộc thi “công bằng” này sẽ loại bỏ thẳng tay các phần cứng, các máy tính được phát triển chuyên dụng để chơi cờ.

Do đó, cách so sánh phổ biến hiện nay là so sánh các chương trình chạy trên những phần cứng, hệ điều hành mà tác giả tự chọn. Lúc này, không hẳn là đánh giá xem chương trình nào mạnh hơn chương trình nào mà là hệ thống chơi cờ nào (bao gồm chương trình và phần cứng) mà một tác giả cờ tạo ra mạnh đến đâu.

Tất nhiên cách đánh giá này không thể công bằng như cách đầu do khoảng cách có thể quá chênh lệch về phần cứng. Rõ ràng những người khổng lồ về tài chính và kinh nghiệm sẽ thắng thế. Một chương trình dù phát triển trong thời gian ngắn nhưng sẽ có ưu thế lớn nếu chạy trên máy tính lớn hay có những bảng mạch, IC được thiết kế riêng cho cờ, so với một chương trình chạy trên máy bình thường.

Thực ra cách so sánh này không phải mới và đã có ngay từ khi xuất hiện các cuộc thi cờ máy, xuất phát từ cuộc chạy đua chế tạo ra hệ thống chơi cờ có thể đánh bại người Vô địch thế giới. Nói cách khác, mục đích so sánh các hệ thống cờ với nhau là phụ, mà tất cả vì mục đích tối thượng: thách thức trí tuệ con người, tước ngôi Vô địch cờ của người.

Kiểu so sánh này cũng [i]làm khó[/i] cho người chọn mua phần mềm. Họ sẽ khó mà biết được với phần mềm này phần mềm kia mà chạy trên máy tính của họ sẽ có kết quả như thế nào. Một chương trình giải nhất (nhờ chạy trên một máy có nhiều bộ vi xử lý) chắc gì đã thắng được một chương trình “kém” hơn (do máy kém) khi cùng chạy trên máy của người mua.

Ngoài ra nếu chỉ xét một hệ thống chơi cờ là mạnh hay yếu qua một vài cuộc thi thì hoàn toàn chưa đủ. Cuộc thi là để tranh giải thưởng nhưng số ván đấu trong một cuộc thi quá ít nên không đủ để đảm bảo kết quả so sánh là luôn đúng.

Đối với con người, người ta đã nghiên cứu và đưa ra giải pháp so sánh từ lâu. Đó là dùng các hệ số như ELO để đánh giá xem một người chơi cờ đang ở đâu trên thế giới. Đối với các hệ thống chơi cờ Vua người ta đã lập ra một tổ chức gồm những người tình nguyện chuyên cho các chương trình cờ đấu với nhau trên các phần cứng khác nhau rồi tính ELO của chúng (kèm theo loại máy) và cung cấp định kỳ danh sách này. Người dùng sẽ biết phải mua phần mềm nào để nó là mạnh nhất cho máy họ có.

[b]3. Chương trình cờ Tướng nào mạnh nhất hiện nay?[/b]
Hoàn toàn không có câu trả lời. Không có tổ chức nào đứng ra tính hệ số (ELO) cho các chương trình cờ Tướng. Chúng ta đành tạm bằng lòng cách so sánh tương đối thông qua một vài cuộc thi ít ỏi trên thế giới.

Năm 2005 chỉ có duy nhất cuộc thi cờ máy diễn ra ở Đài Loan. Chương trình XqMaster giành giải nhất nên có thể tạm coi đó là chương trình cờ mạnh nhất hiện nay. Tất nhiên còn có nhiều chương trình không tham gia năm nay hoặc chưa bao giờ tham gia nên kết quả chỉ mang đậm tính tham khảo.

[b]4. So sánh XieXie (XX) và XqMaster[/b]
Hai chương trình XX và XqMaster mới chỉ có dịp so tài chính thức với nhau qua giải cờ tướng tổ chức ở Đài Loan năm 2005. Trong giải này XqMaster đoạt huy chương vàng trong khi XX không những không bảo vệ được chức vô địch (đã từng đoạt năm 2004) mà còn không đoạt huy chương nào, “ngậm ngùi” ở vị trí thứ 6 (trong tổng số 9 chương trình tham gia).

Tuy nhiên, kết quả trên chỉ có tính tương đối khi so sánh hai chương trình này với nhau. Đứng về mặt so sánh công bằng thì không có sự công bằng ở đây. XqMaster chạy trên một máy tính mạnh hơn nhiều: tốc độ cao hơn và máy có hai bộ vi xử lý (dual core) trong khi XX chạy trên một máy tính yếu hơn. So sánh thời giá hiện nay, máy của XqMaster đắt gấp đôi máy của XX. Số ván đấu của hai chương trình này cũng rất ít ỏi nên không nói được nhiều điều.

Có lẽ từ cuộc thi trên ta chỉ có thể rút ra được kết luận sau:
*XqMaster chạy trên máy dual core mạnh hơn (so sánh chỉ có tính tương đối do số ván đấu quá ít) XX chạy trên máy thường.
*XqMaster chạy được và tận dụng được phần cứng tiên tiến (dual core) hơn XX trong giải đấu.

Việc so sánh này không đảm bảo hai chương trình này khi chạy trên các phần cứng khác nhau với cuộc thi sẽ có cùng kết quả. Cũng không ai có thể đảm bảo năm tới XqMaster có thể thắng tiếp.

[img]xq278-0.jpg;center;Xiexie và Xqmaster[/img]

Khi XqMaster đến cuộc thi nó có một ưu thế cực lớn là không ai biết nó là ai (tác giả chưa từng phát hành nó trước cuộc thi) trong khi XX (và một số chương trình khác) đã được phát hành rộng rãi. Chắc chắn tác giả XqMaster đã có một thời gian dài nghiên cứu XX để tìm ra điểm mạnh, điểm yếu và tìm ra “phương thuốc” trị thích hợp, khai cuộc “tủ” để diệt XX. Nhưng năm tới chính XqMaster sẽ trở thành mục tiêu bắn phá của các chương trình khác và ưu thế bí mật, bất ngờ không còn nữa khi tác giả bắt đầu phát hành nó và người trong cuộc ai cũng biết nó. Các tác giả khác sẽ không tiếc công sức cải tiến chương trình và tiền đầu tư máy móc để tránh bị thất thế như cuộc thi vừa rồi.

[b]5. Bạn nên dùng chương trình nào?[/b]
Nhân tiện xin trả lời một số bạn xin lời khuyên nên dùng chương trình nào. Câu trả lời này không hẳn là một lời khuyên mà chỉ là một gợi ý.

*Nếu bạn thật sự cần một chương trình mạnh và bạn đã có sẵn hoặc sẵn sàng bỏ ra một khoản đầu tư kha khá mua máy tính loại mới (dual core trở lên) thì nên dùng XqMaster. Thường các yêu cầu này không thật nhiều, chỉ xẩy ra đối với các bạn là kỳ thủ chuyên nghiệp đã thắng dễ dàng các chương trình cờ khác, hoặc đối với những người muốn dùng nó kiếm điểm thật cao khi chơi trên mạng (kiểu chơi cheating – “ăn gian”).
*Với các kỳ thủ thông thường có trình độ từ mức đầu của kỳ sư (kiện tướng) trở xuống thì chỉ cần những biện pháp đơn giản và rẻ tiền là nâng cấp phần cứng (mua một máy tính mạnh hơn máy tính cũ nhưng không cần phải là loại thật đắt tiền), rồi tập trung khai thác phần mềm cờ có sẵn là tương đối thỏa mãn. Theo kinh nghiệm của bản thân, chúng tôi thấy đa số những người có trình độ cờ bình thường nhưng lại chê bai chương trình cờ này yếu, chương trình kia yếu là do dùng sai, đặt tham số sai (ví dụ chỉ cho chương trình chạy trên máy quá yếu, thời gian nghĩ chỉ một vài giây). Nên nhớ hầu hết các chương trình có đẳng cấp cao đều có khả năng thắng đến 99.99% số người dùng trên thế giới. Nếu bạn chắc không thuộc 0.01% còn lại kia thì sẽ không cần chương trình mạnh hơn.
*Đối với các bạn yêu cờ, mong muốn học tập về cờ thì nên chọn các chương trình có nhiều chức năng hơn, đặc biệt các chức năng giúp tập luyện. Đứng về phương diện này thì theo chúng tôi, XqMaster phiên bản hiện tại (năm 2005) là một chương trình rất kém không nên đầu tư do số chức năng quá nghèo nàn.

Tiếc thay, với những bạn ít kinh nghiệm, hoặc chưa đọc đến nơi đến chốn, mỗi khi đối phương đi không đúng sách lại làm bạn lúng túng thấy rõ. Bạn hãy đọc sách kỹ, ở những nước đi quan trọng cần thử vài cách ngoài sách vở. Có như vậy bạn mới hiểu tại sao các tác giả lại viết như vậy và sẽ không bị bất ngờ.

Ván cờ sau lấy từ một giải tập huấn của đội tuyển trẻ Thượng Hải:

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Còn nước ngoài sách vở đấy
RED Trắng
BLACK Đen
START{
1. P2-5 P8-5 2. M2.3 X9.1
3. X1-2 M8.7 4. M8.7 X9-4
5. B3.1 M2.3 6. B7.1
DIAG{ #6 BLUE POPUP }
/*Hai bên chơi theo bố cục Thuận Pháo trực Xa lưỡng đầu xà đối hoành Xa.*/
6. … X4.5
/*Bên Đen cho Xe vượt hà đánh nhanh. Theo sách vở bên Trắng có khá nhiều phương án:
1) T7.9 X1.1 M3.4 X4-3 X9-7 cân bằng
2) M3.4 M4-3 M7/5 P5.4 M4.6 X3-4 M6/5 X4-5 M5.3 Trắng ưu
3) M3.4 M4-3 M7/5 X4-5 M5.3 M5/1 Trắng ưu

Bên Trắng chọn phương án M3.4 và bên Đen đáp lại như sau:
*/
7. M3.4 X4-3 8. M7/5 X3/1
/*Nước ngoài bài bản dạy, kỳ thủ trẻ cầm quân Trắng lúng túng chút ít và đi tiếp:*/
9. M5.3
/*Thấy quân liên kết tốt, kỳ thủ bên Trắng vững tâm, bên Đen tiếp tục phát triển:*/
9. … B3.1 }END[/game]
Quân bên Đen mở, rất dễ đi. Nước đơn giản ai cũng thấy là X3.2 tranh thủ tốc độ giành quyền chủ động. Khi chưa đủ kinh nghiệm lường các biến ngoài sách vở, bạn nên chọn phương án ổn định, như: 7. T7.9 trong ván cờ trên.

Chúng ta đã biết mục đích tối hậu của ván cờ là chiếu bí Tướng đối phương. Muốn làm được việc đó trước hết phải biết rõ đặc điểm, thực lực và cách sử dụng từng loại quân trên bàn cờ. Vì có hiểu rõ và biết cách sử dụng chúng thì mới phát huy đầy đủ tác dụng của chúng khi giao đấu. Đối với những người mới học cần phải hiểu rõ đặc điểm, tính năng và tác dụng của 7 loại binh chủng khác nhau trên bàn cờ.

Chơi cờ thì ai cũng biết đi quân, nhưng người cao cờ với thấp cờ khác nhau ở sự hiểu biết tính năng, tác dụng và cách sử dụng các loại binh chủng. Vì vậy người mới học cần thấm nhuần nội dung các đặc điểm, thực lực và cách sử dụng này thì mới có thể tiến xa được.

Chúng ta lần lượt tìm hiểu.

[b]I. Đặc điểm, thực lực và cách sử dụng các quân[/b]

[b]Tướng[/b]

[b]Đặc điểm[/b]
Tướng hoặc soái là quân cờ chủ chốt nhất, là tiêu chí để quyết định thắng thua. Tướng hoặc soái không được quyền rời khỏi “cung tướng”, không được quyền nhìn thấy mặt nhau trên một trục lộ. Tất cả các quân khác trên bàn cờ đều có thể để cho quân đối phương ăn mất, hoặc chủ động đút cho quân đối phương ăn (hy sinh). Nhưng đối với Tướng thì không thể được. Tất cả các quân khác, hai bên đua nhau tiêu diệt, đó là công cụ hay biện pháp để giành ưu thế, nhưng đối với Tướng thì đó là mục tiêu giành thắng lợi cuối cùng.

[b]Thực lực[/b]

Căn cứ vào toàn cục ván đấu mà nói thì Tướng (Soái) là quân quan trọng nhất không thể để đối phương ăn mất. Như vậy [b]Thực lực[/b] của nó rất lớn, vì mất nó thì thua ván cờ. Thế nhưng trong thực tế thì năng lực chiến đấu của Tướng không đáng kể, nó đứng trong “cung Tướng” là nơi chịu nhiều “đường tên, mũi đạn”, nó hành động chậm chạp và tối đa chỉ khống chế được 4 điểm. Do đó khi ở giai đoạn khai, trung cuộc, [b]Thực lực[/b] của Tướng không bằng một con Tốt đã qua sông. Chỉ khi vào giai đoạn tàn cuộc thì Tướng có thể khống chế một trục lộ, [b]Thực lực[/b] tác chiến của nó tăng cao, có khi bằng cả một Xe.

[b]Cách sử dụng[/b]

Trong toàn bộ ván đấu, qua các giai đoạn Tướng phải giữ nguyên tắc là “đứng yên vị” hay gọi là tĩnh, trừ khi bắt buộc phải động thì mới di chuyển. Thế nhưng thông thường trong giai đoạn khai cuộc thì người ta để Tướng tĩnh, còn khi qua giai đoạn trung, tàn, tuỳ tình hình và yêu cầu cụ thể mà Tướng phải di động để hỗ trợ tấn công hay phối hợp cùng các binh chủng khác tấn công.

Chẳng hạn thế cờ dưới, Tướng khống chế một trục lộ

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Tướng khống chế một trục lộ
RED Trắng
BLACK Đen
FEN 4k4/4a4/2P1e4/2H6/2e6/9/9/4E4/9/4K4 w – – – 1
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. Tg5-4! Tg5-4
/*Tướng Trắng chủ động xuất ra chiếm lộ 4 khiến Tướng Đen không còn di chuyển ra lộ này được nữa. Tướng Trắng hạn chế hoạt động của Tướng Đen là một yếu tố quyết định thắng lợi.*/
2. B7.1 S5.6 3. B7-6 Tg4-5
4. M7/5 S6/5 5. M5/3 T5.7
6. M3.1 T3/5 7. M1.2 T5.3
8. M2.1 S5.6 9. M1/3 Tg5-6
10. B6-5
}END[/game]

Binh Trắng nhờ sự giúp đỡ của Tướng mình nghiễm nhiên chiếm lấy trung cung để rồi dùng Mã chiếu bí dễ dàng.

Ta xem tiếp thế cờ dưới: dùng Tướng ghim quân!

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Dùng Tướng ghim quân
RED Trắng
BLACK Đen
FEN 3k5/2H6/9/4P4/9/3h5/9/9/5p3/4K4 w – – – 1
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. Tg5-6 Tg4.1 2.B5.1 B6-5
3. M7/9 Tg4/1 4.B5.1 B5-6
5. M9/7 B6-5 6.M7.8
}END[/game]
thắng.

Ván cờ cuối cùng cho thấy Trắng mẻ Sĩ, Tượng kém hai Binh. Thế mà nhờ vai trò tích cực của Tướng cứu Trắng thoát khỏi một bàn thua trông thấy.

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Tướng cứu thua
RED Trắng
BLACK Đen
FEN 2e1ka3/4a4/4e4/9/9/8p/9/3A5/2Hc5/2E2K3 w – – – 1
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. Tg4.1 P4.1 2. Tg4/1 B9.1
3. Tg4-5 P4/1 4. Tg5.1 P4.1
5. Tg5/1
}END[/game]
Hoà.

Một đêm đã khuya trong ngôi chùa cổ anh mịch vẳng ra tiếng “chát chát”. Quả nhiên có hai người còn thức ngồi bên bàn cờ tướng. Một người mặc cà sa, trạc sáu mươi là trụ trì ngôi chùa cổ, người kia tuổi trẻ, trông rất văn nhã , là danh thủ cờ Tướng Chu Tấn Trinh. Mỗi người đều đặt lên bàn 2 lạng bạc, nhưng mục đích chơi của họ lại khác xa: hoà thượng mong thắng để lấy bạc sung vào quỹ xây lại chùa, còn Chu thì muốn tìm cao thủ để nâng cao trình độ và sáng tạo chiến thuật mới. Tuy nhiên ván đầu sự sáng tạo của Chu chưa hoàn toàn thuần thục nên kém thế ở tàn cục, nhà sư thắng.

Đêm đến, Chu Tấn Trinh không sao ngủ được, vương vấn bởi câu hỏi: vì sao lại thua? Đánh cờ như Chu có tiếng cả một vùng, lại thường xuyên đi sâu lý giải đến tận cùng các thế cờ đã chơi. Chu bèn ngồi dậy, bày lại thế cờ, phân tích kỹ càng các biến, cuối cùng nhận ra nét cờ của đối phương trông thì có vẻ lơ là, mềm yếu nhưng thực tế lai ngắm chứa sát cơ, cực kỳ tinh vi vả chặt chẽ, không dễ phá được. Nhà sư này cũng nghiên cứu cờ không kém gì Chu, hơn nữa lại có công lực cao vì có phép ngồi thiền diệu ảo. Địch thủ quả là ghê gớm. Chu bèn pha trà, bày kỹ trận thế, chuẩn bị cho trận quyết đấu ngày mai.

Hôm sau, khi vào cuộc, sư trụ trì đột nhiên hỏi: “Hôm nay tôi định đặt 100 lạng bạc, xin cho biết ý thí chủ thế nào?” Chu nhận lời ngay. Nhà sư dùng Pháo đầu. Chu dùng Thuận Pháo đương cự và giành chủ động hoàn toàn. Cuối cùng nhà sư phải cầu hoà trong tình thế vô cùng khó khăn. Sau đỏ nhà sư cùng Chu phân tích lại ván cờ và hết lời khen ngợi nước đi cao của Chu. Chu ngắm nhìn cảnh chùa bắt đầu hoang phế, chợt hiểu ra rằng sư đặt tiền lớn và phải trổ hết đòn phép cũng vì mục đích tôn tạo chùa bèn rút ra 300 lạng hiến cho nhà chùa.

Thế mới hay: cờ là môn nghệ thuật, cần khổ công luyện tập, lý luận và thực tế cần kết hợp nhuần nhuyễn. Ngoài trình độ cờ, lại nên phối hợp chiến thuật tâm lý. Mặt khác, thông qua việc chơi cờ có thể kết giao bè bạn, làm những việc thiện, tạo phúc cho xã hội.

Bất cứ ai muốn đi xa hơn, muốn coi cờ hơn một sự giải trí tầm phào đều cần phải tìm đến các CSDL này. Ngày xưa, chính các quyển kỳ phổ (như Quất Trung Bí) đóng vai trò của các CSDL nhỏ và đơn giản. Ngày nay, người ta dùng các chương trình máy tính.

Người chơi cờ Tướng dường như chịu nhiều thiệt thòi hơn cờ Vua: sách vở, chương trình ít và chất lượng thấp hơn. Đối với CSDL cờ cũng vậy. Trong khi bên cờ Vua, người chơi có thể tìm được rất nhiều CSDL lớn, chất lượng cao (có thể bao gồm hàng triệu ván của các danh thủ) và các chương trình dùng với chúng cũng rất hay, mạnh, thì ngược lại, CSDL và chương trình cho cờ Tướng lại có số lượng rất ít ỏi và số ván cờ cũng thường rất nhỏ (chỉ đến cỡ hàng vạn).

Trong bài này, tôi sẽ điểm qua hai chương trình CSDL phổ biến của cờ Tướng hiện nay. Tất cả đều là chương trình dùng tiếng Anh (riêng chương trình XB cho phép dùng cả tiếng Việt) và miễn phí trên internet. Ngoài những chương trình này, còn có một số chương trình khác dùng với tiếng Hoa – do đó tôi không có khả năng đọc và tìm hiểu nên không bàn đến ở đây.

[b]I) CCHVIEW[/b]
Chương trình này và CSDL cờ đi kèm là của ông Peter Sung, người Canada (ông hiện là phó Chủ tịch hiệp hội cờ Tướng thành phố Toronto – Canada) viết và ban hành từ giữa những năm 1990. Có lẽ đây là chương CSDL cờ Tướng phổ biến đầu tiên.

Điểm mạnh của chương chính là kích cỡ và chất lượng CSDL của nó. Với phiên bản mới nhất, CSDL của nó có khoảng trên 13 nghìn ván cờ, một số lớn là ván chất lượng cao (của các kỳ sư). Theo như tôi tìm hiểu, từ khi ra đời đến nay, CSDL này vẫn là cái lớn nhất được phát hành phổ biến (và miễn phí) của cờ Tướng.

Nhược điểm của chương trình và CSDL này là kích thước khá lớn, chạy chậm và giao diện xấu. Đi sâu một chút vào chi tiết kỹ thuật: do viết bằng Visual Basic và dùng chuẩn mdb (của bộ MS Office) nên cả chương trình và CSDL khi chưa nén lớn hơn 120 MB (riêng CSDL đã là 110 MB), khi nén cũng còn trên 40 MB. Kích thước lớn của chương trình lẫn các CSDL làm cho việc phổ biến chúng trên Internet rất khó khăn.

Trước đây ông Peter Sung có cho download chương trình này nhưng không ở dạng chính thức (không có link trên trang web của tác giả) mà chỉ là dạng cửa sau – ai biết thì được. Lý do là bandwidth của ông ta không cho phép người ngoài download nhiều. Còn hiện nay thì đóng cửa hẳn. Peter Sung đã chuyển sang chuyên tâm vào sưu tầm ván cờ và phát hành trực tiếp ngay trên trang web của mình (cho người dùng xem trực tiếp online nhưng không hỗ trợ lấy về máy).

[img]xq270-0.jpg;center;Chương trình CchView[/img]

[b]II) XB (Xiangqi Database Browser)[/b]
Chương trình này lần đầu tiên được đưa ra vào năm 2002. Do tổ chức CSDL theo chuẩn riêng, thiết kế đặc biệt cho cờ nên kích thước các CSDL của nó khá nhỏ. Để chứa 16 nghìn ván cờ, nó chỉ cần cỡ 7 MB (nhỏ hơn CchView 15 lần). Do đó, chương trình và các CSDL của nó dễ download và phổ biến trên Internet hơn Cchview rất nhiều. Nó cũng thể hiện tốc độ vượt trội (khi thêm, bớt, sửa, hiện… các ván cờ) so với CchView. Hiện nay, bản thân ông Peter Sung không còn phát triển tiếp CchView nữa mà chỉ tập trung sưu tầm bổ xung cho CSDL của ông ta. Chính Peter Sung đã quay ra cổ vũ và góp phần phổ biến tiếp XB bằng cách cung cấp chương trình này trên trang web của mình.

[img]xq270-1.jpg;center;Chương trình XB đang hiện với giao diện tiếng Việt[/img]

Có nhiều CSDL khác nhau cho XB. Một CSDL là chọn lọc từ CSDL của Peter Sung (đã được chính tác giả cho phép). Nhiều CSDL khác lấy từ ClubXiangqi và các giải đấu danh tiếng trên thế giới.

[b]Một số điểm đặc sắc của XB:[/b]
Ngoài việc cho phép những thao tác CSDL bình thường như cho hiện danh sách các ván cờ, chọn xem kỹ từng ván, tìm kiếm theo nhiều tiêu chí v.v… XB có một số điểm đặc sắc rất riêng như dưới đây.

[b]Tạo một thống kê về bất kỳ một đấu thủ trong CSDL[/b]
Do đó ta có thể có ngay những thông tin tóm tắt cần thiết về khả năng và lối chơi của người đó. Điều này rất có ích cho việc sửa soạn trước khi bắt đầu một trận chiến. Chương trình sẽ tự động chỉ ngay ra những điểm đặc biệt của đối thủ, loại khai cuộc nào anh ta thường dùng, tỷ lệ thắng là bao nhiêu. Nó cũng chỉ ra các đấu thủ của anh ta mà bạn cần nghiên cứu kỹ. Một số thông tin được đưa ra dưới dạng biểu đồ trực quan.

Bạn có thể xem một ví dụ khá dài trình bầy trong bảng ở cuối bài, là một thống kê về kỳ thủ Hồ Vinh Hoa do XB tạo tự động dựa trên các ván đấu.

[b]Tiếng Việt[/b]
Phiên bản XB 2.0 cho phép dùng tiếng Việt hoàn toàn. Yêu cầu là bạn phải có Windows từ 2000, XP trở lên (và có cài font unicode). Bạn cần dùng phiên bản XB cho unicode. Bạn hãy download gói tiếng Việt (language pack) có tên là xbvie.lng và copy vào thư mục “language” của thư mục XB là xong.

Đối với người Việt nam, chức năng cho dùng Tiếng Việt có ích rất lớn. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, nhiều người Việt (đặc biệt là nhiều bạn chơi cờ) không thật rành tiếng Anh nên thường không khai thác được hết các tính năng của các chương trình, thậm chí thường bỏ qua những chức năng rất hữu ích.

[b]CSDL thế cờ khai cuộc[/b]
Chức này này có từ phiên bản 2.0, cho người dùng khả năng nghiên cứu các ván cờ trong CSDL theo khai cuộc. XB tự động chia các ván cờ theo các kiểu khai cuộc khác nhau và thống kê tỷ lệ thắng – hòa – thua. Do đó người dùng có thể nhanh chóng lần theo các tên khai cuộc, các biến của chúng và dễ dàng tìm ra thông tin về tỷ lệ thắng/thua cùng các ván cờ người ta đã chơi theo các biến đó. Nghiên cứu các ván cờ theo khai cuộc kiểu này sẽ giúp người chơi có thêm hứng thú và ghi nhớ nhanh hơn.
[img]xq270-2.jpg;center;Nghiên cứu khai cuộc[/img]

Còn dưới đây là ví dụ về một thống kê được tạo ra một cách tự động bằng XB cho danh thủ Hu Ronghua (Hồ Vinh Hoa)

[b]THỐNG KÊ[/b] Người chơi: Hu Ronghua Từ: 1960-02-14 Tới: 2002-12-05 Tổng quát Tổng số: 886; Thắng: 420 (47.4%); Hòa: 310 (35.0%); Thua: 156 (17.6%) Đi tiên: Tổng 427; Thắng 210 (49.2%); Hòa 162 (37.9%); Thua 55 (12.9%) Đi hậu: Tổng 459; Thắng 210 (45.8%); Hòa 148 (32.2%); Thua 101 (22.0%) Độ dài trung bình: 46; Ván ngắn nhất: 12 nước; Ván dài nhất: 150 nước [img]xq270-3.jpg;center;[/img] [b]Khai cuộc[/b] (Ghi chú: Thứ tự Thắng – Hòa – Thua) 1) Pháo đầu – Tổng: 349; Cả hai bên: 159, 129, 61; Đi tiên: 65, 54, 17; Đi hậu: 94, 75, 44; 2) Khai cuộc Tượng (Phi Tượng cục) – Tổng: 106; Cả hai bên: 53, 40, 13; Đi tiên: 46, 34, 7; Đi hậu: 7, 6, 6; 3) Tiên nhân chỉ lộ đối Tốt để Pháo – Tổng: 59; Cả hai bên: 25, 20, 14; Đi tiên: 7, 9, 5; Đi hậu: 18, 11, 9; 4) Thuận Pháo – Tổng: 59; Cả hai bên: 32, 13, 14; Đi tiên: 10, 1, 1; Đi hậu: 22, 12, 13; 5) Tượng đối Pháo quá cung – Tổng: 38; Cả hai bên: 16, 20, 2; Đi tiên: 14, 20, 2; Đi hậu: 2, 0, 0; 6) Pháo đầu đối Bình phong Mã – Tổng: 35; Cả hai bên: 17, 8, 10; Đi tiên: 7, 4, 6; Đi hậu: 10, 4, 4; 7) Pháo đầu đối Bình phong Mã – Tổng: 35; Cả hai bên: 8, 14, 13; Đi tiên: 2, 8, 1; Đi hậu: 6, 6, 12; 8) Tượng đối Pháo đầu – Tổng: 29; Cả hai bên: 18, 8, 3; Đi tiên: 14, 6, 3; Đi hậu: 4, 2, 0; 9) Tiên nhân chỉ lộ đối lên Mã – Tổng: 25; Cả hai bên: 12, 10, 3; Đi tiên: 2, 2, 1; Đi hậu: 10, 8, 2; 10) Pháo đầu đối Tam bộ hổ – Tổng: 20; Cả hai bên: 10, 6, 4; Đi tiên: 5, 5, 3; Đi hậu: 5, 1, 1; 11) Tiên nhân chỉ lộ đối lên Tốt 3 – Tổng: 17; Cả hai bên: 8, 6, 3; Đi tiên: 3, 4, 1; Đi hậu: 5, 2, 2; 12) Pháo đầu đối Tam bộ hổ – Tổng: 16; Cả hai bên: 7, 6, 3; Đi tiên: 4, 1, 1; Đi hậu: 3, 5, 2; 13) Pháo quá cung – Tổng: 14; Cả hai bên: 11, 3, 0; Đi tiên: 7, 3, 0; Đi hậu: 4, 0, 0; 14) Tiên nhân chỉ lộ đối lên Tượng – Tổng: 12; Cả hai bên: 3, 5, 4; Đi tiên: 1, 2, 1; Đi hậu: 2, 3, 3; 15) Pháo tai Sĩ – Tổng: 10; Cả hai bên: 5, 3, 2; Đi tiên: 4, 2, 2; Đi hậu: 1, 1, 0; 16) Khai cuộc Mã (Khởi Mã cuộc) – Tổng: 9; Cả hai bên: 4, 4, 1; Đi tiên: 3, 1, 1; Đi hậu: 1, 3, 0; 17) Pháo đầu đối Pháo quá hà – Tổng: 8; Cả hai bên: 6, 0, 2; Đi tiên: 3, 0, 0; Đi hậu: 3, 0, 2; 18) Khai cuộc cả hai bên lên Tượng – Tổng: 7; Cả hai bên: 5, 1, 1; Đi tiên: 3, 1, 0; Đi hậu: 2, 0, 1; 19) Khai cuộc Tượng đối Pháo tai Sĩ – Tổng: 7; Cả hai bên: 3, 2, 2; Đi tiên: 3, 2, 2; Đi hậu: 0, 0, 0; 20) Tiên nhân chỉ lộ (Tiến Binh) – Tổng: 6; Cả hai bên: 3, 3, 0; Đi tiên: 1, 1, 0; Đi hậu: 2, 2, 0; 21) Khai cuộc cả hai bên lên Tượng – Tổng: 6; Cả hai bên: 4, 2, 0; Đi tiên: 3, 0, 0; Đi hậu: 1, 2, 0; 22) Pháo đầu đối Bình phong Mã – Tổng: 5; Cả hai bên: 3, 2, 0; Đi tiên: 1, 0, 0; Đi hậu: 2, 2, 0; 23) Khai cuộc Mã biên – Tổng: 4; Cả hai bên: 2, 1, 1; Đi tiên: 1, 1, 1; Đi hậu: 1, 0, 0; 24) Pháo đầu đối Bình phong Mã – Tổng: 3; Cả hai bên: 2, 1, 0; Đi tiên: 0, 0, 0; Đi hậu: 2, 1, 0; 25) Pháo đầu đối Pháo gánh – Tổng: 2; Cả hai bên: 1, 1, 0; Đi tiên: 0, 0, 0; Đi hậu: 1, 1, 0; 26) Nghịch Pháo – Tổng: 2; Cả hai bên: 1, 1, 0; Đi tiên: 1, 0, 0; Đi hậu: 0, 1, 0; 27) Pháo đầu đối Bình phong Mã – Tổng: 1; Cả hai bên: 1, 0, 0; Đi tiên: 0, 0, 0; Đi hậu: 1, 0, 0; 28) Pháo đầu đối lên Mã, Xe trực – Tổng: 1; Cả hai bên: 0, 1, 0; Đi tiên: 0, 1, 0; Đi hậu: 0, 0, 0; 29) Pháo đầu đối Tam bộ hổ – Tổng: 1; Cả hai bên: 1, 0, 0; Đi tiên: 0, 0, 0; Đi hậu: 1, 0, 0; [img]xq270-4.jpg;center;[/img] [b]Số quân trung bình[/b] Mọi ván: Xe: 1.26, Pháo: 1.44, Mã: 1.42, Tốt: 3.19, Tượng: 1.79, Sĩ: 1.92 Các ván thắng: Xe: 1.28, Pháo: 1.47, Mã: 1.40, Tốt: 3.22, Tượng: 1.82, Sĩ: 1.93 Các ván hòa: Xe: 1.19, Pháo: 1.43, Mã: 1.45, Tốt: 3.20, Tượng: 1.83, Sĩ: 1.95 Các ván thua: Xe: 1.35, Pháo: 1.40, Mã: 1.39, Tốt: 3.06, Tượng: 1.66, Sĩ: 1.84 [b]Đối thủ[/b] Tổng số đối thủ: 194 (trung bình 4.57 ván mỗi đấu thủ) Đấu thủ chơi nhiều nhất: Li Laiqun – 85 ván (9.59 % trên tổng số ván) Đối thủ bị thua nhiều nhất: 1) Li Laiqun: thua 34 ván trên 85 (40.00%) 2) Lv Qin: thua 26 ván trên 83 (31.33%) 3) Liu Dahua: thua 24 ván trên 59 (40.68%) 4) Xu Tianhong: thua 17 ván trên 52 (32.69%) 5) Zhao Guorong: thua 16 ván trên 57 (28.07%) 6) Yang Guanlin: thua 14 ván trên 39 (35.90%) 7) Dai Rongguang: thua 12 ván trên 16 (75.00%) 8) Liu Dianzhong: thua 10 ván trên 17 (58.82%) 9) Wang Jialiang: thua 9 ván trên 20 (45.00%) 10) Yu Youhua: thua 9 ván trên 19 (47.37%) Đối thủ đánh thắng nhiếu nhất: 1) Li Laiqun: thắng 24 ván trên 85 (28.24%) 2) Zhao Guorong: thắng 21 ván trên 57 (36.84%) 3) Lv Qin: thắng 14 ván trên 83 (16.87%) 4) Liu Dahua: thắng 13 ván trên 59 (22.03%) 5) Xu Tianhong: thắng 9 ván trên 52 (17.31%) 6) Xu Yinchuan: thắng 9 ván trên 24 (37.50%) 7) Yang Guanlin: thắng 8 ván trên 39 (20.51%) 8) Tao Hanming: thắng 7 ván trên 21 (33.33%) 9) Wang Jialiang: thắng 6 ván trên 20 (30.00%) 10) Yu Youhua: thắng 4 ván trên 19 (21.05%) [b]Thời gian thi đấu[/b] 1960 t2: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 0; Thua 1 1960 t3: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1960 t4: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1960 t6: Tổng 3; Thắng 2; Hòa 0; Thua 1 1960 t9: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1960 t10: Tổng 5; Thắng 3; Hòa 1; Thua 1 1960 t11: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1960 t12: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1961 t5: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1961 t8: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1962 t3: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1962 t6: Tổng 3; Thắng 0; Hòa 1; Thua 2 1962 t7: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1962 t10: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1962 t11: Tổng 6; Thắng 4; Hòa 1; Thua 1 1962 t12: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1963 t8: Tổng 4; Thắng 0; Hòa 1; Thua 3 1963 t9: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1963 t12: Tổng 7; Thắng 4; Hòa 3; Thua 0 1964 t4: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1964 t5: Tổng 2; Thắng 2; Hòa 0; Thua 0 1964 t9: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1964 t11: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1964 t12: Tổng 8; Thắng 4; Hòa 2; Thua 2 1965 t4: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 1; Thua 0 1965 t5: Tổng 2; Thắng 0; Hòa 2; Thua 0 1965 t8: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1965 t9: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1965 t10: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1965 t11: Tổng 8; Thắng 3; Hòa 2; Thua 3 1965 t12: Tổng 2; Thắng 2; Hòa 0; Thua 0 1966 t1: Tổng 3; Thắng 1; Hòa 1; Thua 1 1966 t4: Tổng 3; Thắng 3; Hòa 0; Thua 0 1966 t5: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1968 t4: Tổng 2; Thắng 2; Hòa 0; Thua 0 1972 t7: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1973 t1: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1973 t9: Tổng 13; Thắng 8; Hòa 4; Thua 1 1973 t10: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1973 t11: Tổng 3; Thắng 2; Hòa 1; Thua 0 1973 t12: Tổng 4; Thắng 3; Hòa 1; Thua 0 1974 t1: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1974 t5: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1974 t7: Tổng 8; Thắng 6; Hòa 1; Thua 1 1974 t9: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1975 t1: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1975 t3: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1975 t4: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1975 t6: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1975 t9: Tổng 3; Thắng 2; Hòa 1; Thua 0 1976 t1: Tổng 3; Thắng 2; Hòa 1; Thua 0 1976 t4: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1976 t6: Tổng 2; Thắng 2; Hòa 0; Thua 0 1976 t7: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 1; Thua 0 1976 t12: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 0; Thua 1 1977 t1: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1977 t2: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1977 t6: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1977 t7: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1977 t9: Tổng 6; Thắng 6; Hòa 0; Thua 0 1977 t10: Tổng 3; Thắng 1; Hòa 1; Thua 1 1978 t1: Tổng 4; Thắng 3; Hòa 0; Thua 1 1978 t2: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1978 t3: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1978 t4: Tổng 2; Thắng 0; Hòa 1; Thua 1 1978 t5: Tổng 2; Thắng 2; Hòa 0; Thua 0 1978 t7: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1978 t9: Tổng 5; Thắng 2; Hòa 2; Thua 1 1978 t12: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1979 t1: Tổng 5; Thắng 4; Hòa 0; Thua 1 1979 t3: Tổng 3; Thắng 3; Hòa 0; Thua 0 1979 t4: Tổng 2; Thắng 2; Hòa 0; Thua 0 1979 t5: Tổng 2; Thắng 2; Hòa 0; Thua 0 1979 t6: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1979 t9: Tổng 9; Thắng 8; Hòa 0; Thua 1 1979 t10: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1980 t1: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1980 t4: Tổng 3; Thắng 1; Hòa 1; Thua 1 1980 t5: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1980 t8: Tổng 3; Thắng 2; Hòa 1; Thua 0 1980 t9: Tổng 2; Thắng 0; Hòa 2; Thua 0 1980 t11: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1981 t1: Tổng 3; Thắng 2; Hòa 0; Thua 1 1981 t4: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 1; Thua 0 1981 t5: Tổng 5; Thắng 4; Hòa 1; Thua 0 1981 t7: Tổng 5; Thắng 2; Hòa 2; Thua 1 1981 t9: Tổng 5; Thắng 2; Hòa 2; Thua 1 1981 t10: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1981 t12: Tổng 5; Thắng 3; Hòa 2; Thua 0 1982 t1: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1982 t2: Tổng 4; Thắng 3; Hòa 0; Thua 1 1982 t3: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1982 t4: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 1; Thua 0 1982 t5: Tổng 5; Thắng 4; Hòa 1; Thua 0 1982 t6: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 1; Thua 0 1982 t9: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 0; Thua 1 1982 t10: Tổng 10; Thắng 6; Hòa 3; Thua 1 1982 t11: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1982 t12: Tổng 14; Thắng 6; Hòa 7; Thua 1 1983 t1: Tổng 8; Thắng 2; Hòa 4; Thua 2 1983 t3: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1983 t6: Tổng 6; Thắng 5; Hòa 1; Thua 0 1983 t8: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1983 t11: Tổng 6; Thắng 5; Hòa 1; Thua 0 1984 t1: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1984 t2: Tổng 6; Thắng 5; Hòa 0; Thua 1 1984 t4: Tổng 6; Thắng 3; Hòa 2; Thua 1 1984 t5: Tổng 10; Thắng 6; Hòa 3; Thua 1 1984 t6: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1984 t7: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1984 t8: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 0; Thua 1 1984 t9: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1984 t10: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1984 t11: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 0; Thua 1 1984 t12: Tổng 9; Thắng 8; Hòa 1; Thua 0 1985 t1: Tổng 2; Thắng 0; Hòa 2; Thua 0 1985 t4: Tổng 5; Thắng 2; Hòa 3; Thua 0 1985 t5: Tổng 3; Thắng 2; Hòa 0; Thua 1 1985 t6: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1985 t7: Tổng 2; Thắng 0; Hòa 0; Thua 2 1985 t8: Tổng 4; Thắng 0; Hòa 3; Thua 1 1985 t9: Tổng 2; Thắng 2; Hòa 0; Thua 0 1985 t10: Tổng 7; Thắng 3; Hòa 1; Thua 3 1985 t11: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1985 t12: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 1; Thua 0 1986 t1: Tổng 5; Thắng 4; Hòa 1; Thua 0 1986 t4: Tổng 7; Thắng 3; Hòa 3; Thua 1 1986 t5: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 1; Thua 0 1986 t9: Tổng 2; Thắng 2; Hòa 0; Thua 0 1986 t10: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 0; Thua 1 1986 t11: Tổng 7; Thắng 4; Hòa 3; Thua 0 1986 t12: Tổng 8; Thắng 3; Hòa 2; Thua 3 1987 t1: Tổng 7; Thắng 1; Hòa 2; Thua 4 1987 t2: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1987 t4: Tổng 4; Thắng 1; Hòa 2; Thua 1 1987 t5: Tổng 2; Thắng 0; Hòa 0; Thua 2 1987 t7: Tổng 2; Thắng 2; Hòa 0; Thua 0 1987 t11: Tổng 6; Thắng 3; Hòa 2; Thua 1 1987 t12: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1988 t1: Tổng 4; Thắng 1; Hòa 3; Thua 0 1988 t3: Tổng 3; Thắng 1; Hòa 0; Thua 2 1988 t4: Tổng 5; Thắng 3; Hòa 2; Thua 0 1988 t5: Tổng 3; Thắng 2; Hòa 1; Thua 0 1988 t6: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1988 t7: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 1; Thua 0 1988 t8: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1988 t9: Tổng 8; Thắng 3; Hòa 4; Thua 1 1988 t10: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1988 t11: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1988 t12: Tổng 6; Thắng 3; Hòa 2; Thua 1 1989 t1: Tổng 6; Thắng 0; Hòa 3; Thua 3 1989 t4: Tổng 3; Thắng 1; Hòa 0; Thua 2 1989 t5: Tổng 4; Thắng 2; Hòa 2; Thua 0 1989 t9: Tổng 5; Thắng 1; Hòa 0; Thua 4 1989 t10: Tổng 7; Thắng 4; Hòa 2; Thua 1 1990 t1: Tổng 3; Thắng 0; Hòa 3; Thua 0 1990 t2: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1990 t4: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 1; Thua 0 1990 t5: Tổng 6; Thắng 2; Hòa 4; Thua 0 1990 t6: Tổng 6; Thắng 2; Hòa 2; Thua 2 1990 t7: Tổng 2; Thắng 0; Hòa 2; Thua 0 1990 t8: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1990 t9: Tổng 3; Thắng 3; Hòa 0; Thua 0 1990 t10: Tổng 13; Thắng 5; Hòa 5; Thua 3 1990 t11: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1990 t12: Tổng 3; Thắng 1; Hòa 1; Thua 1 1991 t4: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1991 t5: Tổng 13; Thắng 8; Hòa 2; Thua 3 1991 t6: Tổng 4; Thắng 1; Hòa 3; Thua 0 1991 t7: Tổng 2; Thắng 0; Hòa 1; Thua 1 1991 t8: Tổng 3; Thắng 3; Hòa 0; Thua 0 1991 t9: Tổng 6; Thắng 4; Hòa 2; Thua 0 1991 t10: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 0; Thua 1 1991 t11: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1991 t12: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1992 t5: Tổng 10; Thắng 1; Hòa 4; Thua 5 1992 t8: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 1; Thua 0 1992 t10: Tổng 7; Thắng 4; Hòa 2; Thua 1 1992 t11: Tổng 4; Thắng 3; Hòa 1; Thua 0 1992 t12: Tổng 8; Thắng 3; Hòa 3; Thua 2 1993 t4: Tổng 10; Thắng 3; Hòa 6; Thua 1 1993 t5: Tổng 4; Thắng 1; Hòa 3; Thua 0 1993 t6: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1993 t7: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1993 t12: Tổng 7; Thắng 2; Hòa 3; Thua 2 1994 t4: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 1; Thua 0 1994 t5: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1994 t7: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1994 t10: Tổng 3; Thắng 2; Hòa 1; Thua 0 1994 t12: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1995 t1: Tổng 5; Thắng 1; Hòa 2; Thua 2 1995 t4: Tổng 3; Thắng 1; Hòa 1; Thua 1 1995 t5: Tổng 9; Thắng 5; Hòa 4; Thua 0 1995 t6: Tổng 2; Thắng 2; Hòa 0; Thua 0 1995 t7: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 0; Thua 1 1995 t8: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 0; Thua 1 1995 t10: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 0; Thua 1 1995 t12: Tổng 5; Thắng 1; Hòa 3; Thua 1 1996 t2: Tổng 2; Thắng 2; Hòa 0; Thua 0 1996 t4: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 1; Thua 0 1996 t5: Tổng 6; Thắng 3; Hòa 3; Thua 0 1996 t6: Tổng 4; Thắng 2; Hòa 2; Thua 0 1996 t10: Tổng 13; Thắng 6; Hòa 4; Thua 3 1996 t12: Tổng 6; Thắng 2; Hòa 4; Thua 0 1997 t2: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1997 t3: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1997 t5: Tổng 9; Thắng 0; Hòa 4; Thua 5 1997 t6: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1997 t10: Tổng 8; Thắng 5; Hòa 3; Thua 0 1997 t11: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 1998 t1: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1998 t3: Tổng 4; Thắng 2; Hòa 2; Thua 0 1998 t4: Tổng 4; Thắng 0; Hòa 2; Thua 2 1998 t7: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1998 t8: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1998 t12: Tổng 7; Thắng 2; Hòa 3; Thua 2 1999 t1: Tổng 9; Thắng 2; Hòa 6; Thua 1 1999 t4: Tổng 9; Thắng 2; Hòa 5; Thua 2 1999 t5: Tổng 4; Thắng 2; Hòa 0; Thua 2 1999 t6: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 1999 t7: Tổng 8; Thắng 4; Hòa 3; Thua 1 1999 t8: Tổng 2; Thắng 0; Hòa 1; Thua 1 1999 t9: Tổng 1; Thắng 1; Hòa 0; Thua 0 1999 t11: Tổng 8; Thắng 1; Hòa 5; Thua 2 1999 t12: Tổng 6; Thắng 1; Hòa 5; Thua 0 2000 t4: Tổng 8; Thắng 0; Hòa 6; Thua 2 2000 t8: Tổng 8; Thắng 2; Hòa 6; Thua 0 2000 t10: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 2000 t11: Tổng 3; Thắng 2; Hòa 1; Thua 0 2001 t1: Tổng 4; Thắng 0; Hòa 3; Thua 1 2001 t3: Tổng 8; Thắng 3; Hòa 5; Thua 0 2001 t4: Tổng 7; Thắng 4; Hòa 1; Thua 2 2001 t6: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 0; Thua 1 2001 t8: Tổng 6; Thắng 3; Hòa 3; Thua 0 2001 t10: Tổng 9; Thắng 1; Hòa 7; Thua 1 2001 t12: Tổng 11; Thắng 7; Hòa 4; Thua 0 2002 t1: Tổng 7; Thắng 1; Hòa 5; Thua 1 2002 t4: Tổng 7; Thắng 2; Hòa 4; Thua 1 2002 t5: Tổng 18; Thắng 5; Hòa 10; Thua 3 2002 t6: Tổng 2; Thắng 1; Hòa 1; Thua 0 2002 t10: Tổng 26; Thắng 18; Hòa 5; Thua 3 2002 t11: Tổng 2; Thắng 2; Hòa 0; Thua 0 2002 t12: Tổng 1; Thắng 0; Hòa 1; Thua 0 [img]xq270-5.jpg;center;[/img]

PHỤ LỤC 6 TIÊU CHUẨN PHONG CẤP VẬN ĐỘNG VIÊN CỜ TƯỚNG CẤP QUỐC GIA

[b]A – ĐỐI VỚI VẬN ĐỘNG VIÊN NAM:[/b]
[b]1 – Cấp kiện tướng quốc gia:[/b]
Đạt một trong các tiêu chuẩn sau đây tại các giải quốc gia:
a) Đạt 72% số điểm tại giải Vô địch đồng đội toàn quốc: Thi đấu 9 ván đạt 6,5 điểm, 11 ván đạt 8 điểm, 13 ván đạt 9,5 điểm.
b) Đạt thứ hạng từ 1 đến 6 tại giải Vô địch toàn quốc.
c) Đạt tiêu chuẩn kiện tướng dự bị hai lần trong năm.
d) Đạt kiện tướng của LĐCT Thế giới hoặc Châu Á.

[b]2 – Cấp kiện tướng dự bị quốc gia:[/b]
a) Đạt số điểm kém điểm chuẩn của kiện tướng 0,5 điểm tại giải Vô địch đồng đội toàn quốc.
b) Đạt thứ hạng từ 7 tới 10 tại giải Vô địch toàn quốc.
c) Đạt thứ hạng nhất cá nhân tại giải trẻ toàn quốc hạng tuổi 18.

[b]3 – Cấp I quốc gia:[/b]
a) Đạt 55% số điểm tại giải Vô địch đồng đội toàn quốc: thi đấu 9 ván đạt 5 điểm, 11 ván đạt 6 điểm, 13 ván đạt 7 điểm.
b) Đạt thứ nhất cá nhân hạng tuổi 15 và nhì, ba hạng tuổi 18 tại giải trẻ toàn quốc.

[b]B – ĐỐI VỚI VẬN ĐỘNG VIÊN NỮ:[/b]
[b]1 – Cấp kiện tướng quốc gia:[/b]
a) Đạt thứ nhất cá nhân giải Vô địch đồng đội toàn quốc.
b) Đạt thứ hạng từ 1 đến 3 tại giải Vô địch toàn quốc.
c) Đạt kiện tướng của LĐCT Thế giới hoặc Châu Á.
d) Đạt tiêu chuẩn kiện tướng dự bị hai lần trong năm.

[b]2 – Cấp kiện tướng dự bị quốc gia:[/b]
a) Đạt thứ hạng cá nhan từ 2 đến 3 tại giải Vô địch đồng đội toàn quố.
b) Đạt thứ hạng từ 4 tới 5 tại giải Vô địch quốc gia (cá nhân).
c) Đạt thứ hạng nhất tại giải trẻ toàn quốc hạng tuổi 18.

[b]3 – Cấp I quốc gia:[/b]
Phải đạt một trong các tiêu chuẩn sau:
a) Đạt 55% số điểm tại giải Vô địch đồng đội toàn quốc: Thi đấu 9 ván đạt 5 điểm, 11 ván đạt 6 điểm, 13 ván đạt 7 điểm.
b) Đạt thứ nhất cá nhân hạng tuổi 15 và nhì, ba hạng tuổi 18 tại giải trẻ toàn quốc.
Ghi chú: Tiêu chuẩn phong cấp có thể được điều chỉnh cho phù hợp từng thời kỳ, được công bố trong Điều lệ của các giải toàn quốc.

[img]xq267-0.jpg;right;Vua Tự Đức[/img]Chơi được một lúc, thấy cờ mình đang lợi thế, cặp Mã của mình đang tung hoành trên bàn cờ, tưởng như chắc thắng, Tự Đức bèn cao hứng đọc:

[i]”Lưỡng Mã trì khu thiên lý địa”
(Hai quân Mã đang phi nhanh trên ngàn dặm đất)[/i]

Cao Bá Quát bèn nhìn vào hai quân Xe của mình đang nhằm vào cung tướng của vua, thủng thẳng đối luôn:

[i]”Song Xa truy kích cửu thiên trùng”
(Song xe rượt đánh lên tận chín Tầng trời)[/i]

[img]xq267-1.jpg;right;Lăng Tự Đức, một trong những công trình đẹp nhất của triều đình Huế[/img]Tự Đức nghe xong giận tím mặt, không ngờ Cao lại dám qua câu đối mà tỏ thái độ ngạo mạn, thách thức triều đình đến như thế. Tuy nhiên cứ xét theo thế trận trên bàn cờ thì câu đối quá chỉnh, không làm sao có thể bắt bẻ hay ghép tội Cao được. Vả lại Tự Đức là ông vua có học thức, thừa khôn ngoan để tự kìm chế, không để lộ ra nét mặt sự giận dữ của mình.

Một lát bất chợt Tự Đức làm ra vẻ vô tình hỏi Cao:
– Này, ta nghe nói kẻ nào cao cờ cũng đều có cái u lớn sau gáy, có phải vậy không, ta xem nào?

Nếu Cao Bá Quát quay đấu lại cho vua xem thì sẽ phạm tội khi quân vì dám quay lưng lại trước mặt vua, có thể bị đem chém ngay. Tuy nhiên, rất khôn ngoan và nhanh trí. Cao bèn gục ngay đầu xuống bàn, để lộ gáy mình cho vua nhìn. Tự Đức rất phục tri thông minh của Cao, bèn ạm ờ cho qua chuyện. Nhờ thế Cao Bá Quát tuy vẫn biểu lộ được chí khí của mình nhưng rốt cục lại không bị làm sao.