Chùa Hưng Khánh (Chùa Vua)

[b]Hỏi:[/b][i] Trong bài [topic id=68]”Trưởng thôn Gián đất ghẹo cờ cao thủ”[/topic] có nói bố cục Thiên phong Pháo rất ít dùng. Vậy bây giờ người ta có còn dùng không?[/i]

[b]Trả lời:[/b]
Chúng tôi đã thử tra cứu bố cục này dựa trên các ván cờ hiện có trong CSDL cờ và kết quả như sau:
*Tất cả các ván cờ thi trong đấu chính thức (bao gồm các ván cờ của các danh thủ, các ván tranh giải quốc gia, quốc tế…): không ván nào dùng bố cục này (Qui bối Pháo còn được dùng tuy rất ít)
*Chỉ có đúng 3 ván trong CSDL các kiện tướng của club CXQ là có dùng (không tính các kỳ thủ có điểm thấp):

Điều thú vị là tất cả các ván này xuất hiện khá lâu sau khi bài viết về “Trưởng thôn Gián đất ghẹo cờ cao thủ” được đăng trên báo “Người chơi cờ” (số tháng 7 và 9 năm 2000) nên rất có thể các kỳ thủ biết đến nó qua chính bài báo này và họ đã thử áp dụng. Tuy nhiên có lẽ do chưa được nhuần nhuyễn hoặc do đối thủ của họ cũng đọc và thử thế trận này rồi nên kết quả “khá tệ” (2 thua, một hòa cho người đi hậu dùng Thiên phong Pháo). Sau đó không thấy ai thử nghiệm thế trận này nữa.

[b]Hỏi:[/b][i] Tòa soạn có đăng tiếp bài về Trần Quới không? Có đăng thêm ván cờ hoặc tạo CSDL cờ của Trần Quới?[/i]

[b]Trả lời:[/b]
Loạt bài chính về [topic id=54]Trần Quới[/topic] đã hết. Tuy nhiên, các bạn sẽ thấy danh thủ này còn được nhắc đến nhiều lần trong các bài viết khác.

Chúng tôi chưa có kế hoạch tạo CSDL cờ của Trần Quới vì việc này tốn khá nhiều công sức để nhập các ván cờ từ biên bản giấy, ngoài ra có một vài ván cần thẩm tra sửa lại vì chúng tôi phát hiện có một số nước trong đó được ghi chép không hợp lý (sai).

Kế hoạch sắp tới chúng tôi sẽ đăng thêm một số ván đấu của Trần Quới với danh thủ Nguyễn Tấn Thọ trong loạt bài về Kỳ vương đất bắc này.

[img]xq64-0.jpg;center;[/img]Mã phối hợp với Pháp để làm ngòi cho Pháo chiếu Tướng bắt quân thì biến hóa vô cùng lý thú. Thí dụ thế cờ “Lão Mã hồi hương” dưới đây tỏ rõ tài biến hóa rất lý thú của quân Mã khi được Pháo hỗ trợ để công thủ.

Bên Trắng đi trước thắng.

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Lão Mã hồi hương
RED Trắng;;;
BLACK Đen;;;
RESULT 1-0
FEN 2e2kH2/4P3c/4e4/9/9/9/9/E3E4/3p5/crR1KC3 w – – – 1
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. M3/4 P9-6 2. M4/2 P6-8
3. M2/4 P8-6 4. M4.5 P6-8
5. M5/4 P8-6 6. M4/3 P6-8
7. M3/4 P8-6 8. M4/6 P6-8
9. X7.9 }END
[/game]

Trong bàn cờ Tướng, quân Mã khống chế được 8 điểm. Khi Mã xa đường biên một hàng thì Mã có thể khống chế từ 3 đến 6 điểm. Mã đứng ở một trong bốn góc thì nó chỉ có thể khống chế được 2 điểm.

Mã là binh chủng đánh tầm ngắn, không cơ động nhanh bằng Pháo. Do bị cản nhiều nên Mã nhiều khi tấn công chậm, có khi bị cản trở phải hòa.

Trong thế cờ dưới đây bên Trắng hơn Mã mà phải chịu hòa vì Mã bị cản, bị giam hãm không hoạt động được, muốn về mà không được.

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Hòa vì Mã bị giam
RED Trắng;;;
BLACK Đen;;;
RESULT 1-0
FEN 5k3/4a4/e2ae4/H1p1p1p1p/p8/2P6/P3P1P1P/9/9/2EAKAE2 w – – – 0
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. B7.1 T5.3 2. M9.7 T3/5
}END
[/game]

Về tàn cục, Pháo có ít quân làm ngòi thì Mã thường ưu thế hơn Pháo. Thí dụ Xe Mã thắng Xe Pháo khi hai bên không còn Sĩ Tượng. Một Mã thắng một Tướng còn một Sĩ trong khi một Pháo, hai Tượng không có Sĩ không thắng được Tướng không còn Sĩ, Tượng bảo vệ.

Trong cách chơi khai cuộc hiện nay, vấn đề tấn công và bảo vệ trung lộ là rất cần, nên hai bên công thủ đều lên Mã 3, Mã 7 nhiều. Bình phong Mã tam tứ đồng biên, cả khai cục thuận Pháo và nghịch Pháo cũng thường áp dụng Mã 3, Mã 7.

Thí dụ một ván cờ nghịch Pháo Đặng Đình Yến đi trước thắng Nguyễn Thi Hùng:
[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Đặng Đình Yến thắng Nguyễn Thi Hùng
RED Đặng Đình Yến
BLACK Nguyễn Thi Hùng
RESULT 1-0
START{
1. P2-5 P2-5 2. M2.3 M8.9
3. X1-2 X9-8 4. X2.4 M2.3
5. M8.7 X1-2 6. X9-8 X2.4
DIAG{ #6 RED POPUP }
7. B7.1 P8-7 8. X2-4 X8.8
9. M7.6 P7.4 10. B7.1 X2-3
11. M6.5 P7.3 12. S4.5 X3-8
13. M5.7 P7-9 14. Tg5-4 S6.5
15. M7.5 Xt.1 16. Tg4.1 Xs.4
17. Tg4.1 Xs-7 18. M3.2 P9-4
19. X4.5 Tg5.1 20. X4/1 Tg5/1
21. P5-7 T3.1 22. P8.7 S4.5
23. P8-3 }END
[/game]

Về tàn cục, nếu bên thế thủ còn 2 Sĩ, 1 Tượng hoặc 2 Tượng 1 Sĩ mà có Mã hỗ trợ làm nhiệm vụ thay Sĩ, Tượng bị thiếu thì cũng thủ hòa giống như Sĩ Tượng bền.

Mã hồi cung, Tướng khốn cùng. Những trường hợp phải đưa Mã hồi cung phần nhiều là thế cờ yếu kém.

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Mã hồi cung Tướng khốn cùng
RED Trắng;;;
BLACK Đen;;;
RESULT 1-0
FEN creakae2/4h4/9/pC2R1H2/4P4/9/9/9/9/3K5 w – – – 0
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. M3.2 X2.2 2. X5.1 X2-5
3. P8-5 P1.2 4. B5-4 B1.1
5. B4-3 B1.1 6. B3-2 B1.1
7. B2-1 B1-2 8. B1.1 B2-3
9. B1.1 B3-4 10. B1.1 B4-5
11. B1.1 B5.1 12. B1-2 B5-4
13. B2-3 B4-5 14. B3-4 }END
[/game]

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Mã hồi cung, Tướng khốn cùng
RED Trắng;;;
BLACK Đen;;;
RESULT 1-0
FEN 2P1ka3/4h4/9/9/9/8C/9/9/8r/2E1KA3 w – – – 0
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. P1-9 X9-1 2. P9/2 X1.1
3. Tg5.1 X1/1 4. Tg5.1 X1.1
5. S4.5 X1/1 6. S5/6 X1.1
7. Tg5/1 X1/1 8. Tg5/1 X1.1
9. P9-1 }END
[/game]

Mấy thí dụ về tàn cục Mã thắng một Sĩ hoặc hai Sĩ:

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Mã thắng một Sĩ
RED Trắng;;;
BLACK Đen;;;
RESULT 1-0
FEN 9/3kaH3/9/9/9/9/9/9/9/4K4 w – – – 0
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. M4/5 Tg4.1 2. M5.3 S5/4
3. M3/4 S4.5 4. M4.6 S5/6
5. M6.8 S6.5 6. M8.7 Tg4/1
7. M7/5 }END
[/game]

diệt Sĩ và thắng. Mã thắng tuyệt đối một Sĩ, không thể đỡ hòa được.

Hai Sĩ đứng đúng vị trí thì thủ hòa được với một Mã. Khi Tướng và hai Sĩ đứng không đúng vị trí hòa, Mã lợi dụng diệt được một Sĩ thì Mã thắng.

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Mã thắng hai Sĩ
RED Trắng;;;
BLACK Đen;;;
RESULT 1-0
FEN 4ka3/4a4/9/9/4H4/9/9/9/9/4K4 w – – – 0
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. Tg5-6 S5/4 2. M5.6 Tg5.1
3. M6.8 }END
[/game]
Mã bắt được một Sĩ và chuyển thành tàn cục Mã thắng một Sĩ ở trên.

[game boxcomment=0 header=0]
FORMAT WXF
GAME Mã thắng hai Sĩ
RED Trắng;;;
BLACK Đen;;;
RESULT 1-0
FEN 5a3/4k4/3a5/2H6/9/9/9/9/9/5K3 w – – – 0
START{
DIAG{ #1 RED POPUP }
1. Tg4.1 Tg5/1 2. M7.8 S6.5
3. Tg4/1 S5/6 4. M8/6 }END
[/game]
ăn Sĩ và thắng theo tàn cục Mã thắng Sĩ.

[img maxheight=200 maxwidth=200 ]xq500-0.jpg;right;Nguyễn Thành Bảo tại giải cờ 2006 (ảnh VT)[/img]Giải vô địch cờ tướng hạng nhất năm 2006 tại Vũng Tàu đã kết thúc bằng thắng lợi lớn của đội tuyển Thành phố HCM. Trước giải này, bạn hâm mộ cờ cả nước đặt rất nhiều hy vọng vào Nguyễn Thành Bảo (đội Bà Rịa Vũng Tàu) sau mấy năm anh vắng mặt trong các giải thi đấu toàn quốc. Hy vọng càng được củng cố khi anh đã vươn lên dẫn đầu giải đồng đội 2005.

Cần phải nhấn mạnh rằng, Thành Bảo đoạt được ngôi Á quân là thành công rất đáng được khích lệ, biểu dương. Nhưng người hâm mộ còn muốn anh làm được hơn thế, đăng quang được ngôi quán quân đồng thời làm vẻ vang cho Bà Rịa Vũng Tàu.

Đáng tiếc là rốt cục anh đã lỗi hẹn với chiếc cúp vàng vô địch kỳ này, và chúng ta ít nhất còn phải chờ thêm một năm nữa. Cái cần nhất cho anh là rút ra được bài học qua lần lỗi hẹn này.

Ở giai đoạn 1 của giải (đánh 11 ván theo hệ Thụy Sĩ, sau 4 ván toàn thắng, vào ván 5 anh gặp Trịnh A Sáng, cũng là một ứng viên cho chức vô địch. Ván cờ diễn ra như sau: Trịnh A Sáng (đi trước thắng) Nguyễn Thành Bảo:

[game]
FORMAT WXF
RED Trenh A Sang;;;
BLACK Nguyen Thanh Bao;;;
RESULT 1-0
EVENT Vietnam National Championships, 2006
DATE 6-3-2006
START{
1. P2-5 M8.7 2. M2.3 M2.3
3. B7.1 B7.1 4. M8.7 X9-8
5. X1.1 T7.5 6. X1-4 S6.5
/* Hai bên chơi theo bố cục Trung Pháo hoành Xa hữu lặc đối Bình phong Mã tả tượng (Pháo đầu lên Xe khép sườn phải gặp Bình phong Mã lên Tượng trái). Đến đây Trắng có 3 cách đi chủ yếu là: M7.6, P8.2 và B5. 1*/
7. X9.1
DIAG{ #7 BLUE }
/*Nước đi mới, ít ra là ở giải toàn quốc Việt Nam. A Sáng không có tham vọng “giải quyết nhanh”, nên tiếp tục triển khai quân, chờ cơ hội.*/
7. … P2.4
8. M7.8 P2-7
9. T3.1 B7.1
10. B5.1 P8.3
11. B5.1 B3.1
/*Nhiều cao thủ cũng chọn B3.1 khi được hỏi, nhưng liệu đây có phải là nước hợp lý ? Để làm rõ điều này chúng ta hãy phân tích lại cục thế: Trắng đang tiến công uy hiếp trung lộ, Mã cánh trái cũng sẵn sàng phối hợp, 2 Xe dàn hàng ngang ở vị trí sẵn sàng xuất kích trợ công. Trong khi đó, cánh phải Đen gần như bị hãm, trung lộ đang bị công kích. Tuy nhiên cánh trái Đen rất mạnh, tiềm ẩn đòn phản bất ngờ. Thậm chí có đến 2 đòn phản kích. Đòn thứ nhất nhằm vào vị trí bấp bênh của Mã, chỉ cần B3.1 là Mã bị đẩy vào vị xấu.

Đòn thứ hai sâu kín hơn. Nếu Trắng đi M3.5 thì Đen P8.3 bắt Xe rồi P7.3 chiếu tướng. Cân nhắc lợi hại trong bố trí lực lượng thì nên B5.1 để dụ trắng M3.5 hợp lý hơn.

Xét về tâm lý thi đấu mà nói, nếu đã tiến Tốt đầu thì thì người ta thường chọn phương án “Đầu đội”, ít khi để Mã ở nhà. Diễn biến có thể:
1) B5.1, M3.5 P8.3, X4.5 P7.3 ưu rõ.
2) B5.1 M8.7 P8-3 (chờ P3-5 giữ chắc Tượng đầu).
3) B5.1 X4.5 M7.8 (nước này ít khi gặp)*/
12. X9-8 B3.1
13. M8.7 P7-3
/*Mới nhìn thì có vẻ hay, vì hãm Mã đối phương vào đất chết. Nhưng bình tĩnh suy nghĩ thì đây là nước yếu, vì bỏ mất cơ hội phản đòn duy nhất ở cánh trái, hơn nữa buộc đối phương công phá Tượng đầu. Nên B3-4 chuẩn bị che mặt Pháo ở trung lộ, phối hợp với Tốt 7 đã vượt sông, hoặc nếu muốn bắt Mã thì P8/2, M7.5 T3.5, P8.5 T5/3 cục thế bình ổn vững vàng. Lúc này 2 Pháo vừa giữ nhà vừa cấm đối phương M3.5 tăng cường lực lượng tiến công.*/
14. M7.5 T3.5
15. P8.5 M7/6
16. X4.7 T5.3
17. B5.1 B7.1
18. M3.5 X8.1
19. X4/4 B7-6
20. M5.4 P8.4
/*Trắng ưu lớn, thắng cuộc như sau:*/
21. S4.5 B6-5 22. M4.6 X1-3
23. P5-3 X8-7 24. T1.3 M3.5
25. P3.6 P3-9 26. T3/1 M5.6
27. M6.7 X3.1 28. P3-7 T3/5
29. P7-6 S5.6 30. P8.2 Tg5.1
31. P6-9 P9-7 32. S5.4 P7.3
33. Tg5.1 Mt.4 34. Tg5-4 }END
[/game]
 

Vào giai đoạn 2, Nguyễn Thành Bảo thi đấu đối kháng với Trịnh A Sáng tranh ngôi Quán quân quốc gia. Chỉ cần hoà là Bảo vô địch. Dưới đây là diễn biến ván thứ nhất:
 
[b]Nguyễn Thành Bảo (đi trước thua) – Trịnh A Sáng[/b]
[game]
FORMAT WXF
RED Nguyen Thanh Bao;;;
BLACK Trenh A Sang;;;
RESULT 1-0
EVENT Vietnam National Championships, 2006
DATE 6-3-2006
START{
1. B7.1 M8.7 2. B3.1 P8-9
/*Hai bên đi theo bố cục “Tiến binh đối khởi Mã”. Đến đây có 2 cách đi thông dụng là: P2-4 và M2.3*/
3. M2.3 X9-8
4. X1-2 X8.4
5. M8.7
DIAG{ #5 BLUE }
/*Theo quốc tế đại sư Trần Hiếu Khôn, đổi lại Trắng đi: P2-1 X8-2, P8.5 P9-2, M8.7 T3.5, T7.5 B7.1, B3.1 X2-7, X9-8, M2.4, M3.4 B3.1 cờ cân bằng, hai bên cùng vững.*/
5. … B3.1 6. B7.1 X8-3
7. P8/1 M2.3 8. P8-7 X3-4
9. P7-3 X1.1 10. M3.2 X1-6
11. P3.5 M7/5 12. T7.5 X6.2
13. P2-3 X4-8 14. M2/1 X8.5
15. M1/2 M3.4 16. S6.5 P2-8
17. M2.1 P8.5 18. X9-6 M5.3
19. Pt.1 P9/1 20. Pt-2 T7.9
21. P2.1 X6/2 22. P2.1 S6.5
23. P3-4 P9-7 24. X6.4 P8/5
25. M1/2
/*Lúc này mà còn giữ Tốt 3 thì quá “tham”, thể hiện tâm lý “nóng”, không ổn định. Có thể áp lực đòi hỏi phải vô địch đã làm Thành Bảo không giữ được bình tĩnh. Nên B3.1 bỏ Tốt mở đường cho Xe tiến công để phòng thủ. Diễn biến có thể:
1) B3.1 T9.7, X6-2 P8-7, Tg5-6 Đen khó tiến công
2) B3.1 P8-7, B3-2 Trắng ưu*/
25. … P8-7 26. T3.1 X6.5
27. P2-1 X6-8 28. M2.4 Ps-6
29. B3.1 T9.7 30. P1-3 P6.7
/* Đen hơn quân, thắng.*/
31. P3/4 T3.5 32. P3.1 M4.6
33. P3/2 X8-9 34. M7.8 X9-5 }END

Qua 2 ván cờ chúng ta thấy Trịnh A Sáng đã phục hồi phong độ cao, tâm lý thi đấu rất ổn định vững vàng. Nguyễn Thành Bảo chưa được chuẩn bị tốt về mặt tâm lý cho trận đấu này. Anh cần được các huấn luyện viên chuẩn bị kỹ hơn nữa cả về tâm lý lẫn lối chơi, nhất là cách phân biệt toàn cục một ván cờ, cách bố trí và điều chỉnh binh lực.

Khắc phục được các nhược điểm kể trên, chúng tôi tin anh sẽ giành thành tích tốt hơn trong các giải sau.
[/game]