Hỏi-Đáp 15/10: Các giải thi đấu cờ chính thức ở Việt Nam

[img maxheight=200 maxwidth=200]xq489-0.jpg;right;”Túy kỳ tiên” (phải) vừa đoạt HCV quốc gia 2006 trở về đã đi luyện tập ngay![/img]Trong bộ sưu tập của anh có đầy đủ các huy chương của hầu hết các giải đấu: 5 HCV quốc gia, HCV Đông Nam Á năm 1996, hạng 6 cá nhân thế giới năm 1999, HCB đồng đội châu Á năm 2005 rồi thế giới năm 2005…

Về biệt danh mùi kiếm hiệp “Túy kỳ tiên” này, anh Sáng nói: “Tôi có biết uống rượu đâu mà là “túy kỳ tiên”. Đánh cờ cần tỉnh táo, sai một nước là có thể thua cả ván nên không thể uống rượu lúc đánh cờ được. Nhưng mà thấy biệt danh này vui vui nên cũng không cải chính làm gì”. Nhưng theo tổng thư ký Liên đoàn Cờ tướng TP.HCM Lê Thiên Vị, người đã khai sinh biệt hiệu này, thì: “Cha này uống được lắm đó! Nhưng trong lúc thi đấu thì không có đâu”.

Mấy năm nay, lối đánh của “Túy kỳ tiên” có vẻ hơi chùng lại khi các tay cờ trẻ Hà Nội, Bà Rịa – Vũng Tàu… lên tay khá nhanh nhờ luyện được nhiều miếng độ qua việc lên “nét” đấu cờ online với nhiều danh kỳ thế giới. Dù thua các kỳ thủ trẻ ở món lên “nét” này nhưng không vì thế mà ông bó tay. Theo ông: “Đánh cờ trực tiếp rèn cho mình được nhiều kinh nghiệm hơn. Và điều đó đã giúp tôi đánh thắng được Nguyễn Thành Bảo, kỳ thủ chủ nhà, trong trận chung kết giải VĐQG 2006 vừa kết thúc ở Vũng Tàu ngày 24-2 vừa qua”.

Có đôi trường hợp đặc biệt được cử đi đào tạo ở nước ngoài tương đối dài hạn, nhưng khi về nước lại làm việc khác chứ không tham gia huấn luyện đào tạo cho các thế hệ kỳ thủ trẻ.

Có nhiều người được gọi là thầy cờ từ các ngành nghề khác chuyển sang, do say mê chơi cờ nên nhận làm “giáo viên cờ tình nguyện”. Lại cả những người lúc đầu thực ra được cử vào ” làng cờ” chỉ với nhiệm vụ “phụ trách, quản lý” sau đó mới học võ vẽ một tý chút cờ, sau đó cũng cho mình là huấn luyện viên cờ. Đó là chưa kể một số đối thủ chơi khá, có chút ít thành tích, được “đôn lên” là thầy cờ luôn mà không qua một trường lớp hay khóa huấn luyện nào.Trong khi trình đ ộ thế giới tiến nhanh,cả về lý thuyết lẫn thực hành , lẫn phương tiện thiết bị,thông tin…nhưng một số huấn luyện viên hoặc do tuổi tác đã cao, hoặc do điều kiện đã không bắt kịp hay cập nhật được các trào lưu và công nghệ mới…

Tất cả những điều đó cho thấy, để nền cờ nước nhà phát triển một cách liên tục, có chất lượng và bền vững thì vấn đề đội ngũ các thầy cờ, các hướng dẫn viên về cờ, các huấn luyện viên về cờ phải được liên tục nâng cao trình độ. Hiện nay việc đi tập huấn nước ngoài cho huấn luyện viên là một khó khăn, điều này là rất thực tế, bởI đưa được vận động viên đi thi đấu các giảI quốc tế không phải là một việc dễ dàng gì, huống hồ là thầy đi học, mà học chắc chắn phải dài hạn hơn thi đấu.

Vậy nên các vấn đề tự học của các huấn luyện viên hiện nay phải được đặt lên hàng đầu. Nó gồm có những bước cụ thể:

1) Cập nhật các tài liệu mớI: do hiện nay sách vở, tạp chí cũng như các phương tiện đa truyền thông cung cấp rất nhiều thông tin mớI về cờ trên hàng loạt websites, các loạI đĩa CD về cờ, cả cờ vua, cờ tướng, cờ vây. Nói cho đúng đó là cả một kho tàng khổng lồ, nếu chịu khó Dowload về và sắp xếp, phân loại ta sẽ có những tài liệu mới tinh, quý giá để tự học và giảng dạy.

2) Xem nghiên cứu và thi đấu thực hành : các trận đấu lớn từ khu vực cho tới thế giới hiện nay đều được đưa trực tiếp lên mạng đồng thời kèm theo luôn lời bình chú, phân tích của các kiện tướng . Điều này hết sức bổ ích cho các thầy cờ. Thêm vào đó các thầy cờ có thể vào mạng chơi trực tiếp để nâng cao trình độ của mình, đồng thời trao đổi trực tiếp với các đồng nghiệp thông qua hình thức “chat” ngay trong lúc chơi

3) Tự học thêm phương pháp giảng dạy. Nếu không có phương pháp thì hiệu quả truyền đạt sẽ rất thấp. Phương pháp giảng dạy không phải là chuyện dễ. Có một số thầy chỉ nói ra những cái mình biết mà không chú ý tới những cái học trò cần, có một số thầy cái gì mình thấy không hứng thú thì cho qua, có thầy giỏi khai cuộc thì chỉ lo dạy về khai cuộc mà không đ ể tâm tới trung cuộc, tàn cuộc… đó là chưa kể có một số khác thì rất ngại đọc sách. Các môn cờ đang phát triển mong rằng mỗi thầy phải hết sức coi trọng việc tự học nhằm nâng cao trình độ của mình

Sau buổi lễ tổng kết giải Cờ vua nhanh toàn quốc năm 2002 tại khách sạn Đệ Nhất – Quận Tân Bình (từ 15/5-17/5), có một số bạn trẻ đã bàn luận cách thức và công việc chuẩn bị thi đấu cho những ván cờ nhanh. Câu chuyện kéo dài nhưng chưa có kết luận và bị cắt ngang bởi… bữa tiệc tổng kết cuối giờ lôi cuốn. Để góp thêm ý kiến, Thể thao xin bàn với các bạn một số vấn đề về cờ vua nhanh.

Trên thực tế có lẽ vì xu hướng chơi cờ nhanh chỉ mới xuất hiện gần đây nên làng cờ thế giới gần như không có tài liệu nói về cách thức chơi loại hình này. Thoạt nghe qua, chúng ta dễ dàng nghĩ rằng cờ nhanh đánh rất đơn giản vì thời gian thi đấu quá ngắn: ván cờ chỉ có 30 phút cho mỗi bên. Sự thật thì đây cũng là công việc cần sự chuẩn bị kỹ càng, chu đáo, thời gian chuẩn bị phải có ít nhất từ 3-6 tháng! Sự tập tuyện thi đấu có thể chia thành một số việc sau:

[b]1/ Phân bố thời gian hợp lý:[/b] Trong 30 phút thi đấu, có thể chia 5 phút đầu cho khai cuộc, 15 phút cho trung cuộc và 10 phút cuối cùng cho tàn cuộc. Đó là công việc ở phòng thi đấu, còn ở nhà phải đánh thật nhiều ván cờ để rèn luyện cách phân chia thời gian.

[b]2/ Học “đều” Khai- Trung – Tàn:[/b] Bởi lẽ để có thể chơi chính xác khai cuộc trong 5 phút đầu bạn cần phải học thật nhiều khai cuộc, xin hãy nhớ nguyên tắc biết càng nhiều càng tốt! Khi gặp sự khó khăn, đối phó với khai cuộc đã có sự hiểu biết vẫn dễ dàng hơn phải không các bạn? Với trung cuộc phải luyện thật nhiều đòn phối hợp, còn tàn cuộc phải nghiên cứu nhiều dạng khác nhau (Xe, Mã, Chốt…)

[b]3/ Nghiên cứu đối thủ:[/b] Cần phải tập trung nghiên cứu một số đấu thủ mạnh dự kiến sẽ gặp trong thi đấu. Chủ yếu là tìm hiểu điểm yếu, điểm mạnh trong cờ nhanh của họ. Thông thường khi thi đấu một ngày có thể phải đánh từ 3-4 ván cờ nhanh, do vậy khi bốc thăm gặp một đấu thủ nào đó ta phải hình dung ngay trong đầu phương án thi đấu như: khai cuộc thoáng, phòng thủ chắc, đánh tâm lý, tạo thế trận phức tạp ngay từ khai cuộc…

[b]4/ Tránh những nước cờ sai lầm “lớn”:[/b] Sai sót trong thi đấu là một điều hết sức bình thường nhưng nên nhớ là chỉ được phép có những sai lầm “nhỏ”. Bởi vì bạn có quá ít thời gian để khắc phục sai lầm. Muốn tránh điều này thì chỉ có thể tập luyện mà thôi!

[b]5/ Không “sa đà” vào đòn phối hợp:[/b] các VĐV thường hay mắc phải sai lầm là tập trung suy nghĩ quá lâu vào một đòn phối hợp nào đó mà quên mất thời gian và không gian xung quanh! Tệ hơn nữa là sau đó rơi vào những thế trận phức tạp, không đủ thời gian suy nghĩ và bị thua cuộc.

[b]6/ Luyện thể lực:[/b] Đây cũng là một vấn đề tối quan trọng. Để tập trung năng lượng trí tuệ căng thẳng trong liên tục 4 ván cờ nhanh / ngày (tổng thời gian khoảng 4 giờ) cần có một độ bền về thể lực của VĐV cờ.

Nói chung, chuẩn bị cho giải cờ nhanh cũng gần giống như việc chuẩn bị cho những giải cờ dài. Nó chỉ khác ở chỗ “tăng tốc” về tư duy, về thao tác và số lượng ván đánh trong một ngày vì vậy cần có sự đầu tư cần thiết của mỗi VĐV.