Bùi Dương Trân được gọi vào ĐTQG chuẩn bị cho SEA Games 26

Nói cho đúng ra thì có nhiều lần người ta muốn đổi và thử đổi: ở một số giải người ta đã cho công bố các quân cờ có dạng hình vẽ như Mã hình đầu ngựa, Pháo có hình khẩu thần công…, các nhà sản xuất quân cờ Tướng đã có lúc rục rịch cho ra đời một bộ quân cờ theo kiểu cờ Vua cải biên. Thế nhưng rồi “đâu lại hoàn đấy”: các giải trong từng quốc gia cũng như các giải thế giới toàn chơi bằng các quân cờ truyền thống toàn bằng chữ Hán: Tướng, Sĩ, Tượng, Xe, Pháo, Mã, Tốt… quen thuộc.

[img]xq1-0.jpg;center[/img]

Vì sao vậy?

Tôi thiết nghĩ phải chăng thói quen đã ăn sâu vào đầu óc những người chơi cờ, khiến người ta không thể nào tiếp nhận một sự cải tiến hoặc cải cách?

Cũng có thể đối với người Á Đông thì các suy nghĩ có phần sâu sắc hơn: đã cải cách thì chủ yếu ở nội dung chứ không phải ở hình thức. Nếu chỉ cải cách ở hình thức mà không cải cách ở nội dung thì cải cách đó cũng không cần thiết lắm.

Quân cờ truyền thống có cái tiện của nó: không “cồng kềnh” như cờ Vua, mà lại rất giản dị, dễ làm, dễ xếp cất, dễ mang đi lại, hỏng dễ thay, dễ làm lại… khiến nó bình dân, gần gũi với mọi người.

Nhưng cũng có thể đó là sự tự hào sâu xa của một nền văn hóa phương Đông: muốn có một cái gì đó mang dấu ấn của riêng mình, không muốn có sự lai căng bắt chước bên ngoài. Bởi xét cho cùng cờ Tướng cũng có cái hay, cũng hấp dẫn không kém cờ Vua hay cờ Vây.

Có nên thay đổi hay không?

Có hôm cao hứng, Trưởng thôn tuyên bố tuần sau sẽ chấp kiện tướng Phạm Quốc Hương một tiên (cho đi trước một nước) và bắt “vịt Hương” làm bún xáo măng. Tưởng nói chơi thì thôi, biết đâu kiện tướng Hương đến đòi ngày thi đấu. Chối mãi không được, Trưởng thôn hẹn hai ngày sau ra Ngõ Trạm*.

Trưởng thôn bèn về đóng kín cửa, mở sách cờ ra nghiên cứu. Đúng ngày hẹn, Trưởng thôn ra giao hẹn: chơi hai ván, giải thưởng là một chầu côca côla… nhòe. Các bạn cờ xúm vào xem và hết thảy đều kinh ngạc: cả hai ván kiện tướng Phạm Quốc Hương đều phải cầu hòa trong thế kém tuyệt đối.

Trong bữa côca côla vui vẻ, Trưởng thôn tiết lộ bí mật. Anh về giở biên bản thi đấu trong giải toàn quốc ra xem thấy Hương chỉ bị thua có một ván trước Dương Nghiệp Lương. Ván này kỳ thủ họ Dương dùng cuộc Thiên phong Pháo, một bố cục lạ. Anh lục tung các sách cờ và hai ngày qua nghiền ngẫm cục Thiên phong Pháo đến thuộc lòng. Phạm Quốc Hương gật đầu công nhận hôm nay được một bài học vừa ngọt ngào vừa thú vị.

Trưởng thôn cũng là người hay chuyện. Bữa nọ nghe Bùi Khắc Hưởng kể: anh đến nhà Đinh Trường Sơn chơi. Thấy anh Sơn bầy la liệt ra sàn đến chục quyển sách cờ. Theo anh Sơn nếu ai chơi cục này thì… nhất định thua. Hưởng hỏi lại: thế nếu người ta không đi nước trong sách này thì sao? Và hai anh em mang bàn cờ ra thử, loay hoay mãi cũng chỉ… hòa. Trưởng thôn nghe nói thích lắm, lấy ngay giấy bút ra chép.

Mấy hôm sau Trưởng thôn qua nhà Đinh Trường Sơn chơi. Đinh Trường Sơn bảo học trò mình ra tập huấn với trưởng thôn. Ván cờ nhanh chóng kết thúc: cậu học trò mới lớn còn ít kinh nghiệm “làm thịt” ngay “ông bác”. Trưởng thôn tức mình gãi lưng nói với Đinh Trường Sơn: “Ông ra đây tôi cho đi Văn Điển ngay!”*.

Danh thủ họ Đinh cười ruồi, song cũng chiều ý “ông bạn vàng” mang bàn cờ ra thi đấu. Giải thưởng là hai chai bia. Chỉ đi trước một nước, song Trưởng thôn đè chặt từ khai cuộc và danh thủ họ Đinh buộc phải cầu hòa. Cả thầy lẫn trò Đinh Trường Sơn khen ngợi “Trưởng thôn hồi này chơi cao quá”. Chỉ có Trưởng thôn chép miệng cười thầm: may mà không quên nước nào của Bùi Khắc Hưởng bày cho.

Trưởng thôn Gián đất có lời nhắn nhủ với các bạn trẻ: cứ học kỹ lý thuyết và chịu đối luyện với các cao thủ, thế nào cũng có lúc các bạn cho cao thủ về nhì.

[b]Chú thích của Bạn cờ:[/b]
*Ngõ Trạm: một phố ngắn, nhỏ, nằm gần chợ Hàng Da, Hà Nội. Ở đây có một câu lạc bộ cờ Tướng lâu đời, nhiều kỳ thủ có tiếng thường đến chơi cờ ở đây.
*Văn Điển: nghĩa trang chính của Hà Nội. “Cho đi Văn Điển” là thành ngữ thường dùng với hàm ý sẽ “hạ gục” đối thủ.
*Phạm Quốc Hương, Bùi Khắc Hưởng, Đinh Trường Sơn (đề cập trong bài) đều là các kiện tướng có tiếng. Các bạn có thể tham khảo các ván cờ của các danh thủ này ở phần Cơ sở dữ liệu Cờ.

[b]1. Bài [topic id=280]Các Lễ hội có cờ Tướng (cờ người, cờ bỏi)[/topic][/b]
[i]Làm ơn cho hỏi, có thể liên hệ với ai để đang ký đánh cờ tại các giải Văn Miếu, Gò đống đa, và chùa vua. Xin cảm ơn![/i] [b]Viet hung[/b]

Hầu hết các giải trên là giải có qui mô nhỏ, chơi biểu diễn là chính nên giới hạn rất ngặt số người tham gia. Nếu bạn không phải là danh thủ (từng tham gia các giải quốc gia hoặc có tiếng trong làng cờ) thì rất khó đăng ký. Tuy nhiên nếu bạn thật quyết tâm thì vẫn còn có cơ hội được tham gia. Thường các ban quản lý hay giao / khoán cho một vài cá nhân có tiếng tăm và quen tổ chức để lo cho các giải này. Mỗi năm và mỗi nơi có thể người đứng ra tổ chức lại thay đổi. Bạn hãy thử liên hệ với liên đoàn cờ Hà Nội, đến hỏi thẳng chùa Vua, Văn Miếu hoặc liên lạc với các ông Nguyễn Tấn Thọ, Lê Uy Vệ. Chúc bạn thành công.

[b]2. Bài [topic id=339]Khai cục cơ bản chọn lọc[/topic][/b]
[i]Khai cục nhiều như vậy sao? Nội dung hay nhưng sao anh không phân tích kỹ về ưu nhược của từng loại?[/i] [b]mai vuong[/b]
[i]Vì cờ quá rộng đề nghị ban biên tập nên trình bày chi tiết từng loại khai cục. Chân thành cảm ơn.[/i] [b]Trương Trí Trân[/b]

Bài [topic id=339]Khai cục cơ bản chọn lọc[/topic] có lẽ là một trong những bài viết tổng quan về khai cuộc súc tích và ngắn gọn nhất mà chúng tôi có được. Kế hoạch sắp tới của chúng tôi là tiếp tục giới thiệu loạt bài về các khai cuộc khác nhau – sẽ có nhiều chi tiết và dài hơn bài trên nhiều. Đặc biệt, chúng tôi sẽ đăng tải một quyển sách về khai cuộc của nhóm tác giả cờ uy tín nhất Việt Nam. Mời các bạn đón xem.

[b]3. Bài [topic id=339]Khai cục cơ bản chọn lọc[/topic][/b]
[i]Đề nghị toà soạn cho biết danh sách các loại sách cờ về khai cục và ở đâu có thể mua được? Xin chân thành cảm ơn[/i] [b]le kiem[/b]

[img]xq364-0.jpg;right;Một số sách khai cuộc đang bán tại các nhà sách[/img]Sách khai cuộc hiện có bán rất nhiều. Phần lớn là loạt sách khai cuộc – thuộc tủ sách “Cờ cho mọi người” (phụ san của tạp chí Người chơi cờ). Xin kể một vài cuốn như dưới đâu:
*Bình Phong Mã Hiện Đại
*Pháo Đầu Đối Tam Bộ Hổ Chuyển Liệt Pháo
*Ngũ Bát Pháo Đối Bình Phong Mã
*Liệt Pháo (Nghịch Pháo)
*Pháo Đầu Mã Đội Đối Bình Phong Mã – Giáp Mã Pháo
*Khởi Cục Mã – Tiến Mã Cục
*Phi Tượng Cục
*Quá Cung Pháo Đối Pháo Đầu
*Thuận Pháo
*Tiên Nhân Chỉ Lộ (Tiến Binh Cục)

Ngoài loạt sách này, bạn có thể tìm được một số sách của nhà xuất bản khác như:
[img]xq364-1.jpg;right;[/img]*Cờ Tướng – những phương pháp khai cục mới nhất, Hoàng Thiếu Long, NXB TDTT

Phần lớn các sách này bạn có thể tìm mua ở các nhà sách lớn. Một số nhà sách có cho người mua tìm và đặt hàng qua Internet. Tuy nhiên luôn có tình trạng nhà sách này còn quyển này, nhà sách khác có quyển kia nên có thể bạn phải đi tìm một loạt nhà sách mới mua đủ bộ.