Cờ cười: Trùng hợp

Tuy nhiên, một điều khiến ai cũng ngạc nhiên là tuy sức cờ mạnh hơn, thậm chí có khi mạnh hơn hẳn mà các bậc chú bác lại bị thua một cách dễ dàng.

Xem lại thì té ra nguyên nhân không phải là cái gì khác ngoài chuyện không nắm được luật, không nắm được thể lệ thi đấu hiện nay.

Nói chung là các vị có tuổi thường chỉ biết có mỗi một chuyện là đánh và đánh, chứ rất chủ quan không hề biết có những quy định của thời nay, lắm khi làm cho các kỳ thủ lớp trẻ rất buồn cười. Mà học những cái mới ấy có gì khó khăn đâu, chỉ mất dăm ba ngày là biết ngay thôi, nhưng đa số các vị ấy không chịu học, không chịu đọc… đến khi thua liên tiếp ra khỏi phòng đấu cứ tiếc rẻ mãi! Luật bây giờ quy định mỗi bên có 2 giờ để đấu ván cờ và trong giờ đầu tiên phải đi đủ 25 nước. Thoạt nghe có vẻ hơi rắc rối, nhưng thật ra vô cùng đơn giản và tiện lợi, bởi vì trong cờ tướng có bao giờ kéo dài đủ 4 tiếng đồng hồ đâu, ngay cả giải vô địch quốc gia cũng thế. Một giờ đi 25 nước có nghĩa là trung bình 2 phút rưỡi một nước, thế là thoải mái quá còn gì. Nhưng do không nắm luật nên xảy ra hai tình trạng rất ngộ nghĩnh.

Một là một số nghe như thế đâm hoảng, vào cuộc tranh thủ đi thật nhanh bởi nơm nớp lo hết giờ, khiến cho việc ra quân gặp nhiều sai sót, trong lúc đối phương bình tĩnh phân phối thời gian, giành được thế thượng phong ngay từ khai cuộc, từ đó khai thác ưu thế dẫn tới thắng cờ.

Hai là quen suy nghĩ thoải mái, hết bật diêm châm thuốc, lại tính tới tính lui, dứ tay dứ chân mãi mới đi, thế là hết giờ chưa đi đủ nước, đành phải thua cờ.

Việc không biết ghi biên bản, quên bấm đồng hồ cũng là nhược điểm rất lớn của các kỳ thủ có tuổi, mà hễ nhắc ghi hay nhắc bấm là y như mất tập trung tư tưởng, mà chuyện ghi và bấm có gì phức tạp đâu, chỉ có mỗi việc đi xong một nước thì bấm một cái, còn ghi thì quá thừa thời gian, bởi trong khi đối phương suy nghĩ thì mình ghi cũng được cơ mà.

Do không nắm luật nên khi đối phương có đề nghị điều này điều nọ, các vị cũng không biết ứng xử ra sao, trọng tài xử như vậy đúng hay sai luật cũng không biết nốt.

Thời đại mới, chơi theo luật mỏi, nếu không đọc, không tìm hiểu, không thực hiện theo thì sẽ tụt hậu một các không đáng, nhất là khi sức cờ còn rất mạnh, tiếc lắm thay!

PHỤ LỤC 4 SỬ DỤNG ĐỒNG HỒ CỜ VÀ MẪU BIÊN BẢN

Đồng hồ cờ là một đồng hồ kép, mỗi mặt đồng hồ chỉ thời gian đã dùng để suy nghĩ của mỗi bên. Khi đi xong một nước, đấu thủ A phải dùng chính tay đã di chuyển quân cờ bấm vào nút đồng hồ của bên mình. Khi đo đồng hồ của A ngừng chạy, còn đồng hồ của B sẽ chạy để đo thời gian suy nghĩ của B. Về phía B, sau khi đi xong một nước cũng sẽ bấm vào nút đồng hồ khiến đồng hồ của B ngừng chạy còn đồng hồ của A sẽ chạy và đo thời gian suy nghĩ của A (xem hình)

[img]xq221-0.jpg;center;[/img]

Khi thời gian quy định cho mỗi đấu thủ sắp hết thì kim đồng hồ sẽ đẩy vào một cái chốt màu đỏ ở vị trí số 12 (trong thuật ngữ thi đấu người ta gọi đó là lá cờ) khiến chốt này bị đẩy lên nằm ngang và sau đó khi hết thời gian thì rơi xuống (rụng cờ). Dù chưa bị chiếu hết, nhưng bên nài bị rụng cờ trước (tức là hết thời gian quy định trước) là bên đó thua.

Gần đây người ta còn sử dụng đồng hồ đánh cờ điện tử, về cơ chế tính giờ cũng giống như đồng hồ nói trên, chỉ khác là thì giờ suy nghĩ của mỗi đấu thủ được đếm ngược bằng số, khi hết giờ đồng hồ sẽ báo về số 0. Loại đồng hồ điện tử còn có thể định thời gian cho nhiều dạng thi đấu như cờ nhanh, cờ chớp (5 phút 1 ván)… rất tiện lợi.

[img]xq221-1.jpg;center;[/img]

[b]Ghi chú:[/b] Phần tiêu đề “Trắng” “Đen” nghĩa là họ tên đấu thủ cầm quân Trắng và cầm quân Đen. Số là mã số của đấu thủ được xác định trước khi bắt thăm. Tiêu đề biên bản có thể thêm các mục: Đơn vị, Lứa tuổi, Địa điểm… nếu cần. Tỷ số do các đấu thủ ghi. Phần quyết của trọng tài gồm: Trắng thắng, Đen thắng, hòa.

Điều này cũng thật dễ hiểu vì trước đây mỗi ván cờ thi đấu khoảng 7 giờ là bình thường, ngoài ra còn có luật được hoãn đấu, nghĩa là nếu trong 4 giờ đầu mà mỗi đấu thủ đã đi đủ 40 nước thì có quyền hoãn đấu tới ngày hôm sau, hoặc ngày hôm sau mà đi đủ số nước trong thời.gian quy định thì được hoãn đấu tới ngày hôm sau nữa.

Chưa hết, trong thời gian được hoãn đấu, kỳ thủ tha hồ về nhà phân tích ván cờ cùng với cả một ê kíp cố vấn đông đảo của mình. Như thế một ván cờ tưởng là của cá nhân, hoá ra là một ván cờ tập thể. Bên nào có các chuyên gia giỏi hơn, bên đó sẽ chiếm lợi thế lớn. Thậm chỉ đấu thủ có thể hoàn toàn nghỉ ngơi để chờ các chuyên gia làm việc xong, chỉ cần tới lĩnh hội những phương án do các chuyên gia chuẩn bị sẵn, nhất là ở các giải đỉnh cao như các giải siêu hạng, giải vô địch thế giới…

Thế nhưng bước sang thập kỷ 80 (thế kỷ trước) người ta đã kịp thời phát hiện ra những khiếm khuyết của hệ thi đấu cũ và từng bước một quy định lại thời gian của mỗi ván đấu, một mặt nhằm tránh sự can thiệp “bên ngoài” quá sâu vào ván cờ, mặt khác để đảm bảo cho thời gian thi đấu của mỗi giải không bị kéo dài hay một đấu thủ phải đấu chồng chất mấy ván liền trong cùng thời gian. Thời gian được rút xuống còn 5 giờ mỗi ván, như vậy mỗi ngày thi đấu dứt điểm một ván.

Tuy nhiên, qua thực tế, nhiều kỳ thủ có đẳng cấp đã đề nghị có một kiểu chơi mới, nhanh hơn bởi theo họ thời đại khoa học kỹ thuật, nhịp sống và tốc độ suy nghĩ của con người đã khác hẳn thời xưa. Thế là những giải cờ nhanh đầu tiên ra đời, số người tham gia chơi ngày càng đông và hoàn toàn không thấy có điều gì tác hại cả. Chính liên đoàn cờ vua thế giới FIDE đã sớm nhận ra điều này, nhưng còn hơn thế nữa, họ khám phá ra rằng nhờ cờ nhanh mà số khán giả tăng nhanh và các nhà tài trợ đến với cờ vua đông hơn, mà tài trợ lại là nguồn sống cực kỳ quan trọng cho các giải cờ. Thế là các giải cờ nhanh của FIDE ra đời, trong đó phải kể tới giải Amber Melodi nổi tiếng.

Thế rồi như một phản ứng dây chuyền, sau đó không lâu, nhiều người nghĩ “30 phút 1 ván liệu đã là nhanh nhất chưa, có thể rút ngắn hơn nữa không?”. Thế là cờ chớp (blitz) ra đời: mỗi bên chỉ vỏn vẹn có 5 phút. Những tưởng nó sẽ bị tấy chay, ai ngờ giới trẻ lại tỏ ra hết sức hâm mộ. Và ngay cả tại giải vô địch thế giới của FIDE thể loại cờ chớp đã được dùng để phân định thắng bại cho những trận đối kháng. Ngày nay Việt Nam ta ngày càng có nhiều giải cờ nhanh cờ chớp, đó cũng là sự hoà nhập theo trào lưu chung của thế thao thế giới và đã đem lại những trận đấu sôi nổi, gọn nhẹ, vui tươi, phù hợp với thế giới ngày càng trẻ trung, năng động!