Du hí văn chương: Song lăng trận

[img]xq6-0.jpg;right;Nguyễn Vũ Quân (phải) tại giải vô địch cờ tướng thế giới 2005.[/img]Khi phong trào chơi cờ tướng trên mạng bắt đầu phát triển, kỳ thủ Hà Nội gồm Nguyễn Vũ Quân, Lại Việt Trường, Đào Cao Khoa… là những người tiên phong. Họ nhanh chóng tiếp cận với những trang web nổi tiếng của Trung Quốc để rồi dễ dàng so đọ tài năng với các kỳ thủ bạn. Trong giới kháo nhau: ”Thằng Quân đánh hay nhờ khiêm tốn. Nó thường xuyên đổi nick trên mạng, chẳng ai biết nó là nick nào, so đọ cùng biết bao nhiêu cao thủ. Chỉ biết trong thời gian ngắn, nó lên quá nhanh…”.

Thành tích tốt của Quân ở giải thế giới năm nay cũng có phần lớn sự đầu tư, chăm sóc của ngành thể thao Hà Nội.

Năm ngoái, Quân và các đồng đội được cử đi tập huấn dài hạn tại Quang Tô và Hà Bắc kỳ viện. Được gặp các cao thủ Trung Quốc, sức cờ của Quân được nâng lên rõ rệt. Nhưng quan trọng hơn, anh không còn bị ”khớp” tâm lý trước những đối thủ lớn nữa. Ngoài ra, Nguyễn Vũ Quân đã âm thầm vào TP HCM ròng rã luyện công. Anh nương nhờ tại nhà người thân, đến các kỳ đài theo dõi, ghi chép cẩn thận các ván đánh, mời các cao thủ đọ sức cùng mình để tích luỹ kinh nghiệm.

Tấm HC đồng ở giải vô địch thế giới năm nay là một sự tưởng thưởng cho những nỗ lực vươn lên trong cuộc sống của Nguyễn Vũ Quân. Ba anh em Quân phải sống xa bố mẹ từ nhỏ, ở với bà nội. Trong bối cảnh ấy, Quân lớn lên như một ngọn cỏ và từng có cuộc sống khá phóng túng. Biệt danh Quân ”nghiện” ra đời trong thời gian ấy bởi sự hoài nghi của dư luận.

Khi nổi danh trong làng cờ tướng Việt Nam, các kỳ thủ khác luôn nhìn anh bằng ánh mắt nghi ngại. Điều ấy suýt nữa là rào cản ngăn Quân trong chuyến đi Pháp lần này và các thày dạy cờ ở Hà Nội phải đứng ra bảo lãnh cho anh. 10 ngày trước khi lên đường, HLV Trần Viết Bảo đã bắt Quân về với mình để giám sát. Quân cười và bảo: ”Người ta không tin con đã đành, thày cũng không tin con nốt sao? Con hỏi thật, nếu đúng như vậy thì 10 ngày ở Pháp mà thiếu thuốc, liệu có thi đấu được không? Đây cũng sẽ là khoảng thời gian để con chứng minh những lời đồn sai về mình”.

Ngày đăng quang ngôi vô địch toàn quốc năm 2005, Quân từng nắm tay HLV Viết Bảo nói rằng: ”Con cám ơn thày, cám ơn cờ tướng. Thày và cờ tướng đã giúp con nên người”.

Ưu điểm của Quân là có thể ngồi lỳ nhiều ngày để nghiên cứu các thế cờ. Nó giúp anh xa dần với môi trường cũ, sống lành mạnh hơn. Cũng nhờ cờ tướng, Quân sống bớt bản năng hơn và hiểu lẽ đời hơn. Đấy là những gì mà Quân từng tâm sự với người bạn thân ở cùng đội cờ tướng Hà Nội trước khi lên đường sang Paris.

Ngành thể thao đang dự định đưa tên anh vào danh sách VĐV nhận bằng khen của Chính phủ trong năm nay.

Nhiều bạn mới tập chơi thích đánh nhanh, sử dụng những cục đẹp mắt để giành thắng lợi chóng vánh. Song thực tế thi đấu lại chỉ ra rằng ham đánh nhanh rất dễ sơ suất và thua cuộc. Các danh thủ trong thi đấu thường chủ trương tiến chắc, lấn sân từng tí một và chỉ tấn công khi có thời cơ. Không đánh thì thôi, đã đánh là dứt điểm. Các nhà nghiên cứu cờ tướng thưởng nói: chỉ có những người biết cách đánh chậm, lấn từng chút một mới có thể dứt điểm thần tốc.

Ván cờ dưới đây giữa Từ Thiên Lợi (đi tiên) với Thang Bính Đường cho ta một bài học về cách lấn từng chút một.
[game]
FORMAT WXF
GAME Từ Thiên Lợi – Thang Bính Đường
RED Từ Thiên Lợi
BLACK Thang Bính Đường
START{
1. P2-5 M8.7 2. B7.1 X9-8
3. M8.7 P8-9 4. M2.3 T3.5
5. M7.6
DIAG{ #5 BLUE }
/*Ở nước thứ 4, bên hậu nên 4…B7.1 làm cho Mã trái linh hoạt. Nhưng Thang lại lên Tượng, bộc lộ chỗ yếu ở Mã cánh trái. Do đó Tứ phóng ngay Mã lên hà chực chờ cơ hội.*/
5… M2.4 6.P5-6
/*Ly pháo đầu là nước rất linh hoạt. Nếu P8-6 bắt mã thì X8.5, bên tiên bất lợi.*/
6… X1.1 7. T3.5 X8.4
8. P8-7 P2.3 9. P6.6 X8-4
/*Bên hậu lại thêm một nước sơ suất. Lẽ ra nên đi P2-4 bắt Mã. Nếu bên Tiên P6/1 thì M7/8 đổi Pháo, cân bằng.*/
10. P6/1 X4/2 11. M6.4 P2/3
12. X9-8
/*Bình Xe là nước tranh tiên hay. Nếu M3.4 thì X4.5 bắt Pháo, lên tiên bị động.*/
12… P2-1 13. S4.5 X4.2
14. M4.3 P1-7 15. X8.6
/*Đến đây bên Tiên quét hàng tốt giành ưu thế.*/
15… B3.1 16. B7.1 X4-3
17. P7-9 B1.1 18.X8-5 }END[/game]
Bên Tiên ưu rõ.

Danh thủ Trần Quới được những người hâm mộ cũng như giới cờ giang hồ biết đết dưới biệt danh “Lác chảy”. Đa số người đương thời đều hiểu lầm hai chữ “Lác chảy” này. Họ ngộ nhận như Trần Quới có liên quan gì đó đến bệnh lác! Bố Trần Quới là danh thủ Trần Anh Minh có biệt danh “anh lác” đã từng dọc ngang trên giang hồ và cùng thời với các danh thủ Hà Quang Bố, Nguyễn Thành Hội, Huỳnh Thi Biện… Qua một số ván cờ của ông còn lưu lại, mọi người đều rất khâm phục sự sáng tạo thần kỳ của danh thủ này. Danh thủ Trần Anh Minh có một đặc điểm là đi cờ rất nhanh, lúc bấy giờ chưa ai biết đến chơi blitz, nếu không Trần Anh Minh có lẽ đã chiếm được quán quân nội dung thi đấu này cũng nên.

[img]xq50-0.jpg;center;Trần Quới – ảnh chụp năm 1988[/img]Trở lại danh từ “anh lác” mà người gian hồ gọi danh thủ Trần Anh Minh thì mọi người cứ nghĩ là lúc chơi cờ ông ta cứ gãi sồn sột mà hình tượng ra. Chứ thật ra chữ “lác” theo tiếng Hải Nam là sáu, như vậy anh lác là anh Sáu, còn “Lác chảy” có nghĩa là thằng “Sáu Nhóc”.

Mặc dù bố là gốc Hải Nam nhưng Trần Quới lại nói giỏi tiếng Quang Đông. Biết nói nhưng không biết chữ. Còn tiếng Việt thì học ở cấp hai dang dở, do gia đình gặp nhiều khó khăn về kinh tế nên Trần Quới đi giang hồ từ rất sớm. Sinh năm 1957 ở Chợ Lớn, đến năm 1969 tức là 12 tuổi được bố huấn luyện và vốn sẵn thông minh đĩnh ngộ và nhất là có một năng khiếu đặc biệt về cờ Tướng nên Trần Quới đã vượt lên bằng “đôi hia bảy dặm” mà giới cờ Tướng Sài Gòn không ai ngờ đến.

Danh thủ Khổng Tường Thái lúc sinh thời đã từng đánh giá kỳ nghệ của Trần Quới bằng bốn chữ: “Nhất bộ đăng thiên” ám chỉ trình độ cờ Tướng của Trần Quới chỉ một bước là lên tới trời.

Mười lăm tuổi Trần Quới đã có thể kiếm sống bằng nghề cờ Tướng. Lúc này quán cafe Nam Viên ở đường Mạnh Tử (Chợ Lớn) hàng ngày dân chơi cờ độ tập trung ở đây rất đông. Một số kỳ thủ như Khổng Tường Thái, Trần Đại Sanh lúc đầu muốn thử tài “chú nhóc” Lác chảy nên chấp Lác chảy hai Mã. Lác chảy rất tinh khôn trong lĩnh vực “câu độ” nên mấy kỳ thủ này tuy thua nhưng cũng rất “hài lòng” vì trong 5, 3 ván cũng có chiến thắng lại một vài ván. Có những độ cờ khó khăn quá thì có bố là Trần Anh Minh ngồi ngoài giúp sức bằng những “morse” nên ngày nào Trần Quới cũng có thừa tiền tiêu.

Đến năm 1975 thì trình độ cờ Tướng của Trần Quới đã cao thâm lắm rồi.Lúc bấy giờ lang cờ Sài Gòn có rất nhiều danh thủ nổi tiếng như: Phạm Nam Đài “tự Thanh Mai”, Phạm Tấn Hòa, Trần Đình Thủy, Trần Dụ Thám, Tất Kiên Dương, Trần Văn Kỳ, Phạm Đăng Sáng, Lê Bỉnh… Phạm Nam Đài với thành tích đánh bại kỳ vương Lý Chí Hải một ván vào năm 1960, sau đó vào năm 1970 chiếm ngôi vô địch cờ Tướng hạng A do Hội Thể dục thể thao Thành Tuệ tổ chức. Qua năm 1971 chức vô địch đổi ngôi, danh thủ Phạm Tấn Hòa đăng quang chức quan quân. Qua năm 1972 chức vô địch lại về tay danh thủ Trần Đình Thủy.

Trong các trận thi đấu cờ Tướng Trần Quới đều có đi xem và lĩnh hội được rất nhiều điều bổ ích, học khai cuộc của các bậc đàn anh, có một vài nghi vấn thì đem ra hỏi lại bố hoặc được các danh thủ Trần Dụ Thám, Tất Kiên Dương, Trần Đình Thủy, Văn Hư Bạch là các danh thủ người Hoa chỉ bảo tường tận. Cho đến đầu năm 1976 giải vô địch cờ Tướng mừng xuân do Sở Văn hóa Thể thao thành phố HCM tổ chức thì Trần Quới mới ghi tên tham dự.
[i](còn tiếp)[/i]