Chùa Hưng Khánh (Chùa Vua)

Ở Hà Nội có những kỳ thủ rất giỏi chơi cờ tàn, như ông Nguyễn Tấn Thọ là một ví dụ. Có một hôm ông Thọ cho đăng báo một thế cờ tàn. Do lỗi ấn loát, phần bài giải bị đăng nhầm một nước nên thế cờ thành ra chưa có lời giải. Anh em bạn cờ hỏi ông. Ông chưa kịp nói thì có người đề nghị chưa giải vội, cứ để nghĩ xem sao. Mấy tháng trời vẫn không có ai nghĩ ra. Người nọ truyền người kia đến tai Bùi Khắc Hưởng. Vốn là người chơi thạo cờ tàn nên hôm sau anh đến nói đã giải xong. Anh bầy bàn cờ định giải thì lại có người bảo: cứ để đấy đã. Đằng đẵng hàng tháng trời thế cờ đó vẫn là câu đố bí hiểm.

Chuyện đến Phạm Quốc Hương. Anh là kiện tướng trẻ hàng đầu Hà Nội. Anh nói: chỉ cần giải trong 15 phút!

Bùi Khắc Hưởng nói: cho cậu một tháng, nếu giải được thì có thưởng. Quả vậy, Hương về nhà vò đầu nghĩ không ra. Bốn lần Hương cho là đã giải xong đến gặp Hưởng đều bị Hưởng đỡ hòa (thế cờ tàn bên đi trước phải thắng). Rất nhiều bạn cờ cứ tưởng mình giải được đến gặp Hưởng lại ỉu xìu vì giải sai.

Trong hội quán cờ Tướng có một tay cờ trẻ, vóc dáng thư sinh được anh em gọi là Hồng vệ binh. Cậu ta vẫn bị Bùi Khắc Hưởng chấp 3 nước. Nghe nói có thế cờ tàn khó, Hồng vệ binh tuyên bố chỉ một đêm là giải xong. Bùi Khắc Hưởng nghe xong thách: cứ cho thời hạn hai năm đi! Hồng vệ binh “cáu sườn” về nghĩ hai đêm. Cậu ta ra giải và anh em hết sức bất ngờ: lời giải tuy dài nhưng cuối cùng… giải được! Cờ Tướng đôi khi vẫn có những chuyện ly kỳ như thế. Cao thủ hàng đầu Hà Nội nghĩ cả tháng không ra trong khi tay cờ trẻ, ít kinh nghiệm lại tìm ra lời giải. Chuyện đó chứa đựng một nguyên lý đơn giản: tập trung cao độ đột phá tư duy thì nghĩ nhiều ra nước. Ai quên điều đó thì chưa thể chạm tay vào huy chương giải cờ toàn quốc.

[img]xq91-0.jpg;right;Nữ kỳ thủ Bích Đào đang “tiếp chiêu” với khách tại quán Cầu Vồng, đường Lê Đức Thọ, quận Gò Vấp. Ảnh: C.LAN[/img]Chỉ với 64 ô vuông và 32 quân được bài binh bố trận cũng đủ để người chơi cờ tướng dù là bậc danh cờ hay anh tài xế xe ôm, những ông cụ về hưu… phải huy động tất cả “chất xám” vào cuộc mang theo vào đó cả những hỷ, nộ, ái, ố… Nhưng có lẽ thú vị nhất với dân chơi cờ TP hiện nay lại là được ngồi trong những căn phòng cà phê máy lạnh sang trọng, hòa với tiếng nhạc du dương, trầm bổng và sẽ có những nữ kỳ thủ xinh như mộng tiếp bạn vài ván cờ tài tình, kỳ ảo. Nghề… tiếp cờ, một công việc khá mới mẻ với nhiều cô gái trẻ ở đất Sài Gòn.

Những hảo thủ vô danh

Thú thật, tôi đánh cờ tướng thuộc hạng xoàng, mười lần như mười, đấu với bạn bè chỉ mới vài ba nước là xem như bị… chiếu tướng. Vậy mà chẳng hiểu sao lại đâm ra nghiện cờ từ ngày đấu thử vài ba ván với Nguyễn Thị Bích Thủy, cô kỳ thủ ở quán cà phê Bằng Lăng Tím tại một con hẻm nhỏ trên đường Lê Đại Hành, quận 11. Những chiêu thức mà Thủy đưa ra biến hóa thật khó lường, “nội công thâm hậu” chứng tỏ rằng cô gái trẻ này đã có bề dày kinh nghiệm “trận mạc”.

Lên một nước xe, Thủy triết lý thân phận con người đôi khi giống như những con “tốt” vô danh kia. Nếu muốn vươn lên thì phải biết khẳng định mình bằng cách “đứng chân” hợp lý. Quê ở Tuy Hòa, Phú Yên, năm nay cô vừa tròn 22 tuổi, Thủy biết chơi cờ từ năm 10 tuổi do cha “truyền” lại. Ba cô sống bằng nghề bán vé số dạo, cũng là một kỳ thủ có tiếng trong giới tượng kỳ vỉa hè đất Tuy Hòa. Học hết cấp 3, Thủy một thân một mình vào Sài Gòn lập nghiệp, ban đầu đi phụ làm bánh cho một cơ sở bánh ngọt bên quận Tân Phú, một năm trở lại đây chuyển sang làm công việc… tiếp cờ. Thủy đánh cờ và lo trà, nước, tiếp chuyện với khách. Đổi lại, trước khi chia tay, cô thường được không ít “kỳ khách” bồi dưỡng chút ít tiền gọi là…

Thú đánh cờ tướng của dân ghiền cờ đúng nghĩa thì bất kể thời gian nào. Có bữa từ sáng đến khuya, cô chỉ tiếp có 2 khách và đấu dăm ba ván mà đã hết thời gian. Nhưng thật ra, cũng có không ít khách dạng như tôi, đấu cờ dở nhưng chủ yếu đến để nhâm nhi cà phê, đấu vài ván, luận cờ và… ngắm cô kỳ thủ xinh đẹp cho đỡ buồn…

Ngoài Bích Thủy, ông Trần Văn Hùng, chủ quán cà phê tượng kỳ Bằng Lăng Tím còn giới thiệu, quán ông có 4 nữ kỳ thủ khác, đủ cả trường phái chính, tà sẵn sàng “lâm trận” với khách. Họ đều là những “cao thủ” có khả năng xoay chuyển thế cờ, chuyển bại thành thắng trong mọi tình huống…

“Công nghệ”… tượng kỳ

Không biết nghề tiếp… cờ xuất hiện lúc nào, nhưng ông Trà Đức Đạt, chủ quán cà phê tượng kỳ Hoàng Hạc ở đường Hậu Giang, quận 6, quả quyết rằng thời gian gần đây, cờ tướng đã được đưa vào “kinh doanh” hẳn hoi. Có quán như quán MiMi, đường Hùng Vương; quán Tuyệt Kỷ, đường Tô Ký… có hẳn từng phòng lạnh riêng biệt cho khách vào đây đấu trí, so “thần kinh thép” với các nữ kỳ thủ. Vào đây, khách và nhân viên mặc sức mà bàn luận, bình phẩm về những thế cờ tinh hoa, kỳ bí mà không sợ ai quấy rầy. Tất nhiên, hóa đơn tiền nước cũng kèm luôn khoản tiền… thời gian chơi cờ. Thật ra, với giá 30.000 – 50.000 đồng trong vòng 2 – 3 tiếng đồng hồ, gồm cả tiền nước và “cờ phí” lại được đấu cờ với người đẹp, kể ra cũng không mắc”.

Cái khó của nghề… tiếp cờ so với công việc của tiếp viên bình thường là phải ít nhiều có… trí tuệ, biết chơi cờ và cũng phải từ hạng bậc trung trở lên thì mới tạo được thú vị cho khách. Nhưng với trò chơi cân não, luyện trí này thì không phải ai cũng có thể học và chơi khá được. Giới chơi cờ thường truyền tụng với nhau rằng chơi cờ tướng phải có “tâm cơ”, có người mới học đã chơi nổi trội, còn dù học mấy nhưng không có “duyên” vẫn chỉ là hạng xoàng. Do vậy, tiêu chuẩn hàng đầu để các quán chọn nữ “kỳ thủ” phải là đánh cờ khá và tất nhiên có ngoại hình xinh xắn. Trên thực tế, những nữ kỳ thủ như Bích Thủy có thể bàn luận khá sâu về những “bí quyết”, những thế cờ truyền kỳ lâu năm như Thái Sơn bí cục, Dẫn xà xuất động… hay như Trần Thanh Lan, nữ kỳ thủ quán Cầu Vồng đường Lê Đức Thọ, với nước đi lúc cờ tàn có thể biến tốt thành… tướng không nhiều. Đáp ứng nhu cầu cung cấp các nữ kỳ thủ cho “công nghệ” cờ tướng, hiện nay đã xuất hiện một số lò chuyên dạy cờ tướng cấp tốc như lò của kỳ thủ Tám Bỉ ở quận 4, Hai Nhơn ở quận 10, Văn Hùng Linh ở chợ Xóm Mới, quận Gò Vấp… Những nơi này nhận “đào tạo” kỳ thủ trong vòng 3 – 5 ngày, gồm những thế cờ căn bản và một vài bí quyết “gia truyền” cho các cô gái muốn theo nghề… tiếp cờ với giá 150.000 – 200.000 đồng/khóa.

Nghề “ăn nên, làm ra”

Nghề… tiếp cờ xem ra dạo này đang “ăn nên, làm ra” do phong trào người đi chơi cờ giải trí ở các quán cà phê cờ tướng ngày càng nhiều. Một nữ kỳ thủ vừa mới đi đánh cờ thuê được 6 tháng ở một quán cà phê bên chợ An Đông, quận 5 khoe với tôi rằng, bình quân thu nhập cả lương và tiền bồi dưỡng hằng tháng của cô lên đến 3 – 4 triệu đồng. Không như các “cơ nữ” bida ở nhiều quán với lắm biến tướng tệ nạn xã hội, phần lớn những điểm tượng kỳ… máy lạnh với những nữ kỳ thủ đánh cờ… thuê ở TPHCM chỉ đơn thuần là một sinh hoạt văn hóa giải trí mang lại niềm vui lành mạnh cho nhiều người. Hồng Ánh, nữ kỳ thủ ở quán Hoàng Hạc, nhận xét đa số những “tín đồ” của bộ môn thể thao này đều là người đàng hoàng, khá nghiêm túc và say mê khi “giao đấu” nên ít khi nào xảy ra chuyện “lấn cấn” này, nọ ngoài bàn cờ. Dù đấu theo phái “chánh” hay “tà” thì họ vẫn tập trung vào việc đấu trí, tìm ra những thế cờ hoàn chỉnh…

Gần đây, một vài quán cũng đã xuất hiện việc đặt tiền giải cờ thế như một dạng cờ bạc trá hình giữa khách và các nữ kỳ thủ mà người thua bao giờ cũng là… khách. Chẳng biết do các nữ kỳ thủ thủ cao cờ hay có nhiều “chiêu thức” biến hóa, triệt hạ đối phương khiến các ông khách si tình… tình nguyện thua cuộc và “ngồi đồng” từ sáng đến tối để rồi “cháy túi” khi cờ tàn. Bích Thủy kể rằng cũng có một vài lần, có những nữ kỳ thủ giả danh xin vào làm để mà có cơ hội đấu… “cờ người” với khách nhưng bị chủ phát hiện nên cho nghỉ việc. “ Đây là một bộ môn thể thao giải trí trình độ và lành mạnh, đâu thể để những tệ nạn len lỏi vào được, đúng không anh?”, cô kết luận.

PHỤ LỤC 3 CÁC GHI CHÉP CỜ TƯỚNG MỚI

Để khắc phục sự khó khăn trong cách ghi chép thế cờ trong cách ghi truyền thống và giúp bạn chơi cờ làm quen với các chương trình cờ Tướng trên máy vi tính, Tạp chí NGƯỜI CHƠI CỜ của Liên đoàn Cờ Việt Nam đã đề xuất một cách ghi chép mới, được trình bày dưới đây:

[img]xq220-0.jpg;center;[/img]
Các quân cờ tướng được ký hiệu:
Tướng = T
Sĩ = S
Tượng = V (voi)
Xe = X
Pháo = P
Mã = M
Tốt = B (binh)

Các cột được ký hiệu cố định từ trái sang phải bằng các chữ cái a, b, c, d, e, f, g, h, i.
Các hàng được đánh số từ dưới lên từ 0 tới 9.
Ví dụ như nước hai bên sẽ ghi:
[b]1. Phe2 Mg7[/b]
Nước thứ hai:
[b]2. Pb1 Bg5[/b]
Nếu có hai quân cùng tên có thể tới cùng một vị trí thì ghi thêm hàng hay cột xuất phát của quân đó.

Cách ghi này đơn giản: không cần ký hiệu tiến bình, thoái. Không cần ghi cột xuất phát, chỉ cần ghi vị trí sẽ đến là đủ. Xếp thế cờ thuận tiện vì tọa độ ghi luôn cố định, giống như cách ghi của cờ Vua, không bị phụ thuộc vào hai bên. Ví dụ thế cờ sau đây sẽ được ghi lại như sau:
[img]xq220-1.jpg;center;[/img]
Trắng: [b]Te0 Sd0 Sf0 Ve2 Xf8[/b]
Đen: [b]Te9 Sd9 Mb2 Ba4 Bb4[/b]

Việc ghi biên bản ván cờ theo cách này gọn nhẹ, đỡ nhầm lần. Ví dụ nước đi tiếp theo, nếu ghi theo cách cũ là:
[b]1.X4-7 B2.1[/b]
thì với cách mới sẽ ghi:
[b]1.Xc8 Bb3[/b]