Cờ cười: Khó hiểu

[img maxheight=200 maxwidth=200]xq489-0.jpg;right;”Túy kỳ tiên” (phải) vừa đoạt HCV quốc gia 2006 trở về đã đi luyện tập ngay![/img]Trong bộ sưu tập của anh có đầy đủ các huy chương của hầu hết các giải đấu: 5 HCV quốc gia, HCV Đông Nam Á năm 1996, hạng 6 cá nhân thế giới năm 1999, HCB đồng đội châu Á năm 2005 rồi thế giới năm 2005…

Về biệt danh mùi kiếm hiệp “Túy kỳ tiên” này, anh Sáng nói: “Tôi có biết uống rượu đâu mà là “túy kỳ tiên”. Đánh cờ cần tỉnh táo, sai một nước là có thể thua cả ván nên không thể uống rượu lúc đánh cờ được. Nhưng mà thấy biệt danh này vui vui nên cũng không cải chính làm gì”. Nhưng theo tổng thư ký Liên đoàn Cờ tướng TP.HCM Lê Thiên Vị, người đã khai sinh biệt hiệu này, thì: “Cha này uống được lắm đó! Nhưng trong lúc thi đấu thì không có đâu”.

Mấy năm nay, lối đánh của “Túy kỳ tiên” có vẻ hơi chùng lại khi các tay cờ trẻ Hà Nội, Bà Rịa – Vũng Tàu… lên tay khá nhanh nhờ luyện được nhiều miếng độ qua việc lên “nét” đấu cờ online với nhiều danh kỳ thế giới. Dù thua các kỳ thủ trẻ ở món lên “nét” này nhưng không vì thế mà ông bó tay. Theo ông: “Đánh cờ trực tiếp rèn cho mình được nhiều kinh nghiệm hơn. Và điều đó đã giúp tôi đánh thắng được Nguyễn Thành Bảo, kỳ thủ chủ nhà, trong trận chung kết giải VĐQG 2006 vừa kết thúc ở Vũng Tàu ngày 24-2 vừa qua”.

[b]B. PHÁO QUÁ CUNG VỚI CÁC TRẬN KHÁC[/b]

[FEN]rheakaer1/9/1c4hc1/p1p1p1p1p/9/9/P1P1P1P1P/1C1C2H2/9/RHEAKAE1R w – – – 1[/FEN]Ngoài trận Pháo đầu, bên hậu còn thử nghiệm nhiều kiểu chơi khác khởi đầu bằng nước Nhảy Mã (M8.7) hoặc tiến Tốt (C7.1 hay C3.1) cũng có thể hoành Xe sớm (X9.1). Tất cả các nước này có thể đưa bên hậu về các trận Bình Phong Mã, Đơn Đề Mã hoặc Phản Công Mã, tạo tình huống đổi công rất phức tạp.

Sau đây xin giới thiệu khái quát những kiểu chơi trên đã bước đầu định hình:

[b]Biến 1:[/b]
[game]
FORMAT WXF
GAME Pháo quá cung với các trận khác – Biến 1
RED Trắng
BLACK Đen
START{
1. P2-6 M8.7 2. M2.3 X9-8
DIAG{ #3 RED }
3. B7.1
/*Nếu Trắng đi 3. B3.1 P8-9 4. T7.5, bây giờ Đen có các phương án:
*Một là 4…P2-4 5. M8.7 B3.1 6. X9-8 M2.3 7. P8-9 X1.2 8. P6.4 M3.4 9. P6-3 T7.5 10. X1-2 X8.9 11. M3/2. M4.6, đối công.
*Hai là 4…P2-5 5. M8.7 M2.3 6. X9-8 B3.1 7. P8-9 X8.4 8. X8.4 X1-2 9. X8.5 M3/2 10. X1.1 M2.3 11. X1-8 B7.1 12. X8.3 M7.6 13. S6.5 P5-7 14. B7.1 B3.1 15. X8-7 T7. 5, cân bằng.
*Ba là 4…B3.1 5. P8.4 M2.3 6. M8.9 M3.4 7. P8-3 X1-2 8. X9-8 P2.5 9. X1.1, Trắng ưu.
*Bốn là 4…B3.1 5. X1.1 X8.4 6. X1-7 M2.1 7. B9.1 P2-3 8. X7-8 X1-2 9. X9.1 X8-4 10. P6/1 T7.5 11. S6.5 X4/1 12. P8.5 M7/8 13. P6/1 P3-4! 14. P6-7 M8.6 15. X8.3 M6-8 16. M8.9 B7.1 17. X9-8 B7.1, Đen ưu thế vì Trắng bị kẹt quân ở cánh trái.*/
3. … B7.1
/*Nếu Đen đi 3…P2-3 4. M8.7 B7.1 5. T3.5 P8.3 6. P8/1 B3.1 7. P8.2 P8-6 8. P2-7 B3.1 9. X9.2 M2.1 10.P7.3 X1-2 11. B3.1 B7.1 12. P7.3 P6/2 13. M3.4, Trắng ưu.*/
4. M8.7 M2.1
5. P8.4
/*Các danh thủ cũng thường đổi lại:
*Một là 5. T3.5 T7.5 6. X1-2 X1.1 7. P8.2 B3.1 8. B7.1 X1 3 9. M7.6 X3.3 10. X2.4 P8-9 11. S4.5 S6.5 12. X9.2 X8.5 13. P8-2 P2-3 14. X9-8 B9.1 15. X8.4 P9.1 16. X8.1 B1.1 17. M6/8 X3.2 18. P2/1, Trắng ưu.
*Hai là 5. T7.5 X1.1 6. X1-2 P8.4 7. S4.5 X1-4 8. P8.2 X4.5 9. B3.1 X4-3 10. X9.2 M7.6 11. M3.1? P8.2 12. P8/3. M6.7 13. P6/1 P8/1 14. P6-7 X3-2 15. P8.6 X2/4 16. B3.1 X2.8, Đen ưu.*/
5. … P8.5
/*Đen cũng có thể chơi: 5…X1.1 6. M7.6 X1-6 7. T7.5 X6.7 8. X1.1 X6-9 9. M3/1 P2-4 10. M8.5 T7.5 11. X9.1 P8-9 12. B7.1 M7.5 13. M1.3 B3.1 14. X9-4 Ms.7 15. X4.5 B9.1 16. S6.5 S6.5 17. P6-7 X8-6 18. X4-1 B3.1 19. T5.7 X6.4, cân bằng.
Trường hợp Đen chơi 5…P8/1 6. T3.5 P8.4 7. S4.5 T7.5 8. X1-4 S6.5 9. B9.1 X1.1 10. X4.4 P2-4 11. P6.5 X1-4 12. B3.1, Trắng ưu.*/
6. T3.5 P2-4
7. B9.1 T7.5 8. S4.5 X1.1
9. X9-8 X1-3 10. X1-4 S6.5
11. P8.1 M7.8 12. X4-2 M8.7
13. T5/3 P8/5 14. X2.4 B3.1
15. M7.9 X8-7 16. T7.5 B7.1
}END[/game]
[b]∞[/b]

[b]Biến 2:[/b]
[game]
FORMAT WXF
GAME Pháo quá cung với các trận khác – Biến 2
RED Trắng
BLACK Đen
START{
1. P2-6 B7.1 2. M2.3 M8.7
3. X1-2
DIAG{ #3 BLUE }
/*Nếu như 3. B7.1 X9-8 4. M8.7 M7.6 5. X1-2 P2-5 6. T3.5 P8.4 7. S4.5 M2.3 8. X9-8 X1.1, Đen dễ chơi hơn.*/
3. … X9-8
/*Trường hợp Đen đi 3…P8.2 4. M8.9 M2.3 5. P8-7 X1-2 6. X9-8 P2.2 7. B7.1 X9.1 8. T3.5 X9-4 9. S4.5 X4.3 10. B9.1, Trắng ưu.*/
4. X2.4 M2.3
/*Đen còn các khả năng:
*Một là 4…T3.5 5. M8.7 M2.3 6. B7.1 S4.5 7. B3.1 B7.1 8. X2-3 M7.8 9. P8.4, Trắng ưu.
*Hai là 4… M2.1 5. B9.1 T7.5 6. M8.9 S6.5 7. T7.5 P8-9 8. X2-6 X8-6 9. S6.5 XS.4 10. X9-6 X1.1 11. P8.2 M7.8 12. P8-7 P2-4 13. P7.5! T5/3 14. P6.5 P9-5 15. P8-8 X8-2 16. Xs-8 X2.5 17. M9/8 X1-2 18. X6-8, Trắng ưu.
*Ba là 4…P8-9 5. X2-4 M2.3 6. M8.7 T3.5 7. B7.1 P2.4 8. B3.1 B7.1 9. X4-3 M7.8 10. T7.5 S4.5 11. X3-4 X8.4 12. M7.6 M6.4 13. X4-6 P2-9 14. P8-7 X1-2 15. P7.4 B9.1, cân bằng.*/
5. M8.7
/*Trường hợp Trắng đi: 5. T7.5 P8-9 6. X2-6 T3.5 7. M8.6 S4.5 8. P8-7 M7.6 9. X6.1 M6.7 10. P7.4 X1-2 11. X9-8 X8.8 12. S6.5 X8-6 13. X8.6 M7.5 14. S5.4 X6-4 15. T3.5 X4-7 16. S4/5 P9-8 17. M3.2 X7/2 18. X6/1 X7-5 19. M2.4 X5/2 20. M4/3 B9.1, Đen có phần ưu hơn.*/
5. … P2.2 6. B7.1 M7.8
7. X2-6 T3.5 8. T7.5 M8.7
9. P8.1 M7/6 10. X6-4 P8.2
11. P8/2 P2/3 12. P8-2 X8-9
13. P2-4 P2-6 14. X4-2 P6.7
15. X2.1 S4.5 16. X2/4 X1-4
}END[/game]
[b]+-[/b]

[b]Biến 3:[/b]
[game]
FORMAT WXF
GAME Pháo quá cung với các trận khác – Biến 3
RED Trắng
BLACK Đen
START{
1. P2-6 B3.1
DIAG{ #2 RED }
/*Hầu hêt các danh thủ đều đi M8.7 hoặc B7.1 hoặc X9.1 chứ hiếm người chơi 1…B3.1. Tuy nhiên gần đây một vài danh thủ thử nghiệm nước đi mới này, chưa ai có kết luận hay dở ra sao.*/
2. M2.3 M8.7
3. M8.9 M2.3 4. B3.1 X9-8
5. X1-2 X1.1 6. S4.5 X1-4
7. T7.5 T7.5 8. B7.1 X4.3
9. X9-7 B7.1 10. B7.1 T5.3
11. B9.1 M3.2
/*Nếu Đen sai lầm đi 11…B7.1? 12. M9.8 X4-8 13. X2.S M7.8 14. P8.5 P8-2 15. X7.5 Trắng ưu thế.*/
12. M9.8 P2.3
13. P8.3 T3/1 14. P8.4 B7.1
15. P6.7 M7.8 16. P6/2 T3.5
}END[/game]
[b]=+[/b]

[b]Biến 4:[/b]
[game]
FORMAT WXF
GAME Pháo quá cung với các trận khác – Biến 4
RED Trắng
BLACK Đen
START{
1. P2-6 X9.1 2. M2.3 T3.5
DIAG{ #3 RED }
/*Đen có thể chơi 2…X9-4 3. S4.5 M2.3 4. X1-2, bây gíờ Đen có hai cách đi:
*Một là 4… B3.1 5. M8.9 M8.9 6. T3.5 B9.1 7. P8.2 X4.4 8. P8/3 P8-4 9. P8-6 X4-2 10. Ps-7 M3.2 11. P6.3 T3.5 12. B9.1 X2.2 13. P6-8 X2/3, cân bằng.
*Hai là 4…M8.9 5. M8.9 B9.1 6. P8-7 X4.3 7. X2.8 P8-6 8. X9-8 X1-2 9. X8.4 T3.5 10. B9.1 B3.1 11. P6-4 S4.5 12. T3.5 X4-8 13. X2/1 M9.8 14. P4/1 P6-7 15. B3.1 P2-1 16. X8.5 M3/2, cân bằng.*/
3. S4.5 X9-4 4. B7.1
/*Nếu Trắng đi: 4. M8.9 M8.9 5. P8-7 X4.3 6. X9-8 B1.1 7. X1-2 B9.1 8. X2.6 P8-6 9. P7.4? M2.1 10. X8.6 P2-3 11. X2.2 P5.1 12. Ps-7 M1.3 13. X8.1 P3-4 14. X2-4 M9.8 15. B3.1 X1.2 16. X8/5 M3.4, Đen lời quân chiếm ưu.*/
4. … P2-3
5. T3.5 B9.1 6. B1.1 B9.1
7. X1.4 M8.7 8. M8.7 X4.5
9. M7.6 B7.1 10. X9-8 M2.4
11. P8/1 P3.3
/*Có danh thủ sai lầm đi: 11…X1-2 12. P8-6 X4/1 13. X8.9 X4-9 14. X8-6 Tg.1 15. X6/1 Tg/1 16. X6.1 Tg.1 17. Ps-9, Trắng ưu thế.*/
12. M6.7 M4.3
13. X1-7 M3.1 14. X7-2 P8-9
15. P8.8 S4.5 16. B9.1 M1/3
}END[/game]
[b]+=[/b]

Sau buổi lễ tổng kết giải Cờ vua nhanh toàn quốc năm 2002 tại khách sạn Đệ Nhất – Quận Tân Bình (từ 15/5-17/5), có một số bạn trẻ đã bàn luận cách thức và công việc chuẩn bị thi đấu cho những ván cờ nhanh. Câu chuyện kéo dài nhưng chưa có kết luận và bị cắt ngang bởi… bữa tiệc tổng kết cuối giờ lôi cuốn. Để góp thêm ý kiến, Thể thao xin bàn với các bạn một số vấn đề về cờ vua nhanh.

Trên thực tế có lẽ vì xu hướng chơi cờ nhanh chỉ mới xuất hiện gần đây nên làng cờ thế giới gần như không có tài liệu nói về cách thức chơi loại hình này. Thoạt nghe qua, chúng ta dễ dàng nghĩ rằng cờ nhanh đánh rất đơn giản vì thời gian thi đấu quá ngắn: ván cờ chỉ có 30 phút cho mỗi bên. Sự thật thì đây cũng là công việc cần sự chuẩn bị kỹ càng, chu đáo, thời gian chuẩn bị phải có ít nhất từ 3-6 tháng! Sự tập tuyện thi đấu có thể chia thành một số việc sau:

[b]1/ Phân bố thời gian hợp lý:[/b] Trong 30 phút thi đấu, có thể chia 5 phút đầu cho khai cuộc, 15 phút cho trung cuộc và 10 phút cuối cùng cho tàn cuộc. Đó là công việc ở phòng thi đấu, còn ở nhà phải đánh thật nhiều ván cờ để rèn luyện cách phân chia thời gian.

[b]2/ Học “đều” Khai- Trung – Tàn:[/b] Bởi lẽ để có thể chơi chính xác khai cuộc trong 5 phút đầu bạn cần phải học thật nhiều khai cuộc, xin hãy nhớ nguyên tắc biết càng nhiều càng tốt! Khi gặp sự khó khăn, đối phó với khai cuộc đã có sự hiểu biết vẫn dễ dàng hơn phải không các bạn? Với trung cuộc phải luyện thật nhiều đòn phối hợp, còn tàn cuộc phải nghiên cứu nhiều dạng khác nhau (Xe, Mã, Chốt…)

[b]3/ Nghiên cứu đối thủ:[/b] Cần phải tập trung nghiên cứu một số đấu thủ mạnh dự kiến sẽ gặp trong thi đấu. Chủ yếu là tìm hiểu điểm yếu, điểm mạnh trong cờ nhanh của họ. Thông thường khi thi đấu một ngày có thể phải đánh từ 3-4 ván cờ nhanh, do vậy khi bốc thăm gặp một đấu thủ nào đó ta phải hình dung ngay trong đầu phương án thi đấu như: khai cuộc thoáng, phòng thủ chắc, đánh tâm lý, tạo thế trận phức tạp ngay từ khai cuộc…

[b]4/ Tránh những nước cờ sai lầm “lớn”:[/b] Sai sót trong thi đấu là một điều hết sức bình thường nhưng nên nhớ là chỉ được phép có những sai lầm “nhỏ”. Bởi vì bạn có quá ít thời gian để khắc phục sai lầm. Muốn tránh điều này thì chỉ có thể tập luyện mà thôi!

[b]5/ Không “sa đà” vào đòn phối hợp:[/b] các VĐV thường hay mắc phải sai lầm là tập trung suy nghĩ quá lâu vào một đòn phối hợp nào đó mà quên mất thời gian và không gian xung quanh! Tệ hơn nữa là sau đó rơi vào những thế trận phức tạp, không đủ thời gian suy nghĩ và bị thua cuộc.

[b]6/ Luyện thể lực:[/b] Đây cũng là một vấn đề tối quan trọng. Để tập trung năng lượng trí tuệ căng thẳng trong liên tục 4 ván cờ nhanh / ngày (tổng thời gian khoảng 4 giờ) cần có một độ bền về thể lực của VĐV cờ.

Nói chung, chuẩn bị cho giải cờ nhanh cũng gần giống như việc chuẩn bị cho những giải cờ dài. Nó chỉ khác ở chỗ “tăng tốc” về tư duy, về thao tác và số lượng ván đánh trong một ngày vì vậy cần có sự đầu tư cần thiết của mỗi VĐV.