Quy ước – Ký hiệu

Cô vợ nói bằng giọng đầy phấn khích:

– Anh yêu! Hãy trói em lại và làm bất cứ điều gì anh muốn.

Thế là anh chàng trói cô vợ lại và ra ngoài… chơi một ván cờ đến tối mịt mới về.

[img]xq405-0.jpg;right;Đặng Hồng Việt (1975-2005) (ảnh VT)[/img]Ông Đặng Hoàng Dũng, người cha của Việt vốn là một cao thủ trong làng cờ. Ông Dũng trở thành người thầy đầu tiên dạy Việt chơi cờ. Nhận thấy Việt tiếp thu tốt, ông tìm kiếm sách cờ về cho con đọc và làm “quân xanh” cho Việt tập luyện. Vào các buổi tối, hai cha con lại mang bàn cờ ra tôi luyện. Việt bắt đầu chơi theo bài bản, trình độ nâng dần. Anh cũng tăng cường tiếp xúc với các kỳ thủ Hà Nội để tích luỹ kinh nghiệm thực tế.

Do học lý thuyết tuần tự nên rất nhiều bài bản cũ, làng cờ bỏ quên nhiều năm được Việt đào xới lại, áp dụng vào thi đấu, gây bất ngờ lớn cho đối phương. Có lần, ở giải cờ tướng truyền thống chùa Vua (Hà Nội) anh đã mang một bài “cũ rích” ra hạ đo ván cao thủ Đào Cao Khoa, làm Khoa kêu giời “tại sao nó nghĩ ra nước Xe tiến hà cao thế?”.

Năm 1995 ông Đặng Hoàng Dũng được mới làm huấn luyện viên đội tuyển cờ tướng Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn. Ông đưa Việt đến giải cờ Tướng toàn quốc. Cánh buồm nhỏ đã vượt ra biển lớn và Việt trưởng thành nhanh chóng. Anh tham gia đội tuyển cờ Tướng Hà Nội cùng với Đào Cao Khoa. Năm 1999, Đào Cao Khoa giành được Cúp vô địch cờ Tướng toàn quốc thì nhiều người đã thấy Việt là một kỳ thủ đầy triển vọng cho vị trí vô địch nay mai.

Năm 2003, để chuẩn bị cho giải vô địch cờ Tướng hạng Nhất toàn quốc, bộ môn Cờ của Sở TDTT HN tổ chức một đợt tập huấn xếp thứ hạng. Đặng Hồng Việt xếp hạng 4 trong đợt này. Tuy nhiên, khi vào giải anh cố gắng vượt bậc, đoạt vị trí quán quân cờ Tướng toàn quốc. Anh đã mang đến giải một cách chơi đầy sức sáng tạo làm các tuyển thủ TP.HCM, đối thủ chính của Hà Nội, hết sức ngỡ ngàng. Trong giải này, anh đã “thi thố” một loạt bố cục “cũ rích”, nay đã được cách tân và áp dụng trong thi đấu. Cùng với anh, các kỳ thủ Hà Nội đã làm cuộc “lật đổ” ngoạn mục, chiếm vị trí dẫn đầu giải, vốn xưa nay vẫn thuộc về TP.HCM.

Năm 2004, đoàn cờ Tướng Trung Quốc sang Việt Nam thi đấu giao hữu. Khi đoàn Trung Quốc ra Hà Nội, Đặng Hồng Việt được phân công tiếp Đặc cấp quốc tế đại sư Từ Thiên Hồng, cựu vô địch thế giới và cựu vô địch Trung Quốc. Anh cầm hoà với Từ Thiên Hồng trong một ván đấu hoàn toàn ngang cơ. Sau ván đấu, nhà cựu vô địch thế giới nhận xét: “Việt trẻ tuổi nhưng có “hùng tâm”.

Ông nói hai bên chơi theo bố cục “tả Pháo phong Xa”, ở Trung Quốc ông đã chơi theo bố cục này hàng nghìn ván nhưng chưa thấy ai chơi như Việt, dám thi thố “tân chiêu” ăn thua đủ với ông. Đi nhiều nơi ở Đông Nam Á, các cao thủ gặp ông toàn thi đấu với tinh thần “hoà là tốt lắm rồi” nên ông rất hạnh phúc khi gặp một đối thủ dám “quyết chiến”. Ông nhận định: [i]Muốn biết cờ Tướng Việt Nam phát triển thế nào thì hãy đến Hà Nội[/i].

Ván thứ hai, Việt gặp Đặc cấp quốc tế đại sư Lý Lai Quần, người đã từng 4 lần vô địch Trung Quốc. Ván này anh thắng Lý một cách đầy thuyết phục. Nhà báo Trung Quốc trong đoàn đã phỏng vấn anh ngay sau ván đấu. Anh trả lời nhã nhặn: [i]về cuối ván đại sư Lý Lai Quần bị hết giờ nên đi vội mấy nước và thua. Tôi cũng như nhiều kỳ thủ Việt Nam khác rất yêu mến, hâm mộ danh thủ Lý Lai Quần. Mong còn có dịp học hỏi ông[/i].

Nhưng bây giờ anh không còn được chơi cờ với các danh kỳ Trung Quốc và Việt Nam nữa. Anh đột ngột ra đi giữa lúc tài năng đang nở rộ. Chỉ vừa mới đây thôi lứa đàn em của anh đã trưởng thành, với một Nguyễn Vũ Quân làm nên điều kỳ diệu: đoạt huy chương đồng trong giải vô địch cờ Tướng thế giới. Nguyễn Vũ Quân đã mang đến giải thế giới một lối chơi Việt Nam, mà Đặng Hồng Việt là một trong số những người đã khai phá mở đường.

Hồ Vinh Hoa sinh ở Thượng Hải tháng 11/1945. Năm 8 tuổi chơi cờ, 15 tuổi đạt danh hiệu quán quân Trung Quốc và giữ vững danh hiệu này mười lần liên tục. Sau này Hồ lại đoạt danh hiệu quán quân vào năm 1983 và 1985.

Ở Trung Quốc có giải cờ Tướng bằng tiền lớn nhất là giải tranh [topic id=366]Cúp Ngũ Dương[/topic]. Chỉ những danh thủ hàng đầu mới được tham dự giải. Hồ đã đi thi đấu và 5 lần đoạt Cúp Ngũ Dương, trong đó có 3 lần liên tục. Ủy ban TDTT Trung Quốc phong cho Hồ danh hiệu Đặc cấp đại sư, danh hiệu cao nhất cho VĐV cờ Tướng. Liên hiệp hội cớ Tướng châu Á cũng phong cho Hồ danh hiệu cao nhất: Đặc cấp quốc tế đại sư.

Dương Quan Lân sinh năm 1925 ở Quảng Đông. Dương chơi cờ từ năm 6 tuổi, đã từng 4 lần giành danh hiệu quán quân Trung Quốc vào các năm 1956, 1957, 1959, 1962 (cùng với Hồ Vinh Hoa). Ủy ban TDTT TQ phong Dương danh hiệu cao nhất: Đặc cấp đại sư.

Người ta đã thống kê các ván đấu của cặp địch thủ Hồ-Dương từ năm 50 trở lại đây và có con số thống kê như sau:

*60% số ván cờ hòa
*25% Hồ thắng
*15% Hồ thua

Hồ và Dương là hai kỳ thủ có nhiều kỷ niệm với Việt Nam. Năm 1966, Việt Nam mời đoàn VĐV Trung Quốc sang thi đấu hữu nghị. Đoàn Trung Quốc gồm Hồ Vinh Hoa, Dương Quan Lân và Sái Phúc Như đến thi đấu ở Hà Nội, Hải Phòng (Bạn cờ đã đăng bài giới thiệu về các trận đấu này).

Để các bạn hâm mộ có nhận xét đúng về cặp đối thủ này, chúng tôi X1n giới thiệu một ván đấu của Hồ Vinh Hoa và Dương Quan Lân trong giải tranh Cúp Ngũ Dương lần thứ nhất. Ván cờ này được Hội đồng biên tập trực thuộc Hiệp hội cờ tướng Trung Quốc do ông Trình Minh Tùng giới thiệu và bình luận.

[b]Dương Quan Lân (đi trước thắng ) Hồ Vinh Hoa thi đấu tại Quảng Châu[/b]
[i]Bố cục: Đương đầu Pháo trực xa đối liệt thủ Pháo.[/i]

[game]
FORMAT WXF
RED Dương Quan Lân
BLUE Hồ Vinh Hoa
RESULT 1-0
START{
1. P2-5 P8-5 2. M2.3 M8.7
3. X1-2 M2.3 4. B7.1 B7.1
5. M8.7 P2.4 6. M7.6 P2-7
7. X9-8 X1-2 8. P8.4 X9.1
9. M6.5 X2.3
/*Dùng Xe ăn Pháo là nước tranh tiên xuất sắc. Thông thường bên Đen đi: M7.5, P8-5, S4.5, X8.9, M3/2, T3.1. Bên Trắng linh hoạt cả hai cánh, bên Đen bị khống chế toàn toàn.*/

10. X8.6 M3.5
11. B5.1 M5.6
12. P5.5 T7.5
13. M3.5
DIAG{ #13 BLUE }
/*Nước cờ này có nguyên do từ một ván đấu của Hồ Vinh Hoa với Lã Khâm tại giải cờ tướng toàn quốc 1980. Khi Hồ dùng Xe ăn Pháo rồi bị Lã Khâm dùng đòn M3/5 dẫn đến tình thế sau:

M3/5, P7/1, B5.1, X9-4, X2.6, P7.1, X8/3, B7.1, T3.1, S4.5, X2-7, X4.7, X8-4, Tg5-4 (ông Lưu Kiếm Thanh, ủy viên Hội đồng biên tập nói có người cho rằng đi P7-1 thì thắng.

Qua nghiên cứu thấy khi đó M5/3, M6.4,M3.4 giải nguy) M5.6, P7-4, X7-6, Tg4-5, R1.3, M7.8, X6-2, P4/4, X2/1, M6.4, S4.5, M4.3, Tg5-4, T5/7, B5.1… Lã chiếm ưu thế.

Không khó gì khi giả sử Hồ thay T5/7 bằng nước T5.7, ngăn chặn làm chậm Xe đang kỳ hà một nước. Lã có thể đi B5.1, X2-3, X2.1, B7.1. Bên Hồ có nước Pháo bình 6 chiếu Tướng, còn có nước ẩn Pháo bình 3 bắt Tượng.

Sau Trắng kịp thời X4/3, phối hợp với M3/4 đảo ngược tình thế hơn kém. Từ đó có thể thấy Hồ không thua vì tính toán chiến lược, chỉ đơn thuần thua về chiến thuật. Dương Quan Lân dày dạn kinh nghiệm, tương kế tựu kế, không đi Mã hồi cung mà lại nhảy lên chiếm trung lộ tìm đường tấn công.*/

13. … X9-4 14. X2.4 X4.5
15. M5/4 P7/1 16. X8-7 M6.7
17. X2/2 P7.4 18. S4.5 Mt/6
19. X2-4 M6/8

/*Nếu M6.8 thì X4-3 bắt Pháo lại tiến X3.1 đổi quân.*/
20. M4.2 P7-8
21. X4.1 X4/1 22. B5.1 X4-5
23. B5-6 X5-8 24. X4/1 X8.1
25. X7-3 P8/1 26. T7.5 P8-7
27. X3-9 M8.7 28. M2/1 P7-9

/*Nên đi P7-6, nếu X9-3 đè Mã thì X8.3, S5/4, P6-7, bên Trắng không kịp đối phó.*/

29. X9-3 Ms/9 30. X3-4 S4.5
31. Xs-3 M9.7 32. X4-3 Ms/9
33. Xt-4 B9.1 34. X4/3 B7.1
35. X4/2 P9-8 36. T5.3 M9.7
37. X4.2 Ms.8 38. X3-2 X8-9
39. M1.3 X9.3 40. S5/4 M7.6
41. X4/2 }END[/game]

Bên Trắng nhất định thắng.